Đề kiểm tra giữa học kì II Ngữ văn 8 - Năm học 2024-2025 - PGD Yên Thế (Có đáp án)

 PHÒNG GD&ĐT YÊN THẾ ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KỲ II
 NĂM HỌC 2024 - 2025
 MÔN: NGỮ VĂN 8
 (Đề thi gồm có 02 trang)
 Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời gian giao đề
PHẦN I: ĐỌC HIỂU (6.0 điểm)
 Đọc ngữ liệu sau và trả lời câu hỏi: 
 [ ] Năm Khờ chín tuổi, mẹ dắt nó lên ngọn núi Trời này, bảo ngồi đó đợi đá trổ bông mẹ lên 
đón. Rồi bà mẹ trẻ xuống núi, biệt dạng. Chị chủ quán nước ngay bên sườn núi vẫn còn nhớ gương 
mặt cô gái đó, “trẻ măng, đem con đi bỏ mà mặt tỉnh bơ, trửng giỡn 1với mấy thằng kiếm củi”. 
Chắc là sớm làm mẹ đơn thân, không mang vác nổi thằng nhỏ khờ căm đặt đâu ngồi đó. Chắc là 
ngủ quên trên cỏ rồi đẻ Khờ, như những bà mẹ Việt cổ xưa vẫn cấn bầu 2nhờ uống nước trong 
gáo dừa, ướm chân vào dấu chân lạ.
 Thằng nhỏ từng có cái tên tử tế, nhưng người xóm núi quên mất rồi. Nói cho cùng, làm gì có 
tên nào hợp với nó, bằng tên Khờ. Trong thân xác thằng con trai sắp ba mươi, là một trí khôn của 
trẻ con năm bảy tuổi. Thời gian không làm mai một cái niềm tin rồi đá trổ bông, mẹ đón về.
 Sống nhờ chén cơm của cư dân triền núi, nhưng Khờ chưa bao giờ làm họ tiếc vì đã nuôi dưỡng 
mình. Nhờ chi thằng nhỏ cũng làm, và nặng nhọc cỡ nào cũng không than vãn. Mưa nó đi cọ rửa 
những bậc đá đóng rêu, che giúp mái nhà ai đó, cõng bà Chín Sầu Đâu đi hốt thuốc nam chữa 
đau khớp, đón thằng Đen kẹt ở trường trong giông gió. Hạn qua nó kiếm củi phơi khô chất đầy 
miễu3 hoang, cả xóm xài mút mùa không hết. Mùa khô nào họ cũng uống nước mưa một tay Khờ 
gánh, từ ngôi chùa gần chân núi Xanh.
 Suốt ba chục năm, duy nhất một lần Khờ rời núi chừng tuần lễ. Nó bị sét đánh. Cái đầu trọc 
của núi mà nó đang chăn giữ, không hiểu sao hay bị sét xuống thăm, đến cây cối không mọc nổi. 
Bữa đó giông khô, Khờ lom khom gom mớ thuốc nam chùa gửi phơi, thì bị sét quật lăn ra, tóc 
cháy xém. Câu đầu tiên nó nói khi tỉnh dậy, “đá trổ bông chưa?”
 [...]
 Hỏi mẹ Khờ có từng quay lại không, người núi Xanh nói biết đâu, giờ nhiều du khách lên đây, 
mặt mũi ai cũng dáo dác như ai, nhớ sao nổi người phụ nữ mấy chục năm về trước. Thằng nhỏ 
hay bị du khách ghẹo, họ xưng mẹ nè con, mau về với mẹ. “Mẹ tui nói chừng đá trổ bông mới lên 
đón, giờ có trổ xíu nào đâu”, Khờ nói. Chỉ một lời dối ầu ơ, nhưng với bộ não ngờ nghệch của 
Khờ, đã thành một thứ dây trói bền dai, buộc nó mãi trên đỉnh núi. Mẹ Khờ có ở đây, chắc gì lay 
chuyển được nó, đá chưa nở bông nào.
 Dân núi Xanh có lần hối tiếc, khi xúm nhau thuyết phục Khờ, rằng đám đá đó đâu thể trổ bông 
được, sét đánh quá chừng mà, nhìn thì biết, tới cỏ còn không mọc nổi. Khờ nói luôn, vậy mấy cục 
đá hong4 bị trời đánh thể nào cũng có bông. Từ bữa đó nó leo trèo khắp núi. Lo bông đá đang trổ 
ở hang hốc nào đó, nơi nó chưa mò tới. Còn cả xóm thì phấp phỏng sợ nó trượt chân.
 [ ]
 Nắng vẫn xéo xắt, chưa chịu nguội. Tôi quay lại đúng cái chân núi mà vài tiếng đồng hồ trước 
mình đứng ngán ngẩm vì nắng và hồ Xanh cạn đáy. Nghĩ chắc cũng không cần trèo lên chi, quá 
biết trên đó có những thứ gì, lại miễu cậu miễu cô, lại những quán xá đu theo vách đá, lại bày 
bán mấy thứ thần dược từ cỏ cây meo mốc chớ đâu.
1 trửng giỡn: trêu đùa
2 cấn bầu: có thai
3 miễu: miếu
4 Hong: không Nhưng Khờ xuất hiện, với đôi thùng nước treo đầu gánh, rủ khơi khơi, lên núi chơi, bông đá nay 
mai sẽ trổ.
 (Trích Đá trổ bông, Nguyễn Ngọc Tư)
Câu 1: Truyện được kể theo ngôi thứ mấy?
Câu 2: Nhân vật chính trong truyện là ai?
Câu 3: Tìm 01 trợ từ xuất hiện trong câu sau: Chỉ một lời dối ầu ơ, nhưng với bộ não ngờ nghệch 
của Khờ, đã thành một thứ dây trói bền dai, buộc nó mãi trên đỉnh núi.
Câu 4: Vì sao Khờ luôn tin rằng đá sẽ trổ bông?
Câu 5: Em hiểu như thế nào về chi tiết “Suốt ba chục năm, duy nhất một lần Khờ rời núi chừng 
tuần lễ.”?
Câu 6: Chỉ ra và phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ liệt kê trong câu văn sau: “Mưa nó đi cọ 
rửa những bậc đá đóng rêu, che giúp mái nhà ai đó, cõng bà Chín Sầu Đâu đi hốt thuốc nam chữa 
đau khớp, đón thằng Đen kẹt ở trường trong giông gió.”
Câu 7: Nếu em có cơ hội trực tiếp được gặp Khờ, em có lựa chọn nói cho Khờ sự thật rằng đá sẽ 
không thể trổ bông hay không? Vì sao?
PHẦN II: LÀM VĂN (4.0 điểm)
 Hãy viết bài văn phân tích truyện ngắn “Đá trổ bông” của Nguyễn Ngọc Tư.
* Chú thích: Nguyễn Ngọc Tư sinh năm 1976 tại Đầm Dơi, Cà Mau. Bà là nữ nhà văn trẻ của Hội 
nhà văn Việt Nam. Bà thường viết về những điều gần gũi nhất xung quanh cuộc sống của mình. 
Giọng văn chị đậm chất Nam Bộ, giọng kể mềm mại mà sâu cay về những cuộc đời éo le, những số 
phận chìm nổi của những con người chân chất hồn hậu nhưng ít nhiều gặp những bất hạnh.
 ----------------------------- Hết ----------------------------
 Họ tên học sinh:.........................................................Số báo danh PHÒNG GD&ĐT YÊN THẾ HDC ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KỲ II
 NĂM HỌC 2024 - 2025
 MÔN: NGỮ VĂN 8
 (Huớng dẫn chấm gồm 02 trang)
Phần Câu Yêu cầu Điểm
 I Về văn bản: “Đá trổ bông” 6.0
 HS xác định đúng ngôi kể: ngôi thứ ba 0.5
 1
 HS làm sai hoặc không làm 0
 HS xác định nhân vật chính: Khờ 0.5
 2
 HS làm sai hoặc không làm 0
 HS xác định đúng 01 trợ từ: Chỉ 1.0
 3
 HS xác định sai hoặc không làm 0
 HS lí giải phù hợp lí do Khờ luôn tin đá sẽ trổ bông: 1.0
 4 + Vì mẹ Khờ bảo khi nào đá trổ bông thì mẹ sẽ đón Khờ về, cho nên Khờ 0.5
 có niềm tin ngây thơ và chắc nịch rằng mẹ sẽ quay lại đón mình. 
 + Tình yêu thương mẹ không gì lay chuyển của Khờ. 0.5
 HS xác định sai hoặc không làm 0
 HS lí giải phù hợp ý nghĩa của chi tiết: 1.0
 + Khờ gần như không rời khỏi ngọn núi từ khi nó được mẹ đưa tới đây. 0.5
 5 + Sự khao khát tình thương của mẹ luôn thường trực trong trái tim Khờ 0.5
 khiến Khờ như bị trói chặt vào đỉnh núi nơi đã bị mẹ bỏ rơi.
 HS xác định sai hoặc không làm 0
 HS chỉ ra và phân tích đúng hiệu quả nghệ thuật của BPTT liệt kê: 1.0
 - BPTT liệt kê: “đi cọ rửa những bậc đá đóng rêu, che giúp mái nhà ai đó, 0.5
 cõng bà Chín Sầu Đâu đi hốt thuốc nam chữa đau khớp, đón thằng Đen 
 kẹt ở trường trong giông gió.”
 - Hiệu quả:
 6 + Nhấn mạnh sự tốt bụng, chăm chỉ, chịu khó, hay giúp đỡ người khác của 0.5
 Khờ.
 + Thể hiện sự trân trọng, yêu thương của tác giả đối với nhân vật này.
 + Tạo nhịp điệu cho câu văn, giúp việc diễn đạt thêm sinh động, gợi hình, 
 gợi cảm.
 HS xác định sai hoặc không làm 0
 HS có thể tự do đưa ra lời khuyên của mình, song cần phù hợp với chuẩn 1.0
 7
 mực đạo đức, thuần phong mĩ tục
 II Viết bài văn phân tích truyện ngắn “Đá trổ bông” của Nguyễn Ngọc Tư 4.0
 a. Đảm bảo cấu trúc của một bài văn phân tích truyện 0.25
 b. Xác định đúng yêu cầu của đề: Phân tích tác phẩm truyện “Đá trổ bông” 0.5 c. Triển khai vấn đề: HS có thể triển khai vấn đề theo nhiều cách nhưng 2.5
 cần diễn đạt logic, thuyết phục và về cơ bản đảm bảo những nội dung sau:
 * Mở bài: Giới thiệu ngắn gọn về tác phẩm (nhan đề, tác giả); nêu ý kiến 0.25
 khái quát về tác phẩm.
 *Thân bài:
 - Tóm tắt truyện 0.5
 - Phân tích đặc điểm nội dung: 1.0
 Tác phẩm phản ánh số phận bất hạnh của con người -> nhân vật Khờ
 + Hoàn cảnh bất hạnh: mẹ bỏ rơi, tâm hồn ngây ngốc “trí khôn của một trẻ 
 con lên bảy tuổi”, luôn có niềm tin đá trổ bông 
 + Khao khát tình yêu thương của mẹ (không rời khỏi núi suốt bao năm, 
 duy một lần bị sét đanh; luôn đi tìm đá trổ bông khắp các ngọn núi, khi 
 được khuyên thì luôn tin rằng sẽ có ngọn núi khác trổ bông, )
 - Chỉ ra và phân tích tác dụng của một số nét đặc sắc nghệ thuật trong việc 0.5
 thể hiện nội dung, tư tưởng (ngôi kể thứ ba giúp câu chuyện khách quan; 
 ngôn ngữ Nam bộ, đậm chất địa phương, biện pháp tu từ, nghệ thuật xây 
 dựng nhân vật, )
 - Liên hệ, so sánh, kết nối với tác phẩm khác cùng đề tài, chủ đề.
 *Kết bài: Khẳng định ý nghĩa, giá trị của tác phẩm. 0.25
 đ. Sáng tạo: Cách diễn đạt độc đáo, có suy nghĩ riêng, sáng tạo. 0.5
 e. Chính tả: Đảm bảo những quy tắc về chuẩn chính tả, ngữ pháp,... 0.25
 LƯU Ý KHI CHẤM BÀI:
- Trên đây là những hướng dẫn cơ bản về kiến thức và kỹ năng. Trong quá trình chấm bài, giám 
khảo cần linh hoạt trong việc vận dụng hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của thí sinh, 
tránh đếm ý cho điểm một cách máy móc. 
- Cần khuyến khích những bài làm có tính sáng tạo, nội dung bài viết có thể không trùng với yêu 
cầu trong hướng dẫn chấm nhưng lập luận thuyết phục, văn phong sáng rõ.