Bài giảng Tập làm văn Lớp 5 - Tuần 9, Bài: Luyện tập thuyết trình tranh luận (Trang 93) - Năm học 2021-2022 - Cao Thị Xuân Trang

 TRƯỜNG TIỂU HỌC BÌNH PHƯỚC A
 MÔN:TẬP LÀM VĂN
 LUYỆN TẬP THUYẾT TRÌNH TRANH 
 LUẬN
 LỚP NĂM - TUẦN 9 
 trang 93
 Năm học: 2021 - 2022
 GV: Cao Thị Xuân Trang 1. Đọc mẩu chuyện dưới đây, em hãy mở rộng lí lẽ dẫn 
 chứng để thuyết trình, tranh luận cùng các bạn. 
Đất, Nước, Không khí và Ánh sáng đều tự cho mình là người cần 
nhất đối với cây xanh.
 Đất nói:
- Tôi có chất màu để nuôi cây lớn, không có tôi, cây không thể sống 
được.
 Nước kể công:
- Nếu chất màu không có nước vận chuyển thì cây có lớn lên được 
không?
 Không khí chẳng chịu thua:
- Cây xanh rất cần khí trời, không có khí trời thì tất cả cây cối đều 
chết rũ.
 Còn Ánh Sáng nhẹ nhàng nói:
- Cây cối dù có đủ đất, nước, không khí nhưng thiếu ánh sáng thì sẽ 
không thể nào có màu xanh thì còn gọi là cây xanh sao được! Nhân vật Ý kiến Lý lẽ, dẫn chứng
 Đất Cây cần đất nhất Đất có chất màu nuôi cây
 Nước Cây cần nước nhất Nước vận chuyển chất màu
 Cây cần không khí Cây không thể sống thiếu 
Không khí
 nhất không khí
 Cây cần ánh sáng 
Ánh Sáng Thiếu ánh sáng cây sẽ
 nhất không còn màu xanh 2. Dựa vào ý kiến của các nhân vật ở trên, em hãy 
nêu ý kiến của mình để tranh luận cùng các bạn: 
Đất, Nước, Không Khí hay Ánh Sáng cần cho cây 
xanh hơn? Vì sao?
 Ví dụ
 + Đất : Tôi cung cấp chất màu để nuôi sống cây. 
 Không có đất cây không thể sống và phát triển 
 được. Nếu bạn nhổ cây ra khỏi đất, cây sẽ chết 
 trong một thời gian ngắn. Nếu không được cung 
 cấp chất màu cây sẽ chết. Cũng như con người, 
 cây cũng phải ăn thì mới sống được.
 + Nước : Nước rất quan trọng đối với cây xanh. Có những 
cây chỉ cần sống trong nước. Nếu không có tôi thì chất màu 
trong đất không thể trở thành dinh dưỡng để chuyển đến các 
bộ phận trong cây, nuôi cây lớn lên, như máu trong cơ thể 
người. Cây cũng như con người, cần thức ăn nhưng cũng 
phải có nước uống. Nếu không có nước cây sẽ chết khô, nếu 
thiếu nước cây sẽ còi cọc, chậm phát triển, héo rũ và chết.
+ Không khí : Theo tôi, cây cũng giống như con người. Cây 
có thể nhịn ăn, nhịn uống từ 3 đến 4 ngày nhưng không thể 
nhịn thở. Cây rất cần ô-xi và các-bô-níc có trong không khí để 
thực hiện quá trình hô hấp và quang hợp. Nếu trồng cây 
trong chỗ kín, bịt kín hay bọc trong túi ni lông cây sẽ chết.
 + Ánh sáng : Nếu không có tôi thì cây sẽ không có màu 
xanh vì làm gì có chất diệp lục. Không có ánh sáng cây sẽ 
yếu ớt, chậm phát triển, còi cọc. 2. Đọc bài ca dao sau và trả lời: Đèn hay 
trăng quan trọng hơn? Vì sao?
 Đèn khoe đèn tỏ hơn trăng
 Đèn ra trước gió còn chăng hỡi đèn?
 Trăng khoe trăng tỏ hơn đèn
 Cớ sao trăng phải chịu luồn đám mây? Đèn khoe đèn tỏ hơn trăng
Đèn ra trước gió còn chăng hỡi đèn?
 Trăng khoe trăng tỏ hơn đèn
Cớ sao trăng phải chịu luồn đám mây? * Với yêu cầu này, các em không phải nhập vai trăng hay đèn 
 mà các em tìm lí lẽ và dẫn chứng dựa vào hiểu biết của 
 mình để thuyết trình cho mọi người thấy được sự cần thiết 
 của cả trăng và đèn.
+ Nếu chỉ có trăng thì chuyện gì sẽ xảy ra?
+ Nếu chỉ có đèn thì chuyện gì sẽ xảy ra?
+ Vì sao nói cả trăng và đèn đều cần thiết cho cuộc sống?
+ Đèn đem lại lợi ích gì cho cuộc sống?
+ Trăng làm cho cuộc sống đẹp như thế nào?
+ Trăng và đèn đều có những ưu điểm và hạn chế nào? Trả lời:
 Ví dụ 1
Đọc bài ca dao trên ta thấy, cả trăng và đèn đều 
có tầm quan trọng như nhau. Ở mỗi hoàn cảnh 
khác nhau, cả trăng và đèn sẽ thể hiện được tầm 
quan trọng của mình:
 • Khi gặp gió, đèn sẽ tắt, trong khi đó, trăng 
vẫn chiếu sáng vằng vặc.
 • Nhưng khi ban đêm trăng bị mây che, mặt 
đất tối om, không còn thấy ánh sáng trăng đâu 
cả thì ánh sáng của đèn rất tỏ. Ví dụ 2
 Theo em, trong cuộc sống, cả đèn lẫn trăng đều cần thiết. 
Đèn ở gần nên soi rõ hơn, giúp người ta đọc sách, làm việc lúc 
tối trời. Tuy thế, đèn cũng không thể kêu ngạo với trăng, vì đèn 
ra trước gió thì tắt. Dùi là đèn điện cũng có thể mất điện. Đèn 
dầu lẫn đèn điện chỉ soi sang được một nơi. Còn trăng là nguồn 
sáng tự nhiên, không sợ gió, không sợ mất nguồn điện.. Trăng 
soi sáng muôn nơi. Trăng làm cho cuộc sống them tươi đẹp, thơ 
mộng. Trăng gợi cảm hứng sang tác cho bao nhà thơ, họa 
sĩ, Tuy thế, trăng cũng không thể kiêu ngạo mà khinh thường 
đèn. Trăng khi mờ, khi tỏ, khi khuyết, khi tròn. Dù có trăng, 
người ta vẫn cần đèn để đọc sách, làm việc ban đêm. Bởi vậy, 
cả trăng lẫn đèn đều cần thiết cho con người. Trình bày ý kiến của em sao cho thuyết phục để mọi người thấy 
 rõ sự cần thiết của cả trăng và đèn trong bài ca dao trên.
 Ví dụ
 Từ xưa, khi đất nước chưa hiện đại và chưa có ánh sáng thì con 
người phải dựa vào ánh trăng, ngọn đèn để soi sáng.
 Trăng vốn là ánh sáng tinh túy và bất diệt trên bầu trời đêm. Trăng trở 
thành người bạn tri âm, tri kỷ đối với mỗi người. Trăng tỏa ánh sáng dịu 
nhẹ xuống khắp mặt đất nhưng đèn chỉ soi sáng được trong một phạm vi 
hẹp mà thôi.
 Trăng có thể soi sáng nửa vòng trái đất nhưng khi có mây, trăng lại trơi 
chò trốn tìm lúc ẩn lúc hiện, lúc tỏ lúc mờ. Khi đó đèn sẽ sáng hơn tất cả, 
đèn soi sáng cho ta làm việc, đèn giúp ta nhìn rõ mọi vật hơn trong đêm 
tối hơn trăng. Nhưng đèn chỉ để thắp trong nhà, đèn không thể soi sáng 
cả bầu trời như trăng, bởi đèn luôn phải dập tắt bởi những làn gió. Khi có 
gió trăng sáng hơn đèn, khi có mây đèn lại sáng hơn trăng. Trăng và đèn 
là một đôi bạn bè sát cánh bên con người mọi lúc mọi nơi. Cả đèn và 
trăng đều cần thiết, đều hữu ích cho chúng ta. * Bài hôm nay giúp em hiểu biết về vấn đề gì?
- Bài giúp em hiểu về vấn đề thuyết trình tranh luận
* Khi thuyết trình tranh luận ta cần lưu ý điều gì? 
- Khi thuyết trình tranh luận để tăng sức thuyết phục và 
đảm bảo phép lịch sự, người nói cần có thái độ ôn tồn vui 
vẻ, hòa nhã, tôn trọng người nghe. Người đối thoại tránh 
nóng nảy vội vã hay bảo thủ. Đây là những kĩ năng sống 
mà chúng ta phải học tập và tự hoàn thiện bản thân mình. Nói với người thân vì sao em cho rằng trăng và đèn đều 
 cần thiết đối với cuộc sống của con người?
 Trả lời
 Đèn và trăng đều vô cùng quan trọng đối với cuộc sống của 
chúng ta. Đây là hai vật cùng toả sáng vào ban đêm. Trăng 
soi sáng khắp nơi. Trăng làm cho cuộc sống thêm tươi đẹp, 
thơ mộng. Nếu không có trăng, cuộc sống sẽ ra sao nhỉ ? 
Chúng ta sẽ không có đêm rằm trung thu, không được ngắm 
nhìn những vì sao lung linh trên trời... Nhưng đừng vì thế mà 
coi thường đèn. Trăng chỉ sáng vào một số ngày trong tháng 
và cũng có khi phải luồn vào mây. Còn đèn, đèn tuy nhỏ bé 
nhưng cũng rất có ích. Đèn soi sáng cho con người quanh 
năm, đèn giúp em học bài, đèn giúp mẹ làm việc... Nhưng đèn 
không nên kiêu ngạo với trăng. Đèn không thể sáng nếu 
không có dầu, có điện. Đèn dầu ra trước gió sẽ có thể bị gió 
thổi tắt. Trong cuộc sống của chúng ta, cả trăng và đèn đều 
rất cần thiết.
 CHÚC CÁC EM: 
CHĂM NGOAN, HỌC TỐT!
 CHÀO TẠM BIỆT 
 CÁC EM!