Bài giảng Tập làm văn Lớp 5 - Tuần 8, Tiết 15: Cấu tạo của bài văn tả người - Năm học 2021-2022 - Lê Trường Chinh

 I. Mục tiêu: 
-Nắm được cấu tạo ba phần (mở bài, thân bài, 
kết bài) của bài văn tả người (ND Ghi nhớ).
- Lập dàn ý chi tiết cho bài văn tả một người thân 
trong gia đình.
-Giáo dục học sinh lòng yêu quý và tình cảm gắn 
bó giữa những người thân trong gia đình.
II. Đồ dùng dạy – học:
- GV: Bài giảng Power Point
- HS: SGK, vở viết, máy tính (điện thoại) III. Các hoạt động dạy học:
1. Ổn định: * Em hãy nêu cấu tạo của bài văn tả cảnh.
Bài văn tả cảnh gồm 3 phần
- Mở bài: giới thiệu cảnh sẽ tả.
- Thân bài: tả những đặc điểm chính, nổi bật của 
cảnh vật. 
- Kết bài: nói lên cảm nghĩ của mình về cảnh vật 
đó. Thứ năm ngày 25 tháng 11 năm 2021
 Tập làm văn
 Cấu tạo của bài văn tả người
I. Nhận xét:
1. Đọc bài văn: Hạng A Cháng - SGK (trang 119).
- Người trong tranh 
đang làm gì?
- Em có cảm nhận gì 
về người thanh niên 
trong tranh? Tập làm văn
 Cấu tạo của bài văn tả người.
I. Nhận xét:
* Đọc đoạn văn sau:
 Nhìn thân hình cân đối của Hạng A Cháng, tất cả các cụ 
già trong làng đều tâm tắc:
- A Cháng trông như một con ngựa tơ hai tuổi, chân chạy 
qua chín núi mười khe không biết mệt, khoẻ quá! Đẹp quá!
* Mở bài: - Tác giả giới thiệu A Cháng.
- Thông qua lời khen của các cụ già trong làng.
 (Gián tiếp)
* Mở bài: Giới thiệu người định tả Tập làm văn
 Cấu tạo của bài văn tả người.
* Đọc đoạn văn sau: * Ngoại hình A Cháng
 A Cháng đẹp người thật. Mười tám tuổi, + ngực nở
ngực nở vòng cung, da đỏ như lim, bắp tay + da đỏ
bắp chân rắn như trắc, gụ. Vóc cao, vai rộng, + bắp tay, bắp chân
người đứng thẳng như cái cột đá trời trồng.
 Nhưng phải nhìn Hạng A Cháng cày mới + Vóc dáng
thấy hết vẻ đẹp của anh.
 Anh đến chuồng trâu dắt con trâu béo nhất, 
khoẻ nhất. Người và trâu cùng ra ruộng. A Tả ngoại hình: (đặc 
Cháng đeo cày. Cái cày của người Hmông to điểm nổi bật về tầm 
nặng, bắp cày bằng gỗ tốt màu đen, vòng vóc, cách ăn mặc, 
như hình cái cung, ôm lấy bộ ngực nở. Trông khuôn mặc, mái tóc, 
anh hùng dũng như một chàng hiệp sĩ cổ đeo hàm răng,..)
cung ra trận. Cấu tạo của bài văn tả người.
Đọc đoạn văn sau:
 Tới nương, A Cháng mắc cày xong, 
quát một tiếng “ Mổng!” và bây giờ Tả hoạt động của A Cháng
chỉ còn chăm chắm vào công việc 
Hai tay A Cháng nắm đốc cày, mắt 
nhìn thế ruộng, nhìn đường cày, thân 
hình nhoài thành một đường cong Tả tính tình, hoạt động: 
mềm mại, khi qua trái, lúc tạt phải (lời nói, cử chỉ, thói quen, 
theo đường cày uốn vòng trên hình cách cư xử với người 
ruộng bậc thang như một mảnh trăng khác,..)
lưỡi liềm. Lại có lúc được sá cày thẳng, 
người anh như rạp hẳn xuống, đôi 
chân xoải dài hoặc băm những bước 
ngắn, gấp gấp Tập làm văn
 Cấu tạo của bài văn tả người.
* Ngoại hình A Cháng - Tả ngoại hình: (đặc điểm 
+ Ngực nở nổi bật về tầm vóc, cách ăn 
+ Da đỏ mặc, khuôn mặc, mái tóc, 
+ Bắp tay, bắp chân hàm răng,..)
+ Vóc dáng
 - Tả tính tình, hoạt động: 
* Tả hoạt động của A (lời nói, cử chỉ, thói quen, 
Cháng cách cư xử với người 
 khác,..) Tập làm văn
 Cấu tạo của bài văn tả người.
* Đọc đoạn văn sau: Kết bài: 
 Sức lực tràn trề của A Ca ngợi A Cháng và sự tự 
Cháng là niềm tự hào của hào của dân làng.
dòng họ Hạng, một dòng họ 
Hmông đang định cư ở chân Kết bài: Nêu cảm 
núi Tơ Bo. nghĩ về người được 
 tả Tập làm văn
 Cấu tạo của bài văn tả người.
* Ca ngợi A Cháng và sự tự hào của dân làng.
* Ngoài cách ca ngợi và thể hiện lòng tự hào, chúng ta 
còn có thể có những cách nào khác để thể hiện tình cảm 
của mình đối với người được tả?
 - Thể hiện sự yêu quý
 - Thể hiện sự kính trọng
 - Học theo tấm gương Cấu tạo của bài văn tả người.
 Mở bài Giới thiệu người sẽ tả
 Bài Ngoại hình( đặc điểm nổi bật 
 văn về tầm vóc, cách ăn 
 Thân bài mặc,gương mặt, đôi mắt, hàm 
 tả răng, thân hình )
người Tính tình, hoạt động( lời nói, 
 cử chỉ, thói quen, cách cư 
 xử )
 Kết bài Nêu lên cảm nghĩ về người 
 được tả Tập làm văn
 Cấu tạo của bài văn tả người.
* Bài văn tả người gồm có 3 phần:
 Mở bài: Giới thiệu người sẽ tả
 Thân bài: - Ngoại hình (đặc điểm nổi bật về tầm vóc, 
cách ăn mặc, gương mặt, đôi mắt, hàm răng, thân hình )
 - Tính tình, hoạt động (lời nói, cử chỉ, thói 
quen, cách cư xử )
 Kết bài: Nêu lên cảm nghĩ về người được tả Tập làm văn
 Cấu tạo của bài văn tả người.
2. Lập dàn ý chi tiết cho bài văn tả một người trong gia 
 đình em (chú ý những nét nổi bật về ngoại hình, tính 
 tình và hoạt động của người đó). DÀN Ý CHI TIẾT THAM KHẢO (Tả mẹ em)
1. Mở bài: Ai cũng có người thân để thương yêu, quý mến 
nhưng ngửời em gần gũi và quý mến nhất là mẹ của em.
2. Thân bài:
a. Tả hình dáng
- Năm nay mẹ em đã ngoài ba mươi tuổi.
- Vóc người cao, gầy.
- Dáng người thon thả, mảnh mai 
- Cách ăn mặc giản dị, màu hồng nhạt 
- Khuôn mặt trái xoan, phúc hậu 
- Mái tóc dài, búi cao, đen mượt, xoăn tự nhiên trông rất 
đẹp.
- Đôi mắt to, đen láy long lanh như những vì sao trên bầu 
trời đêm, ánh mắt dịu dàng, đầy trìu mến, thương yêu 
- Nước da trắng hồng, mịn màng DÀN Ý CHI TIẾT THAM KHẢO (Tả mẹ em)
b.Tả tính tình:
- Dịu dàng, yêu thương con cái, kính trọng ông bà, tốt bụng hay 
giúp đỡ mọi người .
c.Tả hoạt động:
- Đảm đang, quán xuyến mọi việc trong nhà, mẹ thường hay 
dậy sớm để chuẩn bị bữa ăn sáng cho mọi người, chuẩn bị 
quần áo cho em đến trường , lo cho mọi người từng miếng ăn 
giấc ngủ .
- Mỗi tối mẹ thường dạy con học, động viên, chia sẻ lúc em gặp 
khó khăn .
3.Kết bài:
- Em rất yêu thương, kính trọng, vâng lới mẹ .
- Em tự hứa với lòng mình sẽ luôn cố gắng chăm ngoan, học 
giỏi để mẹ vui lòng, đỡ đần việc nhà cho mẹ đỡ vất vả hơn Dàn ý bài văn tả ông
1. Mở bài: Trong gia đình người em gần gũi và quý mến 
nhất là ông nội.
2. Thân bài: * Tả hình dáng: Ông gần 80 tuổi ; hơi gầy 
nhưng còn nhanh nhẹn ; Đầu hói, tóc thơ và bạc, trán cao, 
mắt còn tinh, răng rụng nhiều ; mặc giản dị, đọc sách báo 
mới đeo kính và đi bộ xa thường chống gậy .
* Tả tính tình và hành động: Chăm lao động, chăm việc 
nhà, tích cực tham gia các công việc xã hội của địa phương 
; thương yêu và chăm sóc chu đáo ; hoà nhã đôn hậu được 
mọi người quý trọng.
3. Kết bài: Ước gì ông khoẻ mãi và sống mãi bên em. 4. Củng cố 
* Bài văn tả người thường có 3 phần:
 1.Mở bài: Giới thiệu người định tả.
 2.Thân bài:
 a.Tả ngoại hình (đặc điểm nổi bật)
 - Về tầm vóc, cách ăn mặc, khuôn mặt, mái tóc, 
cặp mắt, hàm răng.
 b.Tả tính tình, hoạt động (lời nói, cử chỉ, thói quen, 
cách cư xử với người khác.)
 3.Kết bài: Nêu cảm nghĩ về người được tả 5. Dăn dò:
- Hoàn thành bài, chuẩn bị bài sau