Bài giảng Luyện từ và câu Lớp 4 - Tuần 8, Bài: Dấu ngoặc kép - Nguyễn Hùng Khanh

 Bài: Dấu ngoặc kép
GV: Nguyễn Hùng Khanh Luyện từ và câu
 Dấu ngoặc kép
I. Nhận xét: I. Nhận xét :
Bài 1. Những từ ngữ và câu đặt trong dấu ngoặc kép dưới đây 
 là lời của ai ? Nêu tác dụng của dấu ngoặc kép :
 Bác tự cho mình là “người lính vâng lệnh quốc dân ra 
 mặt trận”, là “đầy tớ trung thành của nhân dân”. Ở Bác, 
 lòng yêu mến nhân dân đã trở thành một sự say mê mãnh 
 liệt. Bác nói: ‘‘Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột 
 bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được 
 hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai 
 cũng được học hành.” 
 Theo TRƯỜNG CHINH Bác tự cho mình là “người lính vâng lệnh quốc dân ra mặt 
 trận”, là “đầy tớ trung thành của nhân dân”. Ở Bác, lòng yêu mến 
 nhân dân đã trở thành một sự say mê mãnh liệt. Bác nói: “Tôi chỉ 
 có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta 
 hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai 
 cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.”
NhữngNhững từ từ ngữ ngữ và và câu câu đặt đặt trong trong dấu dấu ngoặc ngoặc kép képlà lời là của lời ai?của 
 Bác Hồ. 
 Dấu ngoặc - Nêu kép tác dùng dụng để của dẫn dấu lời ngoặc nói trực kép? tiếp của nhân 
 vật hoặc của người nào đó Dấu ngoặc kép dùng để đánh dấu chỗ trích dẫn 
 lời nói trực tiếp của nhân vật. Lời nói đó có thể là:
 Một từ hay * Từ ngữ: “người lính vâng lệnh quốc dân ra 
 một cụm từ. mặt trận”, “đầy tớ trung thành của nhân dân.”
 * Câu: “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham 
Một câu trọn muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn 
vẹn hay một độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta 
đoạn văn. ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học 
 hành.” Bài 2. Trong đoạn văn trên, khi nào dấu ngoặc kép 
 được dùng độc lập? Khi nào dấu ngoặc kép được 
 dùng phối hợp với dấu hai chấm ?
 Bác tự cho mình là “người lính vâng lệnh quốc dân ra mặt trận”, là 
“đầy tớ trung thành của nhân dân”. Ở Bác, lòng yêu mến nhân dân đã trở 
thành một sự say mê mãnh liệt. Bác nói: “Tôi chỉ có một sự ham muốn, 
ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được 
hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học 
hành.” 
 Theo Trường Chinh Dấu ngoặc kép dùng độc lập
 - Dấu ngoặc kép được 
 Bác tự cho mình là “người 
 dùng độc lập khi dẫn lời 
lính vâng lệnh quốc dân ra mặt 
 trực tiếp chỉ là một từ hay 
trận”, là “đầy tớ trung thành 
 cụm từ.
của nhân dân”. 
Dấu ngoặc kép dùng phối hợp với 
dấu hai chấm - Dấu ngoặc kép được dùng 
 phối hợp với dấu hai chấm 
 Bác nói: “Tôi chỉ có một sự ham 
muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao khi lời dẫn trực tiếp là một 
cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta câu trọn vẹn hay một đoạn 
được hoàn toàn tự do, đồng bào ai văn.
cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được 
học hành.” Bài 3: Trong khổ thơ sau, từ lầu được dùng với ý 
 nghĩa gì ? Dấu ngoặc kép trong trường hợp này được 
 dùng làm gì ? 
Có bạn tắc kè hoa
Xây “lầu” trên cây đa
Rét, chơi trò đi trốn
Đợi ấm trời mới ra.
 PHẠM ĐÌNH ÂN Có bạn tắc kè hoa
 Xây “lầu” trên cây đa
 Rét, chơi trò đi trốn
 Đợi ấm trời mới ra.
 PHẠM ĐÌNH ÂN
 Dấu ngoặc kép trong trường hợp này được dùng để đánh dấu 
từ lầu là từ được dùng với ý nghĩa đặc biệt. II. Ghi nhớ:
 1. Dấu ngoặc kép thường dẫn lời nói trực tiếp của 
nhânDấu vật ngoặc hoặc kép của thườngngười nào dùng đó. để làm gì và dùng 
 như thế nào?
 Nếu lời nói trực tiếp là một câu trọn vẹn hay một 
đoạn văn thì trước dấu ngoặc kép ta thường phải thêm 
dấu hai chấm.
 2. Dấu ngoặc kép còn được dùng để đánh dấu những 
từ ngữ được dùng với ý nghĩa đặc biệt.
 III. Luyện tập:
Bài 1: Tìm lời nói trực tiếp trong đoạn văn sau :
 Có lần, cô giáo ra cho chúng tôi một đề văn ở lớp:
“Em đã làm gì để giúp đỡ mẹ ?”
 Tôi loay hoay mất một lúc, rồi cầm bút và bắt đầu
viết: “Em đã nhiều lần giúp đỡ mẹ. Em quét nhà và
rửa bát đĩa. Đôi khi, em giặt khăn mùi soa.”
 Theo PI-VÔ-NA-RÔ-VA Bài 2 : Có thể đặt những lời nói trực tiếp trong đoạn văn ở 
 bài tập 1 xuống dòng, sau dấu gạch ngang đầu dòng không ? 
 Vì sao ?
 Có lần, cô giáo ra cho chúng tôi một đề văn ở lớp: 
 “Em đã làm gì để giúp đỡ mẹ ?”
 Tôi loay hoay mất một lúc, rồi cầm bút và bắt đầu viết: “Em 
 đã nhiều lần giúp đỡ mẹ. Em quét nhà và rửa bát đĩa. Đôi khi, 
 em giặt khăn mùi soa.”
 Không thể viết xuống dòng đặt sau dấu gạch ngang. Vì đề bài 
của cô giáo và các câu văn của bạn học sinh không phải là những lời 
đối thoại trực tiếp giữa hai người. BàiBài 33 :: EmEm đặtđặt dấudấu ngoặcngoặc képkép vàovào chỗchỗ nàonào trongtrong cáccác câucâu sausau ??
 a) Cả bầy ong cùng nhau xây tổ. Con nào con nấy hết sức tiết kiệm 
 “ ” 
. vôi vữa
 b) Trạng Quỳnh thấy có người dâng vua một mâm đào gọi là đào 
 “ trường thọ ” thì thản nhiên lấy một quả mà ăn. Vua giận, ra lệnh chém đầu 
Quỳnh. Quỳnh bèn tâu :
- Tâu bệ hạ, thần thấy quả đào gọi là “ trường thọ ” mới lấy ăn, tưởng ăn vào 
thì được sống lâu thờ vua. Không ngờ, nuốt chưa khỏi miệng mà chết đã 
đến cổ. Vậy nên, xin đức vua đổi tên quả ấy là“ đoản thọ ” và trị tội kẻ xu nịnh 
dâng đào.
 Vua nghe vậy bật cười, tha tội cho Trạng Quỳnh.
 Truyện DÂN GIAN VIỆT NAM Từ/Cụm từ
 Dùng độc lập
 Dấu Câu trọn vẹn/
ngoặc Đoạn văn
 kép
 đánh dấu những từ Phối hợp
 ngữ được dùng với ý dấu hai chấm
 nghĩa đặc biệt DẶN DÒ
- Ở nhà xem lại bài: Dấu ngoặc kép
- Hoàn thiện các bài tập chưa làm xong
- Xem trước bài mới: MRVT Ước mơ