Tài liệu Hướng dẫn sơ cấp cứu ban đầu tai nạn thương tích thường gặp ở trẻ em, học sinh

pdf112 trang | Chia sẻ: Đào Đào | Ngày: 12/02/2026 | Lượt xem: 32 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Tài liệu Hướng dẫn sơ cấp cứu ban đầu tai nạn thương tích thường gặp ở trẻ em, học sinh, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn hãy click vào nút TẢi VỀ
 BỘ Y TẾ BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
 BỆNH VIỆN NHI TRUNG ƯƠNG VỤ GIÁO DỤC THỂ CHẤT
 TÀI LIỆU
 HƯỚNG DẪN SƠ CẤP CỨU BAN ĐẦU TAI NẠN 
THƯƠNG TÍCH THƯỜNG GẶP Ở TRẺ EM, HỌC SINH 
 (Tài liệu tập huấn cho nhân viên y tế, cán bộ quản lý, giáo viên của cơ sở giáo dục)
 HÀ NỘI, 2022 CHỦ BIÊN:
 PGS.TS.Trần Minh Điển – Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương
THAM GIA BIÊN SOẠN:
 TS.BS. Lê Ngọc Duy – Trưởng khoa Cấp cứu chống độc, 
 Bệnh viện Nhi Trung ương
 BSCKII. Nguyễn Tân Hùng – Phó Trưởng khoa Cấp cứu 
 chống độc, Bệnh viện Nhi Trung ương
 BSCKII. Phạm Thị Thanh Tâm – Phó trưởng khoa Cấp cứu 
 và Chống Độc, Bệnh viện Nhi Trung ương
 PGS.TS. Trương Thị Mai Hồng – Khoa Cấp cứu và Chống 
 Độc, Bệnh viện Nhi Trung ương
 TS. BS. Phạm Ngọc Toàn - Khoa Cấp cứu và Chống Độc, 
 Bệnh viện Nhi Trung ương 
 TS. BS. Đỗ Minh Loan – Giám đốc trung tâm Chỉ đạo tuyến, 
 Bệnh viện Nhi Trung ương
 Ths.BS. Trịnh Tuấn Anh - Khoa Cấp cứu và Chống Độc, 
 Bệnh viện Nhi Trung ương
 Ths. Lê Xuân Tùng – Cán bộ trung tâm Chỉ đạo tuyến, Bệnh 
 viện Nhi Trung ương
 2 CHUYÊN GIA TƯ VẤN BIÊN SOẠN:
 TS. Nguyễn Nho Huy, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục thể chất, 
 Bộ GDĐT
 TS. Phùng Khắc Bình, Nguyên Vụ trưởng Vụ Công tác HSSV, 
 Bộ GDĐT
 ThS. Đoàn Thị Thu Huyền, Giám đốc quốc gia tại Việt Nam, 
 Tổ chức Campaign For Tobacco Free Kids (Chương trình 
 Vận động Chính sách Y tế toàn cầu), Hoa Kỳ.
 ThS. Phạm Văn Tịnh, Chuyên viên chính Vụ Giáo dục 
 Thể chất, Bộ GDĐT
THƯ KÝ:
 Ths. Lê Xuân Tùng
 3 LỜI NÓI ĐẦU
Theo Tổ chức Y tế thế giới (TCYTTG), mỗi năm trên toàn cầu có khoảng 
5,8 triệu trường hợp tử vong do tai nạn thương tích. Tai nạn thương tích 
(TNTT) là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu, chiếm 
10% tổng số ca tử vong trên thế giới, nhiều hơn 32% so với số ca tử vong 
do sốt rét, bệnh lao và HIV/AIDS cộng lại. Ngoài ra, hàng chục triệu 
trường hợp cần chăm sóc và điều trị do TNTT không chủ đích gây ra, 
nhiều trường hợp trong số đó bị tàn tật suốt đời. Khoảng 90% trường 
hợp tử vong do TNTT xảy ra ở các nước có thu nhập thấp và trung bình. 
TNTT không chỉ gây tổn thương về sức khỏe mà còn tạo ra gánh nặng 
kinh tế đối với các quốc gia. Tại Mỹ, ước tính tổng chi phí cho TNTT trong 
năm 2000 là 80,2 tỉ đô la Mỹ. Trong số đó, gần một nửa số chi phí này 
liên quan đến TNTT do ngã và khoảng 1/5 chi phí này là do tai nạn giao 
thông (TNGT). 
 Ở Việt Nam trong những thập kỷ gần đây, sự phát triển kinh tế và 
xã hội nhanh chóng ở cũng là yếu tố làm cho vấn đề TNTT ngày càng 
nghiêm trọng và là một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tử 
vong và tàn tật ở trẻ em. Theo báo cáo năm 2019 của Bộ Y tế, ước tính 
mỗi ngày có tới 3.600 trường hợp gặp tai nạn thương tích, 90 người tử 
vong. Trong đó, tai nạn giao thông và đuối nước là nguyên nhân hàng 
đầu gây tử vong. Đuối nước là nguyên nhân gây tử vong lớn nhất ở trẻ 
em dưới 19 tuổi, cướp đi mạng sống của hơn 3.000 trẻ em mỗi năm. Cũng 
giống như những nước có thu nhập thấp và trung bình khác, những yếu 
tố quan trọng liên quan đến khả năng xảy ra TNTT là tuổi, giới tính, môi 
trường nguy hiểm, tình trạng kinh tế xã hội, yếu tố thường có mối liên hệ 
với nhận thức hạn chế về nguy cơ và giám sát đối với trẻ; và tình trạng 
được tiếp cận với các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, điển hình là vấn đề 
cấp cứu và chăm sóc trước viện. Thực hiện Quyết định số 4501/QĐ-BGDĐT ngày 29/11/2021 về việc 
ban hành Chương trình phòng, chống TNTT trẻ em, học sinh giai đoạn 
2021 - 2025; để giúp triển khai hiệu quả các giải pháp đảm bảo an toàn 
trường học, phòng chống TNTT bảo vệ, chăm sóc sức khỏe trẻ em, học 
sinh trong cơ sở giáo dục (CSGD), Bệnh viện Nhi Trung ương phối hợp 
với Vụ Giáo dục thể chất, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng với sự hỗ trợ kỹ 
thuật của Tổ chức Campaign for Tobacco-Free Kids (Chương trình Vận 
động Chính sách Y tế toàn cầu), Hoa Kỳ xây dựng Tài liệu hướng dẫn sơ 
cấp cứu ban đầu tai nạn thương tích thường gặp ở trẻ em, học sinh để 
từng bước tổ chức tập huấn nâng cao năng lực cho đội ngũ nhân viên 
y tế, cán bộ quản lý, giáo viên của các CSGD mầm non, phổ thông. Nội 
dung tài liệu được cập nhật các kiến thức thực hành cấp cứu Nhi khoa 
mới nhất, trình bày dễ hiểu, dễ áp dụng, bao gồm các nội dung cấp cứu 
TNTT thường gặp. Trong quá trình biên soạn đã nhận được sự đóng góp 
trực tiếp của các chuyên gia tư vấn.
 Nhóm Biên soạn hi vọng, đây là tài liệu học tập không chỉ cho đội 
ngũ nhân viên y tế, cán bộ quản lý, giáo viên của CSGD mà còn là tài liệu 
tham khảo của các bậc phụ huynh, học sinh và những người quan tâm.
Ban biên soạn rất mong nhân được sự đóng góp ý kiến để tài liệu này 
ngày càng được hoàn thiện hơn. 
 CHỦ BIÊN MỤC LỤC
PHẦN 1 SƠ CẤP CỨU BAN ĐẦU
 Bài 1. TỔNG QUAN VỀ SƠ CẤP CỨU BAN ĐẦU 5
 Bài 2. CẤP CỨU CƠ BẢN 16
 Bài 3. GÃY XƯƠNG 28
 Bài 4. CẦM MÁU VÀ BĂNG BÓ VẾT THƯƠNG 36
PHẦN 2 TAI NẠN THƯƠNG TÍCH THƯỜNG GẶP Ở TRẺ EM, HỌC SINH
 Bài 5. DỊ VẬT ĐƯỜNG THỞ Ở TRẺ EM 56
 Bài 6. TAI NẠN GIAO THÔNG, NGÃ 65
 Bài 7. NGỘ ĐỘC 72
 Bài 8. ĐIỆN GIẬT, BỎNG 82
 Bài 9. SÚC VẬT CẮN VÀ CÔN TRÙNG ĐỐT 90
 Bài 10. ĐUỐI NƯỚC 101 PHẦN 1
 SƠ CẤP CỨU BAN ĐẦU
 BÀI 1.
 TỔNG QUAN VỀ SƠ CẤP CỨU BAN ĐẦU
 MỤC TIÊU HỌC TẬP:
1. Biết được tầm quan trọng của sơ cấp cứu tai nạn 
 thương tích ở trẻ em.
2. Biết được những việc cần làm của người cấp cứu và 
 người trợ giúp
3. Nắm được các bước của sơ cấp cứu ban đầu
 7 NỘI DUNG
I. NHẬN THỨC CƠ BẢN VỀ SƠ CẤP CỨU BAN ĐẦU TNTT
 1. Định nghĩa
 Sơ cấp cứu ban đầu là sự trợ giúp ban đầu, ngay lập tức cho người 
 bệnh hoặc nạn nhân (sau đây gọi chung là nạn nhân) cho đến khi 
 họ được chăm sóc bởi nhân viên y tế chuyên nghiệp. Đó không chỉ 
 là những xử trí ban đầu đối với chấn thương của nạn nhân mà còn 
 là sự chăm sóc ban đầu khác như trấn an tâm lý đối với nạn nhân và 
 những người chứng kiến sự kiện TNTT, người thân của nạn nhân.
 Sơ cứu thường bao gồm các thủ thuật đơn giản, thông thường dễ 
 thực hiện. Sơ cứu nhằm giữ cho tình trạng sức khỏe của nạn nhân 
 không trở nên nguy kịch hơn và nó không thay thế cho việc điều trị 
 y tế. 
 Sơ cứu được xem như là một phần trong chăm sóc cấp cứu nhằm 
 mục đích: 
 Làm tăng khả năng sống sót. 
 Ngăn ngừa khả năng nặng lên của thương tật.
 Góp phần ổn định sức khỏe cho nạn nhân.
 Người sơ cấp cứu phải được đào tạo lý thuyết và kỹ năng thực hành 
 cấp cứu.
 2. Nhiệm vụ của người cấp cứu 
 Để nạn nhân ở vị trí cấp cứu an toàn.
 Gọi người xung quanh trợ giúp. 
 Cấp cứu ban đầu cho nạn nhân.
 8 Gọi hoặc nhờ người khác gọi cấp cứu 115.
 Ghi lại hoặc nhờ người ghi lại những điều đã xảy ra, những việc 
 đã làm. 
 Có thể sử dụng các biện pháp phòng nhiễm trùng cho người sơ 
 cấp cứu: rửa tay, đeo găng, có thể sử dụng mask (mặt nạ) để hô 
 hấp nhân tạo.
3. Nhiệm vụ của người trợ giúp
 Tìm kiếm tất cả các nạn nhân trong vụ tai nạn thương tích.
 Tìm kiếm tất cả mọi sự chăm sóc.
 Gọi cấp cứu y tế và chỉ dẫn người cấp cứu đến đúng địa chỉ cần 
 cấp cứu.
 Thực hiện chăm sóc cần thiết cho nạn nhân theo yêu cầu của 
 người thực hiện sơ cấp cứu. 
 Đặt đúng các tư thế của nạn nhân. 
 Ghi chép lại những điều đã xảy ra, những việc đã làm 
 Trấn an tâm lý đối với người nhà nạn nhân (nếu có).
4. Hậu quả của việc không sơ cấp cứu kịp thời
 Tim ngừng đập và dẫn đến tử vong.
 Nếu ngừng tim trên 4 phút thì não có thể bị tổn thương.
 Nếu ngừng tim trên 10 phút thì não tổn thương không thể 
 phục hồi.
 9 5. Các bước sơ cấp cứu bao gồm
 LẬP ĐÁNH GIÁ 
 NHẬN ĐỊNH THỰC HIỆN
 KẾ HOẠCH LẠI
 Nhận định tình huống: Quan sát hiện trường xem có vấn đề 
 nguy hiểm hay không, có một người bị nạn hay nhiều người bị 
 nạn, tình huống xảy ra có xa hay gần trung tâm y tế, mức độ đã 
 được trợ giúp ra sao. 
 Lập kế hoạch chuẩn bị sơ cấp cứu nạn nhân.
 Thực hiện theo kế hoạch sơ cấp cứu và hỗ trợ nạn nhân như: hà 
 hơi thổi ngạt, ép tim ngoài lồng ngực.
 Đánh giá lại kết quả vừa cấp cứu xem tình trạng sức khoẻ của 
 nạn nhân có được cải thiện không. Thông báo cho gia đình hoặc 
 người thân, người giám hộ hợp pháp của nạn nhân càng sớm 
 càng tốt. Trấn an và giải thích cho nạn nhân được sơ cứu. Hoàn 
 tất thủ tục báo cáo sự việc xảy ra.
 10 II. TRÌNH TỰ CẤP CỨU BAN ĐẦU
 Cấp cứu ban đầu theo trình tự ABCDE
 1. Airway (A): Đường thở
 Trước hết cần xác định nạn nhân còn tỉnh, còn tiếp xúc được hay 
 không; nếu bị tắc nghẽn đường thở thì cần thực hiện ngay lập tức 
 các động tác sau:
 Nghiêng người ghé tai sát miệng nạn nhân để xem còn thở 
 hay không.
 Mở miệng nạn nhân kiểm tra xem có đờm dãi, dị vật hay không. 
 Nếu nạn nhân vẫn còn khó thở, thì cần phải kiểm tra xem có 
 phải do tụt lưỡi không; nếu tụt lưỡi thì phải tiến hành kéo lưỡi.
 Nâng cằm, đẩy hàm giữ cho đường thở được thẳng trục.
 Tiến hành thổi ngạt qua miệng hoặc mũi nếu bệnh nhân 
 ngừng thở.
 2. Breathing (B): Hô hấp
 Đánh giá rối loạn hô hấp dựa vào tần số thở, gắng sức hô hấp, xem 
 trên ngực có vết thương không, đặc biệt các trường hợp có thể xử trí 
 được ngay tại chỗ trong khi chờ đợi nhân viên y tế đến, nhất là khi:
 Nạn nhân bị ngừng thở, tím tái hay đe dọa ngừng thở phải tiến 
 hành ngay hô hấp nhân tạo miệng - miệng hoặc miệng - mũi.
 Tổn thương hở ở ngực, cần đặt ngay miếng gạc hoặc lấy quần 
 áo sạch, vải sạch đặt lên vết thương và băng kín để cầm máu 
 và hạn chế khí tràn vào khoang ngực làm nạn nhân khó thở hơn. 
 Tuyệt đối không lấy bỏ dị vật đang cắm trên ngực, nếu lấy bỏ 
 dị vật ra thì có nguy cơ chảy máu ồ ạt, làm nạn nhân có thể tử 
 vong nhanh chóng.
 11 3. Circulation (c): Tuần hoàn
 Trong khi đánh giá và xử trí tuần hoàn, luôn kiểm tra đường thở và hô 
 hấp. Đối với xử trí tuần hoàn, cần kiểm soát chảy máu.
 Đánh giá về tuần hoàn dựa vào:
 Bắt mạch cánh tay, cổ tay, mạch bẹn. Trong trường hợp cấp 
 cứu cơ bản ngoài cộng đồng có thể bỏ qua bước này nếu nạn 
 nhân suy hô hấp.
 Nạn nhân có dấu hiệu lơ mơ, da xanh tái, nhợt nhạt, vã mồ hôi, 
 đó là dấu hiệu mất máu. Cần phải có các biện pháp can thiệp 
 để kiểm soát chảy máu bên ngoài, còn chảy máu bên trong cần 
 phải can thiệp phẫu thuật mới kiểm soát được.
 Các biện pháp cầm máu đơn giản như băng ép hoặc ép chặt 
 vào chỗ đang chảy máu bằng quần áo hoặc băng gạc sạch vô 
 khuẩn, giữ nguyên đến khi nhân viên y tế đến, tuyệt đối không 
 bỏ tay đang giữ ép ra hoặc bỏ gạc đang giữ để thay gạc mới 
 sẽ làm cho máu chảy mạnh hơn và khó cầm máu.
 Trường hợp nạn nhân có biểu hiện ngừng tim cần tiến hành biện 
 pháp hồi sinh tim phổi bằng ép tim ngoài lồng ngực (nội dung được 
 hướng dẫn cụ thể trong bài cấp cứu cơ bản).
4. Disability (D): Thần kinh
 Cần đánh giá nhanh tổn thương hệ thần kinh theo 4 mức độ 
 như sau:
 Mức độ 1. Nạn nhân tỉnh và giao tiếp bình thường.
 Mức độ 2. Nạn nhân đáp ứng (trả lời, cử chỉ) với lời nói khi 
 được gọi, hỏi.
 12 Mức độ 3. Nạn nhân đáp ứng với kích thích đau (chỉ áp dụng 
 khi hỏi không thấy trả lời: mức độ 2).
 Mức độ 4. Nếu không đáp ứng với lời nói khi hỏi (mức độ 2) 
 hoặc kích thích đau (mức độ 3), như vậy nạn nhân đã hôn mê, 
 tiên lượng rất xấu, nên chuyển sớm đến cơ sở y tế để được 
 chăm sóc và điều trị.
 Trường hợp nạn nhân không tỉnh hoặc ở mức độ 4 thì có biểu 
 hiện tổn thương não. Ngoài ra khi bệnh nhân đang tỉnh sau đó 
 rơi vào hôn mê, hoặc có thay đổi ý thức theo các mức độ như 
 trên thì thường là tiếp tục chảy máu hoặc thương tổn trong não 
 nặng lên.
 Trường hợp nạn nhân có tổn thương ở đầu hay rách da, vỡ xương, 
 thậm chí chảy dịch não tủy hoặc hở tổ chức não,... chỉ nên dùng 
 gạc sạch hoặc quần áo sạch băng lên vết thương, tuyệt đối 
 không bôi, đắp bất cứ thuốc, hoá chất, lá cây gì, không rút dị 
 vật còn cắm tại đó ra.
5. Exposure (E): Lộ toàn thân
 Khi sơ cứu nạn nhân đã ổn định, nên cởi bỏ quần áo nạn nhân 
 để đánh giá các tổn thương khác tránh bỏ sót tổn thương. 
 Cố định cột sống cổ nếu nghi ngờ chấn thương cột sống cổ: 
 Nếu nạn nhân tỉnh táo, khuyến khích họ nằm yên hoàn toàn. 
 Dùng nẹp cột sống chuyên dụng hoặc vật liệu có sẵn: túi cát, 
 vật nặng, khăn vải cuộn chặt để cố định hai bên cột sống cổ, 
 lưng, dùng băng keo hoặc dây để cột lại. Khi nạn nhân đã nằm 
 trên ván cứng có thể đặt hai bao cát ở hai bên cổ chiều dài từ 
 tai đến xương đòn rồi cố định bằng dây buộc ở trán, vai, cánh 
 chậu, gối và cổ chân.
 13 Lưu ý: Đặt nạn nhân ở tư thế an toàn
 Tư thế an toàn cho nạn nhân là tư thế nhằm để bảo vệ đường 
 thở thông thoáng.
 Tất cả các nạn nhân hôn mê đều nên được đặt ở tư thế an 
 toàn. Không nên thay đổi tư thế nạn nhân khi nghi ngờ có chấn 
 thương cột sống như trường hợp chấn thương, liệt chân, đại tiểu 
 tiện không tự chủ.
 Tư thế an toàn đối với nạn nhân hôn mê (để lưỡi không tụt về 
 phía sau gây tắc nghẽn hầu họng hoặc tránh sặc chất nôn vào 
 đường thở). Để nạn nhân nằm nghiêng, tay trên gấp, tay dưới 
 duỗi thẳng ra trước mặt, chân trên co, chân dưới duỗi thẳng. 
 Có thể dùng vải hoặc gối kê giữ nguyên bệnh nhân ở tư thế 
 như vậy.
 Hình minh họa tư thế an toàn
 14 III. GỌI CẤP CỨU 
 1. Yêu cầu đối với người gọi trợ giúp
 Câu từ rõ ràng, ngắn gọn và chính xác. Thông tin cung cấp đầy đủ về: 
 Hiện trường: Vị trí, địa chỉ, đường đi, 
 Tại nạn: Loại tai nạn, tính chất nghiêm trọng của tai nạn. 
 Nạn nhân: Số lượng, giới tính, tuổi, giờ đến cấp cứu nạn nhân, 
 dấu hiệu nạn nhân, những sơ cứu đầu tiên đã làm, diễn biến và 
 tình trạng nạn nhân, 
 Các nguy hiểm khác: Khí độc, chất nổ, 
 Thông tin để liên lạc: Tên của bạn, số điện thoại, 
 Chỉ dừng cuộc gọi sau khi người nhận cuộc gọi đã xác nhận và 
 dừng cuộc gọi. 
 2. Nguyên tắc vận chuyển nạn nhân 
 Tốt nhất vận chuyển nạn nhân bằng các phương tiện chuyên dụng y 
 tế: Cáng, xe đẩy, xe cứu thương, Nếu không có hỗ trợ chuyên môn 
 và phương tiện chuyên dụng y tế thì việc vận chuyển nạn nhân luôn 
 luôn phải đảm bảo đúng kỹ thuật, nhanh chóng, an toàn cho cả nạn 
 nhân và người vận chuyển, cụ thể như sau:
 a) Chỉ được vận chuyển nạn nhân sau khi đã được sơ cứu, cấp 
 cứu ban đầu.
 b) Chỉ chuyển nạn nhân khi đảm bảo các yếu tố an toàn: Bảo vệ 
 nạn nhân trong lúc di chuyển.
 15 c) Bình tĩnh cân nhắc việc thực hiện ưu tiên cần làm tuỳ theo tình 
 trạng tổn thương của nạn nhân.
 d) Việc vận chuyển được thực hiện đồng đều theo hiệu lệnh 
 thống nhất của người chỉ huy.
 e) Theo dõi nạn nhân thường xuyên khi vận chuyển, đảm bảo 
 nạn nhân luôn ở tư thế an toàn nhất. 
TÀI LIỆU THAM KHẢO
 1. Maconochie IK, Aickin R, Hazinski MF at al (2020); Pediatric Life 
 Support Collaborators. Pediatric Life Support: 2020 Internation-
 al Consensus on Cardiopulmonary Resuscitation and Emergen-
 cy Cardiovascular Care Science With Treatment Recommen-
 dations. Resuscitation. 2020 Nov;156: A120-A155 
 2. CDC, National Center for Injury Prevention and Control. WIS-
 QARS Leading Causes of Death Reports, 1981–2020. https://
 wisqars.cdc.gov/fatal-leading. Published 2022. Accessed 
 March 15, 2022.
 3. Monroe K, Smola C, Schmit E, Jeffries K, Burks AR, Nichols M. Im-
 portant Advances in Pediatric Injury Prevention. South Med J. 
 2022 Aug;115(8):630-634. doi: 10.14423/SMJ.0000000000001432. 
 PMID: 35922051.
 4. Lama Bou-Karroum, Fadi El-Jardali, Mathilda Jabbour, Aya 
 Harb, Racha Fadlallah, Nour Hemadi, Samar Al-Hajj; Prevent-
 ing Unintentional Injuries in School-Aged Children: A Systematic 
 Review. Pediatrics May 2022; 149 (Supplement 6): e2021053852J. 
 10.1542/peds.2021-053852J
 16 CÂU HỎI LƯỢNG GIÁ
 1. Nhiệm vụ của người sơ cấp cứu phải làm gì?
 2. Nhiệm vụ của người trợ giúp cấp cứu phải làm gì?
 3. Hãy nêu nội dung cơ bản của trình tự sơ cấp cứu theo ABCDE?
 4. Mô tả cách đặt bệnh nhân bị hôn mê ở tư thế an toàn?
 17 PHẦN 1
 SƠ CẤP CỨU BAN ĐẦU
 BÀI 2.
 CẤP CỨU CƠ BẢN 
 MỤC TIÊU HỌC TẬP:
1. Mô tả được các bước cấp cứu cơ bản.
2. Thực hành cách đánh giá hô hấp trong cấp cứu cơ bản.
3. Thực hành cách thổi ngạt và ép tim trong bước cấp cứu 
 cơ bản.
 18 I. ĐỊNH NGHĨA
 Cấp cứu cơ bản là việc áp dụng các kỹ thuật cấp cứu đơn giản, dù chỉ 
 có một người cấp cứu cũng có thể hỗ trợ được các chức năng sống 
 như: Hô hấp và tuần hoàn cho trẻ bị trụy tim mạch ngay cả khi không 
 có các thiết bị cấp cứu. Sau khi nạn nhân đã được tiếp cận an toàn, 
 đánh giá mức độ tri giác bằng phương pháp đơn giản, tiến hành đánh 
 giá và xử trí theo trình tự ABC. 
II. TRÌNH TỰ THỰC HIỆN
 Trình tự cấp cứu cơ bản chung cho nạn nhân là trẻ bị ngừng thở, ngừng 
 tim theo các bước sau:
 1. Tiếp cận ban đầu: Danger, Responsive, Send for help (DRS)
 Ở môi trường bên ngoài, người cấp cứu không được để mình trở 
 thành nạn nhân thứ hai và đứa trẻ bị tai nạn phải được thoát 
 khỏi sự nguy hiểm càng nhanh càng tốt. Những việc này phải 
 được thực hiện trước khi tiến hành đánh giá đường thở. Trong 
 trường hợp có một người cấp cứu, nên gọi sự hỗ trợ ngay khi 
 phát hiện nạn nhân không đáp ứng. 
 Khi có 2 người tiến hành cấp cứu thì một người sẽ làm cấp cứu cơ 
 bản trong khi người thứ hai gọi cấp cứu, sau đó quay lại trợ giúp 
 người thứ nhất và nên đổi vị trí cho nhau ít nhất 2 phút một lần 
 để tránh mệt mỏi. Nếu có hơn 2 người cấp cứu thì 2 người thực 
 hiện cấp cứu, những người còn lại sẽ phân công nhau để thực 
 hiện các công việc của người trợ giúp như đã nêu trong Bài 1 của 
 tài liệu này. Nếu chỉ có một người cấp cứu và không có sự hỗ trợ 
 thì người đó phải tiến hành cấp cứu cơ bản trước trong 1 phút và 
 sau đó tự mình gọi điện thoại. Trong trường hợp nạn nhân là trẻ 
 sơ sinh hoặc trẻ nhỏ, nhân viên cứu hộ có thể bế trẻ ra nơi để điện 
 thoại và vẫn tiếp tục làm cấp cứu cơ bản trên đường đi.
 19 a) Gọi điện thoại tìm kiếm sự hỗ trợ trước
 Trong một vài trường hợp, trình tự trên bị đảo ngược. Như đã 
 miêu tả, ở trẻ em, việc ngừng thở, ngừng tuần hoàn sẽ dẫn 
 đến ngừng tim nhanh chóng. Do đó, cần phải hỗ trợ ngay tức 
 khắc về hô hấp và ép tim ngoài lồng ngực như cấp cứu cơ 
 bản để có thể cứu sống trẻ. Tuy nhiên trong một vài trường 
 hợp, nếu tiến hành sốc điện sớm có thể cứu được tính mạng 
 trẻ, ví dụ, trong ngừng tim do rối loạn nhịp tim. Trong những 
 trường hợp đó, khi có hai người cứu hộ, một người tiến hành 
 cấp cứu cơ bản, còn một người gọi trung tâm cấp cứu như 
 đã miêu tả phía trên. Nếu chỉ có một người cứu hộ thì nên tiến 
 hành gọi trung tâm cấp cứu trước và tiến hành cấp cứu cơ 
 bản ngay sau đó. 
b) Đánh giá tình trạng của trẻ bị TNTT
 Đánh giá đáp ứng của trẻ bằng cách đơn giản là hỏi trẻ: 
 “Cháu có bị sao không” và kích thích trẻ như giữ đầu và lay 
 tay trẻ. Điều này sẽ tránh làm nặng lên ở những trẻ có chấn 
 thương cột sống cổ. Những trẻ nhỏ, nếu vì quá sợ mà không 
 trả lời được, vẫn có thể đáp ứng bằng cách mở mắt hoặc 
 kêu lên những tiếng nhỏ.
 Hình 1. Nâng cằm ở trẻ lớn
 20

File đính kèm:

  • pdftai_lieu_huong_dan_so_cap_cuu_ban_dau_tai_nan_thuong_tich_th.pdf
Bài giảng liên quan