Biện pháp bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên trường THCS Hoàng Hoa Thám nhằm đáp ứng yêu cầu dạy học, giáo dục hiện nay
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Biện pháp bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên trường THCS Hoàng Hoa Thám nhằm đáp ứng yêu cầu dạy học, giáo dục hiện nay, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn hãy click vào nút TẢi VỀ
MỤC LỤC Trang Đặt vấn đề........................................................................................................2 A. Mở đầu........................................................................................................2 1. Lý do viết sáng kiến ....................................................................................2 2. Mục tiêu của sáng kiến................................................................................3 2.1. Mục tiêu chung........................................................................................3 2.2. Mục tiêu cụ thể.........................................................................................3 3. Giới hạn của sáng kiến ................................................................................4 3.1. Về đối tượng nghiên cứu..........................................................................4 3.2. Về không gian ..........................................................................................4 3.3. Về thời gian ..............................................................................................4 B. Nội dung .....................................................................................................5 1. Cơ sở viết sáng kiến ....................................................................................5 1.1. Cơ sở khoa học.........................................................................................5 1.2. Cơ sở chính trị ..........................................................................................5 1.3. Cơ sở pháp lý............................................................................................5 2. Thực trạng của vấn đề cần giải quyết..........................................................5 2.1. Phân tích hiện trạng vấn đề cần giải quyết...............................................5 2.2. Những hạn chế..........................................................................................6 2.3. Nguyên nhân của những hạn chế trên ......................................................7 3. Các giải pháp thực hiện ...............................................................................8 3.1. Giải pháp bồi dưỡng nhận thức ................................................................8 3.2. Biện pháp bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên ....................10 3.3. Biện pháp Ban giám hiệu nâng cao năng lực sư phạm cho giáo viên ......11 3.4. Biện pháp bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho tổ trưởng chuyên môn.......12 3.5. Bồi dưỡng nâng cao trình độ ....................................................................13 3.5. Các yêu cầu đối với giáo viên ..................................................................13 3.6. Một số kết quả cụ thể trong xây dựng đội ngũ.........................................18 4. Hiệu quả của sáng kiến................................................................................20 4.1. Ý nghã của sáng kiến................................................................................20 4.2. Đối tượng hưởng lợi của sáng kiến ..........................................................20 C. Kết luận - kiến nghị ....................................................................................22 1. Kết luận .......................................................................................................22 2. Kiến nghị .....................................................................................................22 Tài liệu tham khảo...........................................................................................23 1 ĐẶT VẤN ĐỀ A. MỞ ĐẦU 1. Lý do viết sáng kiến Trong công cuộc Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá đất nước, song song với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, Đảng và nhà nước ta đã đặc biệt chú trọng phát triển sự nghiệp Giáo dục - Đào tạo. Giáo dục - Đào tạo được xem là quốc sách hàng đầu trong giai đoạn cách mạng mới của đất nước. Một trong những nhiệm vụ cơ bản nhất của giáo dục giai đoạn hiện nay nhằm “ Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài ”. Thực tế cho thấy chất lượng đội ngũ chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển giáo dục đào tạo trong giai đoạn mới. Nguyên nhân chính là do đội ngũ giáo viên chưa được đào tạo tốt, bất cập với yêu cầu đổi mới, đời sống một số giáo viên vẫn còn nhiều khó khăn. Trước tình hình đó việc bồi dưỡng giáo viên nói chung và bồi dưỡng giáo viên THCS nói riêng được đặt ra hết sức cần thiết. Cụ thể là bồi dưỡng đội ngũ giáo viên có đạo đức trong sáng, có năng lực chuyên môn vững vàng, có kỹ năng thực hành giảng dạy giỏi phát huy được vai trò tích cực của cá nhân, làm chủ được tri thức khoa học và công nghệ hiện đại, có tính tổ chức và kỷ luật cao để thừa kế và phát huy cao độ nền giáo dục nước nhà. Tuy nhiên điều này trong thực tế thì chưa có sự đầu tư chuyên môn đúng mức. Một số giáo viên chưa quan tâm phấn đấu để nâng cao trình độ. Cũng còn những giáo viên tiếp cận với phương pháp mới còn nhiều hạn chế. Khi dạy còn nặng nề truyền thụ kiến thức theo con đường mòn phương pháp cũ, chưa phát huy tính sáng tạo của học sinh. Chính vì vậy mà tay nghề cũng như trình độ của đội ngũ giáo viên Trường THCS Hoàng Hoa Thám chưa được đồng đều. Vai trò của người quản lý trong nhà trường phải được thể hiện như thế nào để đáp ứng được yêu cầu đặt ra hiện nay là đổi mới phương pháp giảng dạy, là nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên. 2 Là lãnh đạo quản lý nhà trường bản thân tôi luôn băn khoăn, trăn trở về điều này, làm thế nào để nâng cao tay nghề cho đội ngũ giáo viên, làm sao để mỗi giáo viên thấy được vị trí của mình trong xã hội, bản thân họ còn non yếu ở vấn đề gì để từ đó tích cực bồi dưỡng và tự bồi dưỡng để nâng cao tay nghề cho bản thân. Từng bước đáp ứng được yêu cầu đổi mới của sự nghiệp giáo dục và của toàn xã hội và. Chính vì vậy tôi mạnh dạn chọn nội dung “Biện pháp bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên trường THCS Hoàng Hoa Thám nhằm đáp ứng yêu cầu dạy học, giáo dục hiện nay” làm sáng kiến kinh nghiệm. 2. Mục tiêu của sáng kiến 2.1 Mục tiêu chung Qua khảo sát, đánh giá chất lượng đội ngũ giáo viên trường THCS Hoàng Hoa Thám thấy được vẫn còn một số bất cập về chất lượng đội ngũ. Đây là một trong những nguyên nhân cơ bản ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục của nhà trường, vẫn còn một số giáo viên chưa đáp ứng được yêu cầu của trường trọng điểm chất lượng cao của huyện Yên Thế. Vì vậy nếu nghiên cứu được một số biện pháp khả thi nhằm khắc phục những mặt tồn tại về chất lượng đội ngũ và được áp dụng thì chắc chắn rằng chất lượng đội ngũ của nhà trường sẽ được nâng cao về chuyên môn, đáp ứng được yêu cầu mới về giáo dục trong giai đoạn hiện nay cũng như trong tương lai. 2.2. Mục tiêu cụ thể - Sáng kiến nghiên cứu thực trạng về công tác xây dựng đội ngũ giáo viên ở trường THCS Hoàng Hoa Thám để từ đó đề xuất một số biện pháp nhằm phát triển chất lượng đội ngũ giáo viên nhà trường. - Nghiên cứu cơ sở khoa học của việc quản lí nhằm phát triển chất lượng đội ngũ giáo viên trường THCS Hoàng Hoa Thám. - Nghiên cứu thực trạng của đội ngũ giáo viên trường THCS Hoàng Hoa Thám. - Qua đó đề xuất một số biện pháp nhằm phát triển chất lượng đội ngũ giáo viên nhà trường. 3 3. Giới hạn của sáng kiến 3.1. Về đối tượng nghiên cứu - Tập thể giáo viên trong trường THCS Hoàng Hoa Thám. 3.2 Về không gian - Biện pháp xây dựng, năng cao chất lượng đội ngũ giáo viên của BGH trường THCS Hoàng Hoa Thám. 3.3. Về thời gian - Thời gian nghiên cứu: Năm 2018 - 2020 4 B. NỘI DUNG 1. Cơ sở viết sáng kiến 1.1 Cơ sở khoa học Xác định đội ngũ giáo viên là nhân tố quyết định thành công của quá trình đổi mới giáo dục, vì vậy, ngành Giáo dục luôn coi việc nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo theo tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng. 1.2. Cơ sở chính trị Điều lệ trường THCS, trường THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học được ban hành kèm theo Thông tư số 12/2011/TT-BGDDT ngày 28/3/2011 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục. Các quy định về chuẩn hiệu trưởng và chuẩn nghề nghiệp giáo viên THCS được quy định tại Thông tư 14/2018/TT- BGD ngày 20/7/2018 và thông tư 30/2/2009 của Bộ Giáo dục và Đào tạo. 1.3. Cơ sở pháp lý Căn cứ Quyết định số 782/QĐ - UBND ngày 07/5/2015 của UBND tỉnh Bắc Giang về việc phê duyệt Đề án phát triển trường THCS trọng điểm chất lượng cao trên địa bàn tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2015-2025; Căn cứ kế hoạch số 30/KH-UBND huyện Yên Thế ngày 20 tháng 7 năm 2015 về việc phát triển trường THCS Hoàng Hoa Thám thành trường trọng điểm chất lượng cao. Căn cứ Quyết định số 425/QĐ- UBND huyện Yên Thế ngày 30 tháng 8 năm 2018 ban hành Quy định tiêu chuẩn và phương pháp đánh giá, tiếp nhận, điều động cán bộ quản lý, giáo viên trường THCS HHT năm học 2018-2019. 2. Thực trạng của vấn đề cần giải quyết 2.1 Phân tích hiện trạng vấn đề cần giải quyết * Một số nhận định về đội ngũ: - Thuận lợi Trong những năm gần đây Đảng và nhà nước đã quan tâm nhiều đến công tác giáo dục nên chế độ tiền lương và các chế độ phụ cấp khác, cũng như đầu tư cơ sở vật chất trang thiết bị phục vụ cho việc dạy học ngày một hiện đại và đầy đủ, đặc biệt là chế độ phụ cấp cho giáo viên đứng lớp đã được nâng lên nên đời sống giáo đã được cải thiện nhiều. Nhờ đó mà giáo viên mới có điều kiện để tham gia học tập, bồi dưỡng nâng cao trình độ bê cạnh đó mỗi giáo viên cũng đã tự ý thức được rằng mình phải phấn đấu hơn nữa bằng con đường tự học, tự bồi dưỡng, tích cực tham gia các lớp tập huấn, chuyên đề để nâng cao trình độ mới đáp ứng được nhu cầu giáo dục trong thời đại mới. 5 Đội ngũ có phẩm chất đạo đức tốt, có tinh thần trách nhiệm, yêu nghề, nhiệt tình công tác, hầu hết được đào tạo chính quy và đạt chuẩn trở lên, có chí tiến thủ, khắc phục khó khăn hoàn thành nhiệm vụ được giao. Nhờ sự quan tâm động viên đầy đủ, tạo điều kịp thời của ban giám hiệu trường và tổ chức công đoàn nên hàng năm đã tham mưu tốt với phòng giáo dục đăng ký cho các giáo viên có đủ khả năng, trình độ đi học nâng cao bằng các hình thức khác nhau. Vì yêu cầu đòi hỏi ngày càng cao của công tác giáo dục trong thời đại mới, vì sự vận động và phát triển nhanh chóng của xã hội nên mỗi giáo viên đã tự nhận thức được rằng mình phải cố gắng vươn lên nữa mới đáp ứng được yêu cầu giáo dục trong giai đoạn mới, bên cạnh việc học tập nâng cao trình độ thì hiện nay nhà nước ta có chế độ chuyển đổi ngạch bậc cho giáo viên sau khi tốt nghiệp các lớp cao đẳng, đại học đối với giáo viên THCS. Đây cũng là nguồn động viên không nhỏ đối với mỗi giáo viên, nhờ đó mà đã góp phần rất lớn đến việc thành công trong công tác nâng cao chất lượng đội ngũ trường THCS Hoàng Hoa Thám. - Khó khăn Giáo viên dạy các đội tuyển HSG tỉnh nên cường độ làm việc của GV lớn. Cơ cấu đội ngũ không đồng bộ còn chênh lệch nhiều về trình độ chuyên môn, phương pháp chưa đủ khả năng dạy các đội tuyển tỉnh. Một số GV mới ra trường chưa có kinh nghiệm, loại hình đào tạo đa dạng của các trường sư phạm nên gặp nhiều trở ngại trong công tác dạy học. Một số giáo viên chưa chủ động học tập nâng cao kiến thức, do đó thực hiện chương trình đổi mới giáo dục phổ thông còn hạn chế. Tỷ lệ giáo chưa đáp ứng đối với trường trọng điểm chất lượng cao chưa thực hiện theo quyết định 425/QĐ-UBND Yên Thế ngày 30/8/2018 ban hành tiêu chuẩn đánh giá điều động cán bộ quản lý, giáo viên tại điều 12 trang 8 có ghi các lớp chất lượng cao được bố trí tỉ lệ giáo viên tăng lên 2 lần. Từ những khó khăn trên, đã ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng giáo dục của nhà trường trong công tác bồi dưỡng HSG cấp tỉnh. Qua những kinh nghiệm đã được thực hiện và đối chiếu với điều kiện thực tế ở nhà trường, bản thân tôi thấy đề tài có thể áp dụng tất cả các nhà trường THCS, tuy nhiên vận dụng như thế nào để đạt được hiệu quả cao thì chúng ta cần cân nhắc sao cho phù hợp với đặc điểm của từng đơn vị trường học. 6 2.2. Những hạn chế Tôi thấy công tác bồi dưỡng vẫn còn nhiều bất cập, hạn chế. Đội ngũ giáo viên có trình độ không đồng đều (nhất là giáo có trình độ để làm nhiệm vụ dạy học sinh giỏi tỉnh còn rất mỏng so với nhiệm vụ của trường trọng điểm chất lượng cao) làm cho công tác bồi dưỡng, công tác tự học gặp nhiều hạn chế, chưa được như mong muốn và yêu cầu dạy học trong giai đoạn mới. Giáo viên còn nhiều bất cập trong nghiệp vụ sư phạm, thể hiện qua các kỹ năng phân tích lựa chọn, kiến thức cơ bản, trọng tâm; các kỹ năng xác định, lựa chọn và sử dụng phương pháp giảng dạy, kỹ năng hướng dẫn cách thức cho học sinh học tập, kỹ năng kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh theo hướng đổi mới Do tác động của cơ chế thị trường nên một số giáo viên có thu nhập thấp chưa thật sự an tâm với công việc được phân công. Cơ sở vật chất nhà trường tuy đã có nhiều thay đối song chưa đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao để nâng cao hiệu quả việc dạy và học của giáo viên và học sinh. 2.3 Nguyên nhân của những hạn chế trên. a. Nguyên nhân khách quan Thực hiện kế hoạch số 30 KH-UBND Yên Thế ngày 20 tháng 7 năm 2015 về phê duyệt đề án phát triền trường trọng điểm chất lượng cao song giáo viên không luân chuyển những giáo viên không đáp ứng được năng lực dạy lớp chất lượng cao mà cơ bản vẫn giữ nguyên tại trường. a. Nguyên nhân chủ quan - Hàng năm BGH nhà trường chưa đánh giá đề nghị luân chuyển những giáo viên chưa đáp ứng được nhiệm vụ của trường trọng điểm chất lượng cao. - Hàng năm việc đánh giá thi đua chưa có sự ưu tiên cho cán bộ giáo viên nhân viên của trường trọng điểm chất lượng cao ( theo quy định luật thi đua khen thưởng số lượng cán bộ giáo viên, nhân viên xếp loại thi đua theo quy định) dẫn đến chưa thu hút được số giáo viên có chuyên môn giỏi xin về trường. Kinh phí cho các hoạt động của trường trọng điểm chất lượng cao chưa nhiều nên hỗ trợ cho giáo viên đi học tập nâng cao không đáng kể, hàng năm phần thưởng cho các giáo viên có thành tích cao trong năm học chưa động viên 7 xứng đáng (về vật chất) nên chưa tạo được sự thi đua mạnh, do kinh phí hạn chế nên việc tổ chức đi giao lưu học tập kinh nghiệm ở các trường có thành tích cao ngoài huyện còn hạn chế. Ngoài ra các giáo viên tuổi cao, trình độ hạn chế ngại việc học tập, tự bồi dưỡng nâng cao trình độ... những yếu tố trên đã làm ảnh hưởng đến công tác nâng cao chất lượng đội ngũ ở trường THCS Hoàng Hoa Thám. 3. Các giải pháp thực hiện Trong những năm qua Trường THCS Hoàng Hoa Thám đã tổ chức thực hiện một số biện pháp giải pháp để nâng cao chất lượng đội ngũ và đã thu được một số kết quả; Phát huy những mặt mạnh đó, trong thời gian tới cần tiếp tục thực hiện các giải pháp: - Bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ quản lý; - Tiếp tục bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên; - Có chế độ khuyến khích nhằm nâng chuẩn giáo viên; Đồng thời, qua những hạn chế hiện nay ở trường, cần đưa ra một số giải pháp mới nhằm nhanh chóng nâng cao được chất lượng đội ngũ hiện nay. 3.1. Giải pháp bồi dưỡng nhận thức. a. Bồi dưỡng nhận thức cho đội ngũ Nhận thức của giáo viên ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả giáo dục của nhà trường. Nếu mọi người nhận thức đúng, thông suốt thì công việc sẽ được thực hiện một cách trôi chảy và đưa đến hiệu quả cao. Chính vì lẽ đó, khi triển khai bất kỳ văn bản nào của ngành hoặc của trường, Ban giám hiệu đều lấy ý kiến của cán bộ giáo viên, nhân viên. Thực hiện tốt điều này đã giúp cho guồng máy của nhà trường hoạt động nhịp nhàng và đạt được hiệu quả khả quan. b. Để nâng cao trình độ cho đội ngũ trước hết phải xây dựng được tập thể sư phạm: * Tập thể sư phạm cần phải - Đoàn kết, thân ái giúp đỡ lẫn nhau trong công tác, xây dựng được tập thể đoàn kết. - Các thành viên thực sự gắn bó với nhau. Xu hướng phát triển của tập thể đó luôn ở thế đi lên, có tinh thần biểu hiện đoàn kết, gắn bó, lòng nhân ái, sự tôn trọng lẫn nhau giữa các thành viên trong tập thể. 8 - Tinh thần đoàn kết trong tập thể phải được xây dựng trên cơ sở đấu tranh vì lợi ích chung. Sự đoàn kết trong tập thể còn biểu hiện ở ý thức trách nhiệm của từng cá nhân, ở sự cộng tác giữa người này với người khác. - Tập thể tiến bộ phải có dư luận lành mạnh, dư luận đó có tác dụng động viên kịp thời những việc làm tốt và ngăn chặn những thái độ và hành vi xấu. - Nắm vững và thực hiện tốt đường lối quan điểm giáo dục, có nhận thức chính trị sâu sắc và hết lòng thương yêu học sinh luôn tận tâm, sáng tạo để thực hiện tốt nhiệm vụ của mình. - Chấp hành nội quy, quy chế của ngành, của nhà trường, thực hiện đầy đủ, nghiêm túc chính sách, luật pháp nhà nước. Mỗi thành viên phải xây dựng cho mình thói quen “sống có trách nhiệm”, đồng thời vận động mọi người xung quanh mình phải có ý thức đó. - Luôn có ý chí phấn đấu vươn lên về mọi mặt, đảm bảo trình độ đồng đều và ngày càng cao của đội ngũ, phấn đấu trở thành con người mới có phẩm chất, năng lực, sức khoẻ là những tấm gương sáng cho học sinh noi theo. c. Nâng cao vai trò của người quản lý đối với công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên. Như chúng ta đã biết đơn vị trực tiếp tạo ra sản phẩm giáo dục, trực tiếp thực hiện nhiệm vụ của bậc học trong thực tiễn là các đơn vị trường học. Để đạt được mục tiêu của trường THCS đội ngũ giáo viên là yếu tố quyết định chất lượng và hiệu quả giáo dục. Song yếu tố cũng không kém phần quan trọng có tính chất quyết định đưa tập thể nhà trường đi đúng hướng, đạt được mục tiêu giáo dục đó là người quản lý. “ Một giáo viên ít có năng lực có thể làm méo mó sự phát triển nhân cách của vài chục học sinh (1 lớp), nhưng người quản lý tồi thì gây tổn hại hàng trăm học sinh và gia đình các em ”. Vì thế, Ban giám hiệu nhà trường một mặt phải xây dựng kế hoạch bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, mặt khác phải động viên khích lệ để người giáo viên tự xây dựng kế họach tự học tập, kế hoạch bồi dưỡng thường xuyên cho bản thân mình. d. Nâng cao trách nhiệm và năng lực quản lý điều hành của người cán bộ quản lý 9 Người quản lý phải luôn đổi mới cách nghĩ, cách làm, luôn cập nhật những vấn đề giáo dục tiên tiến của thời đại, người lãnh đạo quản lý không chỉ nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên bằng cách gửi đi học các lớp đào tạo nâng chuẩn, dự các lớp bồi dưỡng chuyên đề. Mà tốt nhất là phải xây dựng công tác bồi dưỡng này trên cơ sở những việc làm thường xuyên, hàng ngày của mỗi cán bộ giáo viên hay nói cách khác là phải tạo được phong trào bồi dưỡng trên cơ sở phát huy “nguồn năng lực tại chỗ” của từng giáo viên thông qua các phong trào, hội thảo, hội giảng làm sao phải biến việc bồi dưỡng của đội ngũ giáo viên trở thành nhu cầu thiết thực của họ. Muốn làm được điều đó người quản lý phải nâng cao nhận thức cho đội ngũ giáo viên, cần có sự kiểm tra đánh giá và phân loại giáo viên một cách cụ thể, rõ ràng để từ đó có sự phân công giảng dạy cũng như việc lựa chọn nội dung hình thức bồi dưỡng một cách hợp lý cho từng đối tượng giáo viên của đơn vị mình. e. Chăm lo đời sống cho đội ngũ giáo viên Bên cạnh việc bồi dưỡng, nâng cao chất lượng cho đội ngũ giáo viên về các mặt tư tưởng, chuyên môn nghiệp vụ thì việc chăm lo đời sống vật chất tinh thần của giáo viên là yếu tố rất cần thiết để giáo viên yên tâm công tác. Cần thường xuyên tham mưu với địa phương để cùng chăm lo đời sống cho giáo viên, hỗ trợ kinh phí trong các ngày hội, ngày lễ, ngày tết... Để tạo điều kiện cho giáo viên nâng cao đời sống kinh tế gia đình, cần có sự phối kết hợp với tổ chức công đoàn từ đó đời sống giáo viên, gia đình được đảm bảo hơn, giáo viên yên tâm công tác hơn. Tham mưu với chính quyền địa phương có chế độ khen thưởng đối với cá nhân đạt các thành tích xuất sắc trong năm học. 3.2. Biện pháp bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên. Ban giám hiệu luôn tạo điều kiện để 100% giáo viên được tham gia học tập, tham dự các lớp tập huấn, các buổi chuyên đề do ngành tổ chức. Sau khi dự chuyên đề xong, trong buổi họp khối, giáo viên cùng nhau phân tích chuyên đề sẽ áp dụng như thế nào cho phù hợp với tình hình nhà trường, đặc điểm học sinh của từng lớp, tránh trường hợp vận dụng một cách rập khuôn, máy móc. Phân công giáo viên có kinh nghiệm kèm cặp giáo viên, còn thiếu kinh nghiệm, phương pháp, chuyên môn chưa giỏi cùng bồi dưỡng học sinh giỏi. Qua thăm dò ý kiến của giáo viên, chịu khó lắng nghe nhu cầu thật sự của họ nên năm học qua đã trang bị các phương tiện dạy học cần thiết cho giáo viên như 10 kết nối mạng Internet để tra cứu các thông tin cần thiết phục vụ cho dạy và học, bổ sung các loại sách báo có liên quan đến công tác giảng dạy để họ tham khảo nghiên cứu tự học, tự bồi dưỡng. Công việc này đã giúp cho giáo viên có thói quen cập nhật thông tin thường xuyên, kịp thời làm cho bài giảng của mình ngày càng trở nên thiết thực và phong phú. Hằng năm, nhà trường đều tổ chức các buổi hội thảo, chuyên đề hay duy trì hội thi "dạy giỏi" nhân các ngày lễ lớn với mục đích tạo sân chơi để giáo viên có cơ hội học hỏi trao đổi kinh nghiệm với nhau về các hình thức tổ chức cũng như phương pháp dạy học tích cực. Sau mỗi tiết dạy giáo viên thường ngồi lại với nhau để chia sẻ một cách cởi mở để rút kinh nghiệm giúp cho tiết dạy được hoàn thiện hơn, hiệu quả hơn. Điều quan trọng là thông qua hội thi, giáo viên có điều kiện nâng cao trình độ nghiệp vụ sư phạm đồng thời là cơ sở để xây dựng tâm lý vững vàng, bản lĩnh sư phạm cho bản thân. 3.3. Biện pháp ban giám hiệu nâng cao năng lực sư phạm cho giáo viên Ban Giám hiệu thường xuyên thăm lớp đột xuất tạo tâm lý ổn định cho giáo viên đồng thời giải quyết ngay những vướng mắc, những khó khăn mà giáo viên gặp phải trong từng bài dạy cụ thể. Đây chính là cơ hội để thúc đẩy giáo viên đổi mới phương pháp giảng dạy, biết phối hợp linh hoạt và hợp lý những kinh nghiệm trong quá trình giảng dạy của giáo viên nhằm tích cực hóa các hoạt động dạy học khuyến khích giáo viên chủ động, sáng tạo nhằm khai thác triệt để khả năng của giáo viên giúp giáo viên tự tin, chủ động hơn trong quá trình giảng dạy. Nhà trường nhân rộng những tiết dạy hiệu quả đảm bảo tiêu chí " dạy thật - học thật." Qua các buổi dự giờ BGH luôn tư vấn cho giáo viên cách làm và sử dụng phương tiện, tri thức, phương pháp sao cho đạt hiệu quả cao nhất. Ngoài ra, từ đầu năm, nhà trường triển khai cho giáo viên đăng ký viết sáng kiến kinh nghiệm để giáo viên có định hướng lựa chọn đề tài nghiên cứu. Trong suốt quá trình giảng dạy trong năm chính là thời gian để họ được ứng dụng vào thức tế, từ đó bản thân người giáo viên sẽ tự điều chỉnh được phương pháp sáng tạo của mình. Những sáng kiến kinh nghiệm khả thi ( đạt được hiệu quả nhất định trên thực tế do hội đồng chấm SKKN thẩm định) sẽ được nhân điển hình cho toàn trường. 3.4. Biện pháp bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho tổ trưởng chuyên môn 11 - Xây dựng kế hoạch, định hướng hoạt động cho tổ chuyên môn: Ngay từ đầu năm học, Ban Giám hiệu đã định hướng cho các tổ chuyên môn theo kế hoạch của nhà trường, từ đó dựa trên đặc điểm tình hình giáo viên, tình hình học sinh trong khối phối hợp với kế hoạch năm học của bộ phận chuyên môn đã chủ động xây dựng kế hoạch riêng cho tổ mình. Kế hoạch tập trung đề ra những biệt pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục học sinh cũng như các hoạt động bồi dưỡng tay nghề cho giáo viên thông qua tự học bồi dưỡng thường xuyên, các buổi sinh hoạt chuyên đề, thao giảng do giáo viên tự chọn dựa vào tình hình thực tế, từ đó thảo luận lựa chọn phương án tối ưu nhất áp dụng cho việc dạy học và hoạt động. - Nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ khối chuyên môn: Trong các buổi sinh hoạt chuyên môn, tổ trưởng thông báo cho giáo viên trong tổ chuẩn bị trước nội dung thảo luận. Chú ý giải quyết những vấn đề trọng tâm về chuyên môn, giáo viên cùng nhau trao đổi, chia sẻ những khó khăn và tìm ra những phương pháp giảng dạy phù hợp với đối tượng học sinh. Qua buổi họp, tổ trưởng tổ cùng với giáo viên đưa ra nhận định về việc giảng dạy đồng thời cùng nhau thảo luận bàn bạc xác định kiến thức trọng tâm của từng bài (đặc biệt đối với những bài mà giáo viên cho là kiến thức “nặng”) để từ đó đưa ra phương pháp giảng dạy cho phù hợp với nội dung bài cũng như đối tượng học sinh của từng lớp. Người tổ trưởng phải nắm bắt chương trình theo chiều dài bộ môn, xác định được kiến thức trọng tâm để phân bố thời gian cho hợp lý và đi đúng mục tiêu trọng tâm của bài dạy. Để chất lượng giáo dục đạt hiệu quả cao khi giảng dạy bồi dưỡng học sinh giỏi, người tổ trưởng bàn bạc trao đổi với ban giám hiệu về việc phân công giáo viên dạy theo sở trường của họ. Triển khai kế hoạch của khối nhằm giúp giáo viên kịp thời cập nhật thông tin. Tổ trưởng tham mưu cho ban giám hiệu để tổ chức chuyên đề dựa trên những khó khăn thực tế mà giáo viên trong khối gặp phải trong quá trình giảng dạy. Buổi sinh hoạt tổ trở thành nhu cầu thật sự đối với giáo viên vì nội dung của buổi họp cụ thể, thiết thực. Đồng thời người quản lý chuyên môn can thiệp 12 đúng lúc, gợi mở kịp thời để giáo viên mạnh dạn chia sẻ, trao đổi ý kiến. Qua đó người quản lý sẽ nhận định đúng hơn sở trường của từng người để bố trí công việc cho hợp lý. 3.5. Bồi dưỡng nâng chuẩn trình độ Nhận thức được tầm quan trọng của sự nghiệp giáo dục nói chung và trách nhiệm của nhà trường nói riêng, những năm qua nhà trường đã luôn tạo mọi điều kiện và động viên các giáo viên đi học để nâng cao trình độ với nhiều hình thức, bên cạnh đó nhà trường luôn tham mưu tốt với Phòng giáo dục để gửi giáo viên đi học nâng chuẩn theo các lớp học tại chức hiện nay nhà trường chỉ còn 02 đồng chí có trình độ cao đẳng trong đó có 01 đồng chí đang học đại học. 3.5 Các yêu cầu đối với giáo viên a. Các yêu cầu thuộc lĩnh vực phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống - Nhận thức tư tưởng chính trị với trách nhiệm của một công dân, một nhà giáo đối với nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. + Tham gia các hoạt động xã hội, xây dựng và bảo vệ quê hương đất nước, góp phần phát triển đời sống văn hóa cộng đồng, giúp đỡ đồng bào gặp hoạn nạn trong cuộc sống; + Yêu nghề, tận tụy với nghề; sẵn sàng khắc phục khó khăn hoàn thành tốt nhiệm vụ giáo dục học sinh; + Qua hoạt động dạy học, giáo dục học sinh biết yêu thương và kính trọng ông bà, cha mẹ, người cao tuổi; giữ gìn truyền thống tốt đẹp của người Việt Nam; nâng cao ý thức bảo vệ độc lập, tự do, lòng tự hào dân tộc, yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội; + Tham gia học tập, nghiên cứu các Nghị quyết, chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước. - Chấp hành chính sách, pháp luật của Nhà nước + Chấp hành các chủ trương chính sách, quy định của pháp luật liên quan đến đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội; + Thực hiện nghiêm túc các văn bản hướng dẫn chỉ đạo của ngành; 13 + Liên hệ thực tế để giáo dục học sinh ý thức chấp hành pháp luật và giữ gìn trật tự an ninh xã hội nơi công cộng; + Vận động gia đình chấp hành các chủ trương chính sách, pháp luật của Nhà nước, các quy định của địa phương. - Chấp hành quy chế của ngành, quy định của nhà trường, kỷ luật lao động + Chấp hành các Quy chế, Quy định của ngành, có nghiên cứu và có giải pháp thực hiện; + Tham gia đóng góp xây dựng và nghiêm túc thực hiện quy chế hoạt động của nhà trường; + Thái độ lao động đúng mực; hoàn thành các nhiệm vụ được phân công; Cải tiến công tác quản lý học sinh trong các hoạt động giảng dạy và giáo dục; + Đảm bảo ngày công; lên lớp đúng giờ, không tùy tiện bỏ lớp học, bỏ tiết dạy; chịu trách nhiệm về chất lượng giảng dạy và giáo dục ở lớp được phân công. - Đạo đức, nhân cách và lối sống lành mạnh, trong sáng của nhà giáo; tinh thần đấu tranh chống các biểu hiện tiêu cực; ý thức phấn đấu vươn lên trong nghề nghiệp; sự tín nhiệm của đồng nghiệp, học sinh và cộng đồng + Không làm các việc vi phạm phẩm chất, danh dự, uy tín của nhà giáo; không xúc phạm danh dự, nhân phẩm đồng nghiệp, nhân dân và học sinh; + Sống trung thực, lành mạnh, giản dị, gương mẫu; được đồng nghiệp, nhân dân và học sinh tín nhiệm; + Không có những biểu hiện tiêu cực trong cuộc sống, trong giảng dạy và giáo dục; + Có tinh thần tự học, phấn đấu nâng cao phẩm chất, đạo đức, trình độ chính trị chuyên môn, nghiệp vụ; thường xuyên rèn luyện sức khỏe. - Trung thực trong công tác; đoàn kết trong quan hệ đồng nghiệp; phục vụ nhân dân và học sinh + Trung thực trong báo cáo kết quả giảng dạy, đánh giá học sinh và trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được phân công; + Đoàn kết với mọi người; có tinh thần chia sẻ công việc với đồng nghiệp trong các hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ; 14 + Phục vụ nhân dân với thái độ đúng mực, đáp ứng nguyện vọng chính đáng của phụ huynh học sinh; + Hết lòng giảng dạy và giáo dục học sinh bằng tình thương yêu, sự công bằng và trách nhiệm của một nhà giáo. b. Các yêu cầu thuộc lĩnh vực kiến thức - Kiến thức cơ bản + Nắm vững mục tiêu, nội dung cơ bản của chương trình, sách giáo khoa của môn học được phân công; + Có kiến thức sâu, đồng thời có khả năng hệ thống hóa kiến thức trong cả cấp học để nâng cao hiệu quả giảng dạy đối với môn học được phân công; + Kiến thức cơ bản trong các tiết dạy đảm bảo chính xác, có hệ thống; + Có khả năng hướng dẫn đồng nghiệp một số kiến thức chuyên sâu về một môn học, hoặc có khả năng bồi dưỡng học sinh giỏi, hoặc giúp đỡ học sinh yếu hay học sinh còn nhiều hạn chế có tiến bộ. - Kiến thức về tâm lý học sư phạm và tâm lý học lứa tuổi, giáo dục học THCS. + Hiểu biết về đặc điểm tâm lý, sinh lý của học sinh THCS, kể cả học sinh khuyết tật, học sinh có hoàn cảnh khó khăn; vận dụng được các hiểu biết đó vào hoạt động giáo dục và giảng dạy phù hợp với đối tượng học sinh; + Nắm được kiến thức về tâm lý học lứa tuổi, sử dụng các kiến thức đó để lựa chọn phương pháp giảng dạy, cách ứng xử sư phạm trong giáo dục phù hợp với học sinh THCS; + Có kiến thức về giáo dục học, vận dụng có hiệu quả các phương pháp giáo dục đạo đức, tri thức, thẩm mỹ, thể chất và hình thức tổ chức dạy học trên lớp; + Thực hiện phương pháp giáo dục học sinh cá biệt có kết quả. - Kiến thức về kiểm tra, đánh giá kết quả học tập, rèn luyện của học sinh. + Tham gia học tập, nghiên cứu cơ sở lý luận của việc kiểm tra, đánh giá đối với hoạt động giáo dục và dạy học ở THCS; + Nghiên cứu các quy định về nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức kiểm tra, đánh giá kết quả học tập, rèn luyện của học sinh THCS theo tinh thần đổi mới; + Thực hiện việc kiểm tra đánh giá, xếp loại học sinh chính xác, mang tính giáo dục và đúng quy định; 15 + Có khả năng soạn được các đề kiểm tra theo yêu cầu chỉ đạo chuyên môn, đạt chuẩn kiến thức, kỹ năng môn học theo định hướng phát triển năng lực và phẩm chất của học sinh và phù hợp với các đối tượng học sinh. - Kiến thức phổ thông về chính trị, xã hội và nhân văn, kiến thức liên quan đến ứng dụng công nghệ thông tin, ngoại ngữ. + Thực hiện bồi dưỡng thường xuyên đúng với quy định; + Cập nhật được kiến thức về giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật, giáo dục môi trường, quyền và bổn phận của trẻ em, y tế học đường, an toàn giao thông, phòng chống ma túy, tệ nạn xã hội; + Biết và sử dụng được một số phương tiện nghe nhìn thông dụng để hỗ trợ giảng dạy như: ti vi, cát sét, video, máy chiếu; + Có hiểu biết về tin học, hoặc ngoại ngữ, hoặc tiếng dân tộc nơi giáo viên công tác, hoặc có nghiên cứu, báo cáo chuyên đề nâng cao chất lượng chuyên môn, nghiệp vụ. - Kiến thức địa phương về nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội của tỉnh, huyện, xã nơi giáo viên công tác + Tham gia đầy đủ các lớp bồi dưỡng về tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội và các nghị quyết của địa phương; + Nghiên cứu tìm hiểu tình hình và nhu cầu phát triển giáo dục THCS của địa phương; + Xác định được những ảnh hưởng của gia đình và cộng đồng tới việc học tập và rèn luyện đạo đức của học sinh để có biện pháp thiết thực, hiệu quả trong giảng dạy và gíao dục học sinh; c. Các yêu cầu thuộc lĩnh vực kỹ năng sư phạm * Lập được kế hoạch dạy học; biết cách soạn giáo án theo hướng đổi mới. + Xây dựng được kế hoạch giảng dạy cả năm học thể hiện các hoạt động dạy học nhằm cụ thể hóa chương trình của Bộ phù hợp với đặc điểm của nhà trường và lớp được phân công dạy; + Lập được kế hoạch tháng dựa trên kế hoạch năm học, kể cả hoạt động chính khóa và hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp; 16 + Có kế hoạch dạy học từng tuần thể hiện lịch dạy các tiết học và các hoạt động giáo dục học sinh; + Soạn giáo án theo hướng đổi mới, thể hiện các hoạt động dạy học tích cực của thầy và trò . * Tổ chức và thực hiện các hoạt động dạy học trường lớp phát huy được tính năng động sáng tạo của học sinh + Lựa chọn và sử dụng hợp lý các phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính sáng tạo, chủ động trong việc học tập của học sinh; làm chủ được lớp học; xây dựng môi trường học tập hợp tác, thân thiện, tạo sự tự tin cho học sinh; + Đặt câu hỏi kiểm tra phù hợp đối tượng và phát huy được năng lực học tập của học sinh; chấm, chữa bài kiểm tra một cách cẩn thận để góp phần hướng dẫn học sinh tự học; + Có sử dụng thiết bị, đồ dựng dạy học, kể cả đồ dùng dạy học tự làm; biết khai thác các điều kiện có sẵn để phục vụ giờ dạy, hoặc có ứng dụng phần mềm dạy học, hoặc làm đồ dùng dạy học có giá trị thực tiễn cao; + Lời nói rõ ràng, rành mạch, không nói lắp khi giảng dạy và giao tiếp; biết cách hướng dẫn học sinh giữ vở sạch và viết chữ đẹp. * Công tác chủ nhiệm lớp; tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp + Xây dựng và thực hiện kế hoạch công tác chủ nhiệm gắn với kế hoạch dạy học; có các biện pháp giáo dục, quản lý học sinh một cách cụ thể, phù hợp với đặc điểm học sinh của lớp; + Tổ chức dạy học theo nhóm đối tượng đúng thực chất, không mang tính hình thức; đưa ra được những biện pháp cụ thể để phát triển năng lực học tập của học sinh và thực hiện giáo dục học sinh cá biệt, học sinh chuyên biệt; + Phối hợp với gia đình và các đoàn thể ở địa phương để theo dõi, làm công tác giáo dục học sinh; + Tổ chức các buổi ngoại khóa hoặc tham quan học tập, sinh hoạt tập thể thích hợp; phối hợp với Tổng phụ trách, tạo điều kiện để Đội thiếu niên, Sao nhi đồng thực hiện các hoạt động tự quản. * Thực hiện thông tin hai chiều trong quản lý chất lượng giáo dục; hành vi trong giao tiếp, ứng xử có văn hóa và mang tính giáo dục 17 + Thường xuyên trao đổi góp ý với học sinh về tình hình học tập, tham gia các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp và các giải pháp để cải tiến chất lượng học tập sau từng học kỳ; + Dự giờ đồng nghiệp theo quy định hoặc tham gia thao giảng ở trường, huyện, tỉnh; sinh hoạt tổ chuyên môn đầy đủ và gúp ý xây dựng để tổ, khối chuyên môn đoàn kết vững mạnh; + Họp phụ huynh học sinh đúng quy định, có sổ liên lạc thông báo kết quả học tập của từng học sinh, tuyệt đối không phê bình học sinh trước lớp hoặc toàn thể phụ huynh; lắng nghe và cùng phụ huynh điều chỉnh biện pháp giúp đỡ học sinh tiến bộ; + Biết cách xử lý tình huống cụ thể để giáo dục học sinh và vận dụng vào tổng kết sáng kiến kinh nghiệm giáo dục; ứng xử với đồng nghiệp, cộng đồng luôn giữ đúng phong cách nhà giáo. - Xây dựng, bảo quản và sử dụng có hiệu quả hồ sơ giáo dục và giảng dạy + Lập đủ hồ sơ để quản lý quá trình học tập, rèn luyện của học sinh; + Lưu trữ tốt hồ sơ giảng dạy bao gồm giáo án, các tư liệu, tài liệu tham khảo thiết thực liên quan đến giảng dạy các môn học được phân công dạy; + Sắp xếp hồ sơ một cách khoa học, đúng thực tế và có giá trị sử dụng cao; + Lưu trữ tất cả các bài làm của học sinh chậm phát triển và học sinh khuyết tật để báo cáo kết quả giáo dục về sự tiến bộ của học sinh. Trên đây là những quy định rất cụ thể, chi tiết để làm cơ sở cho việc đánh giá chất lượng giáo viên cũng như tìm ra được những giải pháp, biện pháp để đào tạo, bồi dưỡng giáo viên đạt chuẩn, từng bước nâng chuẩn đồng nghĩa với việc chất lượng giáo viên được nâng lên. 3.6. Một số kết quả cụ thể trong xây dựng đội ngũ Qua thực trạng bồi dưỡng nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên của trường THCS Hoàng Hoa Thám tôi nhận thấy công tác bồi dưỡng đã đem lại hiệu quả thiết thực. Đội ngũ giáo viên đã được nâng lên về trình độ cũng như nghiệp vụ chuyên môn, giáo viên đã có sự tự tin và hiệu quả rất nhiều trong các giờ dạy. Giáo viên ngày càng yêu nghề mến trẻ, gắn bó với trường lớp và học sinh hơn. Chính điều đó đã đem lại hiệu quả giáo dục trong nhà trường trong những năm qua, chất lượng đại trà đã chuyển biến đi lên; chất lượng mũi nhọn ngày càng phát triển, học sinh giỏi trường, giỏi huyện, giỏi tỉnh ngày càng tăng. Nhận định trên được chứng minh qua số liệu sau: Đội Ngũ 18 Tổng số Số GV Số CBQL Số Số CBGV,NV học Tỷ lệ học lượng lượng Tổng Đạt Trên nâng giáo Ghi Năm học Nâng cao GVG GVG số chuẩn chuẩn cao viên/ chú trình độ cấp cấp BGV, (Cao (Đại trình lớp quản lí huyện tỉnh NV đẳng) học) độ 2017-2018 37 3 35 2 0 28 4 2,31 2018-2019 35 3 31 2 1 22 4 2.07 Chất lượng đào tạo văn hóa Bảng 1 Tỷ lệ đỗ tốt Học lực Hạnh kiểm HSG Văn hóa Tổng nghiệp Năm học số Số Tỷ lệ Số Số Cấp Thứ Cấp HS Tỷ lệ Tỷ lệ lượng % lượng lượng huyện hạng tỉnh 2017-2018 486 358 73,65 354 72,8 132 100% 177 1 1 2018-2019 505 391 77,43 377 74,65 109 100% 171 1 20 Số lượng Kết quả HSG TDTD, KHKT, thi vào lớp 10 Tổng số Ghi Năm học HS Cấp Cấp Thứ Điểm Thứ chú huyện tỉnh hạng TB hạng 2017-2018 486 42 4 1 7.06 1 2018-2019 505 36 3 1 7.07 1 Bảng 2 Các danh hiệu nhà trường Trường Hình thức khen thưởng đạt Dạnh hiệu đạt Cờ Công Đoàn Ghi Năm học Bằng Giấy chuẩn được thi đoàn đội chú khen khen quốc gia đua Trường Chủ tịch 2017-2018 1 Tiên tiến huyện VM VM Tập thể Lao 2018-2019 1 động tiên tiến x VMX VMX xuất sắc S S 4. Hiệu quả của sáng kiến 19 4.1. Ý nghĩa của sáng kiến Việc nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài là trách nhiệm của toàn xã hội. Thực tế đã chứng minh, nếu thiếu hụt những kiến thức tối thiểu về văn hoá thì người lao động sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong cuộc sống, trong cơ chế thị trường. Giáo dục THCS có nhiệm vụ xây dựng và phát triển tình cảm, đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản của học sinh, nhằm hình thành cơ sở ban đầu và lâu dài cho sự phát tiển toàn diện nhân cách con người Việt Nam Xã hội Chủ nghĩa. Giáo dục THCS là một bậc học nền móng trong hệ thống giáo dục quốc dân, là bậc học cơ bản trong việc hình thành và phát triển nhân cách của trẻ. Chính vì vậy, giáo dục THCS phải tạo cho học sinh một cơ sở ban đầu vững chắc. Từ đó các em có sức bật và tiếp tục học lên những bậc học trên. Muốn nâng cao chất lượng thì trước hết phải nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên. 4.2. Đối tượng hưởng lợi của sáng kiến Đối tượng được hưởng lợi là học sinh của trường THCS Hoàng Hoa Thám (Một trường có đội ngũ tốt sẽ có chất lượng tốt) người giáo viên THCS có tầm quan trọng đặc biệt; lao động của người thầy giáo THCS là lao động mang tính khoa học, tính nghệ thuật và đòi hỏi sự công phu, lấy nhân cách để rèn luyện nhân cách. Thầy cô giáo THCS chính là hình ảnh trực quan gần gũi sinh động và toàn diện để các em học sinh học tập noi theo, góp phần hoàn thiện nhân cách của mình. Vì vậy đội ngũ giáo viên phải là những người có đầy đủ năng lực phẩm chất của nhà sư phạm, giỏi về chuyên môn, tốt về đạo đức, giàu lòng yêu nghề mến trẻ. Việc rèn luyện nghề nghiệp phải được diễn ra thường xuyên đáp ứng nhu cầu mà ngành cũng như xã hội đặt ra. Chuẩn nghề nghiệp giáo viên THCS nêu rất rõ về giáo viên cần phải đảm bảo đủ sáu tiêu chuẩn: 20
File đính kèm:
bien_phap_boi_duong_nang_cao_chat_luong_doi_ngu_giao_vien_tr.doc



