Bài giảng Luyện từ và câu Lớp 5 - Tuần 9, Mở rộng vốn từ: Thiên nhiên - Năm học 2021-2022 - Cao Thị Xuân Trang

 TRƯỜNG TIỂU HỌC BÌNH PHƯỚC A
 MƠN:LUYỆN TỪ VÀ CÂU
 MRVT: THIÊN NHIÊN
 LỚP NĂM - TUẦN 9 
 trang 87
 Năm học: 2021 - 2022
 GV: Cao Thị Xuân Trang Luyện từ và câu 1 T R Á I N G H Ĩ A
 2 H Ữ U Í C H
 3 B I Q U A N
 4 L Ê N
 5 Đ Ồ N G N G H Ĩ A
 6 Đ Ồ N G Â M
 7 C H I Ế N H Ữ U
 8 H Ọ C S I N H
 9 T I ẾÙ N L Ê N
 10 C Ô N G N H Â N
 ĐỐN Ơ CHỮ
 10. Từ có 8 chữ cái dùng chỉ những người 
8. Từ có 7 chữ cái, các bạn9. cắpTừ cósách 7 chữ đến cái, trường có nghĩa được là đi về phía trước.
7. Từ có 8 chữ cái, chỉgọi những là gì?. người thợ làm việc ở nhà máy, xí nghiệp 
 6. Ô chữ có 6 chữ cái, chỉ từ giống nhau về âm
 cùng chiến đấu với nhau. 5. Ô chữ có 9 chữ cái chỉ những từ có nghĩa giống nhau 
2. Từ có 6 chữ cái, trái nghĩa với “vô ích” nhưng khác hẳn nhau về nghĩa.
 1. Ô chữ có 9 chữ cái: hoặc gần giống nhau.
3. Từ có 6 chữ cái, trái nghĩa với “lạc quan”
 Những từ có nghĩa trái ngược nhau gọi là từ 
 4. Từ có 3 chữ cái, trái nghĩa với từ 
 "xuống" là gì? Luyện từ và câu
 Mở rộng vốn từ: Thiên nhiên.
* Bài 1: Đọc mẩu chuyện : Bầu trời mùa thu (SGK – 87). BẦU TRỜI MÙA THU
Tơi cùng bọn trẻ đi ra cánh đồng. Buổi sáng tháng chín mát mẻ và dễ chịu.Tơi nĩi với các em:
 - Các em hãy nhìn lên bầu trời mà xem .Mùa hè, nĩ rất nĩng và cháy lên những tia sáng 
của ngọn lửa. Cịn bây giờ bầu trời thế nào? Hãy suy nghĩ và chọn những từ ngữ thích hợp 
để miêu tả nĩ.
Bọn trẻ nhìn lên bầu trời và suy nghĩ. Sau vài phút, một em nĩi :
 - Bầu trời xanh như mặt nước mệt mỏi trong ao . 
 - Vì sao mặt nước lại mệt mỏi ? – Tơi hỏi lại .
 - Thưa thầy, mùa hè, nước dạo chơi cùng những làn sĩng. Mùa thu, nĩ mệt và đứng lại 
với màu xanh nhạt. Nĩ mệt mỏi !
Những em khác tiếp tục nĩi :
 - Bầu trời được rửa mặt sau cơn mưa . 
 - Bầu trời xanh biếc.
Cơ bé Va –li –a nhỏ nhắn đứng trầm ngâm một chỗ. Tơi hỏi :
 - Cịn Va-li-a, vì sao em im lặng thế ?
 - Em muốn nĩi bằng những từ ngữ của mình.
 - Em đã tìm được câu nào chưa ? 
 - Bầu trời dịu dàng – Va-li-a khẽ nĩi và mỉm cười . 
 Sau đĩ, mỗi em đều muốn nĩi về bầu trời bằng từ ngữ của riêng mình:
 - Bầu trời buồn bã. Những đám mây xám đang từ phương bắc trơi tới . 
 - Bầu trời trầm ngâm. Nĩ nhớ đến tiếng hĩt của bầy chim sơn ca. 
 - Bầu trời ghé sát mặt đất. Mùa hè, nĩ cao hơn và cĩ những con chim én bay liệng. Cịn 
bây giờ chẳng cĩ chim én nữa, vì thế bầu trời cúi xuống lắng nghe để tìm xem chim én đang 
ở trong bụi cây hay ở nơi nào. Luyện từ và câu
 Mở rộng vốn từ: Thiên nhiên.
* Bài 2: Tìm những từ ngữ tả bầu trời trong mẩu chuyện 
nêu trên. Những từ ngữ nào thể hiện sự so sánh ? Những từ ngữ nào 
thể hiện sự nhân hĩa ?
* Từ ngữ thể hiện sự so sánh * Từ ngữ miêu tả khác 
- xanh như mặt nước mệt mỏi trong ao - rất nĩng và cháy lên 
* Từ nhữ thể hiện sự nhân hĩa những tia sáng của 
 ngọn lửa
- được rửa mặt sau cơn mưa
- dịu dàng - xanh biếc
- buồn bã - cao hơn
- trầm ngâm nhớ tiếng hĩt của bầy chim sơn ca
- ghé sát mặt đất
- cúi xuống lắng nghe để tìm xem chim én 
đang bay ở bụi cây hay ở nơi nào Luyện từ và câu
 Mở rộng vốn từ: Thiên nhiên.
Bài tập 3: Dựa theo cách dùng từ ngữ ở mẩu chuyện nêu 
trên, viết một đoạn văn khoảng 5 câu tả một cảnh đẹp của 
quê em hoặc nơi em ở.
 Cảnh đẹp có thể là : 
 + vườn hoa, cánh đồng, dòng 
 sông, cây cầu,..... (Xem ảnh) Cánh đồng lúa Cánh đồng hoa * Quê hương mỗi người đều gắn liền với những lũy tre, cánh 
đồng lúa,mái đình và đặc biệt là dịng sơng quê. Dịng sơng 
quanh co, uốn lượn như dải lụa đào. Mặt nước buổi sáng sớm 
thì yên bình, phẳng lặng như tấm áo hồng mà họa tiết là những 
đám mây trắng trơi nhẹ trên bầu trời. Buổi trưa, khi ơng mặt 
trời tỏa những tia nắng rực rỡ xuống muơn vật, "tấm áo" ấy 
lại như được dát vàng những sợi kim tuyến lấp lánh. Chiều tối, 
mặt nước lại khốc lên mình chiếc áo đen tuyền lấp lánh do 
những vì sao ban tặng . Em rất yêu dịng sơng quê em.
* Dịng sơng quê em sao mà yêu đến thế! Sơng dịu dàng khi trời 
trong, nắng đẹp, trắng xĩa. Sơng như một người bạn lúc buồn, 
lúc vui, lúc giận dữ, gắt gỏng, lúc êm dịu, hiền lành. Con sơng 
ấy đã ơm ấp và ghi lại những kỉ niệm tuổi thơ của em. Em yêu 
sơng như người thân, như quê hương em. Dù mai đây cĩ đi 
đâu xa, em luơn nhớ về dịng sơng tuổi thơ em. Dịng sơng