Bài giảng Khoa học tự nhiên 9 (Kết nối tri thức) - Bài 39: Tái bản DNA và phiên mã tạo RNA (Tiết 7+8)

 Bài 39
S7,8 - TÁI BẢN DNA 
VÀ PHIÊN MÃ TẠO 
RNA Khoa học tự nhiên 9 I – QUÁ TRÌNH TÁI BẢN DNA
 Quá trình tái bản DNA diễn ra trong nhân tế bào ở sinh vật nhân thực (hoặc vùng 
 nhân ở sinh vật nhân sơ) trước khi tế bào bước vào giai đoạn phân chia.
 Mạch cũ
 Mạch mới
 DNA polymerase
 Nucleotide tự do
 2 I – QUÁ TRÌNH TÁI BẢN DNA
 1. Quá trình tái bản DNA
 DNA polymerase
 Enzyme tháo xoắn Mạch mới
 DNA polymerase
 Quan sát Hình 39.1, thực hiện các yêu cầu sau:
 1. Mô tả ba giai đoạn của quá trình tái bản DNA.
 2. Nhận xét về kết quả của quá trình tái bản DNA.
 3 I – QUÁ TRÌNH TÁI BẢN DNA
 1. Quá trình tái bản DNA
 Giai đoạn 1: 
 DNA tháo xoắn tách thành hai mạch đơn.
 Giai đoạn 2: 
 Các nucleotide tự do trong môi trường tế bào liên kết với các nucleotide trên mỗi mạch 
 khuôn của DNA theo nguyên tắc bổ sung: A liên kết với T bằng 2 liên kết hydrogen, G liên 
 kết với C bằng 3 liên kết hydrogen.
 Giai đoạn 3: 
 Hai mạch đơn gồm một mạch mới tổng hợp và một mạch khuôn xoắn trở lại với nhau, tạo ra 
 hai phân tử DNA mới giống như phân tử DNA ban đầu. I – QUÁ TRÌNH TÁI BẢN DNA
 DNA con
 DNA mẹ
 DNA con
 2. Kết quả của quá trình tái bản DNA: Qua quá trình tái bản, từ một DNA ban đầu tạo ra 2 
 DNA mới có trình tự nucleotide giống nhau và giống DNA ban đầu. Trong mỗi phân tử DNA 
 mới tạo thành có 1 mạch của DNA ban đầu và 1 mạch mới tổng hợp. T T X G A G
 A A G X T X
 ADN con A A G X T X
 T T X G A G
A A G X T X T T X G A G
 ADN mẹ
 T T X G A G
 A A G X T X
 ADN con
 Quá trình nhân đôi của ADN G
 A
 X X
 T T
 G G
 X A T T X G T X A G
 T X
 T A A G X A G T X
T T X G T X A G ADN con
A A G X A G T X
 ADN mẹ T
 A T
 A X T T X G T X A G
 G G T
 X A A G X A G T X
 A
 SƠ ĐỒ TỰ NHÂN ĐÔI CỦA PHÂN G ADN con
 T
 TỬ ADN X 3. Nguyên tắc tái bản
- Nguyên tắc khuôn mẫu: Dựa trên khuôn mẫu của DNA mẹ để tái 
 bản.
- Nguyên tắc bổ sung: Mạch mới của DNA con được tổng hợp dựa trên 
 mạch khuôn của DNA mẹ theo nguyên tắc bổ sung : A - T, G – C và 
 ngược lại.
- Nguyên tắc giữ lại một nửa (bán bảo toàn): Trong mỗi DNA con có 
 một mạch của DNA mẹ (mạch cũ)
 8 Presentation title 20XX I – QUÁ TRÌNH TÁI BẢN DNA
 Câu hỏi 1. Một đoạn DNA có trình tự nucleotide trên hai mạch như sau:
 Mạch 1: A-A-G-C-T-C-G-C-G-A-T-A-G-C-C
 Mạch 2: T-T-C-G-A-G-C-G-C-T-A-T-C-G-G
 a) Xác định trình tự nucleotide của hai DNA được tổng hợp từ đoạn DNA trên.
 b) Nhận xét trình tự nucleotide giữa các DNA mới được tổng hợp và với DNA 
 ban đầu.
 Trả lời
 a) Trình tự nucleotide của hai DNA được tổng hợp từ đoạn DNA trên:
 Mạch 1: Mạch 2: 
 A-A-G-C-T-C-G-C-G-A-T-A-G-C-C T-T-C-G-A-G-C-G-C-T-A-T-C-G-G
 T-T-C-G-A-G-C-G-C-T-A-T-C-G-G A-A-G-C-T-C-G-C-G-A-T-A-G-C-C I – QUÁ TRÌNH TÁI BẢN DNA
 Câu hỏi 1. Một đoạn DNA có trình tự nucleotide trên hai mạch như sau:
 Mạch 1: A-A-G-C-T-C-G-C-G-A-T-A-G-C-C
 Mạch 2: T-T-C-G-A-G-C-G-C-T-A-T-C-G-G
 a) Xác định trình tự nucleotide của hai DNA được tổng hợp từ đoạn DNA trên.
 b) Nhận xét trình tự nucleotide giữa các DNA mới được tổng hợp và với DNA 
 ban đầu.
 Trả lời
 b) Nhận xét trình tự nucleotide giữa các DNA mới được tổng hợp và với DNA 
 ban đầu: Hai DNA mới được tổng hợp có trình tự nucleotide giống nhau và giống 
 DNA ban đầu. I – QUÁ TRÌNH TÁI BẢN DNA
 Câu hỏi 2. Quá trình tái bản DNA có ý nghĩa gì?
 Trả lời
 Ý nghĩa của quá trình tái bản của DNA: Quá trình tái bản DNA giúp tạo ra hai 
 bản sao giống nhau và giống DNA ban đầu, đảm bảo quá trình truyền thông tin di 
 truyền qua các thế hệ tế bào và cơ thể được ổn định liên tục. Câu 1: Nếu không xảy ra sai sót, kết thúc quá trình tái bản, từ 1 DNA thường 
tạo ra bao nhiêu DNA mới?
 A. 2. B. 3. C. 4. D. 5.
Câu 2: Kết quả của quá trình tái bản DNA là
 A. phân tử DNA con được đổi mới so với DNA mẹ. 
 B. phân tử DNA con giống hệt DNA mẹ.
 C. phân tử DNA con dài hơn DNA mẹ.
 D. phân tử DNA con ngắn hơn DNA mẹ. Câu 3: Các mạch đơn mới được tổng hợp trong quá trình tái bản của phân tử DNA 
hình thành
 A. cùng chiều tháo xoắn của DNA.
 B. cùng chiều với mạch khuôn.
 C. theo chiều 3’ đến 5’.
 D. theo chiều 5’ đến 3’. Câu 4: Quá trình tái bản DNA không có thành phần nào sau đây tham gia?
 A. Các nucleotide tự do. B. Enzyme ligase.
 C. Amino acid. D. DNA polymerase.
Câu 5: Trong quá trình tái bản DNA, quá trình nào sau đây không xảy ra?
 A. A của môi trường liên kết với T mạch gốc.
 B. T của môi trường liên kết với A mạch gốc.
 C. U của môi trường liên kết với A mạch gốc.
 D. G của môi trường liên kết với C mạch gốc. Câu 6: Một DNA tái bản 3 lần. Số DNA con được tạo ra là
 A. 2. B. 3. C. 8. D. 16.
Câu 7: Một phân tử DNA “mẹ” tự tái bản k lần liên tiếp thì số DNA “con, cháu” 
có thể là
 A. k. B. 2k. C. 2k. D. k2. Câu 8: Một mạch đơn của phân tử DNA có trình tự các nucleotide như sau:
 ....ATGCATGGCCGC....Trong quá trình tái bản DNA mới được hình thành từ đoạn mạch này 
sẽ có trình tự
 A. ...TACGTACCGGCG.... B. ...ATGCATGGCCGC.... 
 C. ...UACGUACCGGCG. D. ...ATGCGTACCGGCT. CÁM ƠN THẦY, CÔ 
 VÀ CÁC EM ĐÃ 
 THEO DÕI
 Khoa học tự nhiên 9
 17