Bài giảng Khoa học tự nhiên 7 - Chủ đề 7: Tính chất từ của chất - Bài 15: Từ trường

 CHỦ ĐỀ 7.
TÍNH CHẤT TỪ CỦA CHẤT ĐẶT VẤN ĐỀ
Theo em ở xung quanh nam châm có trường lực từ nào hay 
 không mà khi đưa đinh sắt lại gần thì bị nam châm hút? Bài 15
TỪ TRƯỜNG - 4 TIẾT
 N S PHIẾU HỌC TẬP 1
 Đặt kim nam châm trên giá thẳng đứng như mô tả trên h. 15.1
+ Khi đã đứng cân bằng, kim nam châm nằm dọc theo hướng nào (Vị trí 1)?
+ Khi đưa kim nam châm lại gần thanh nam châm, khi kim nam châm đã đứng cân 
bằng, kim nam châm nằm dọc theo hướng nào (Vị trí 2)?
+ Xoay cho kim nam châm lệch khỏi hướng vừa xác định, buông tay. Khi đã đứng 
cân bằng trở lại, kim nam châm còn chỉ hướng như ở vị trí nào? PHIẾU HỌC TẬP 1
 + Khi đã đứng cân bằng, kim nam châm nằm dọc theo hướng nào (Vị trí 1)?
 TL: Khi đã đứng cân bằng, kim B¾c
 nam châm nằm dọc theo hướng (Vị Nam
 trí 1) Bắc - Nam
+ Khi đưa kim nam châm lại gần thanh nam châm, khi kim nam châm đã 
đứng cân bằng, kim nam châm nằm dọc theo hướng nào (Vị trí 2)?
TL: Khi đã đứng cân bằng, kim nam châm 
nằm dọc theo hướng cực Bắc kim nam châm 
hướng về cực Nam của thanh nam châm, cực 
Nam kim nam châm hướng về cực Bắc của 
thanh nam châm (Vị trí 2)
 + Xoay cho kim nam châm lệch khỏi hướng vừa xác định, buông tay. Khi đã 
 đứng cân bằng trở lại, kim nam châm còn chỉ hướng như ở vị trí nào?
 TL: Kim nam châm ở Vị trí 2 PHIẾU HỌC TẬP 2
 Đặt kim nam châm trên giá thẳng đứng như mô tả trên
+ Khi đặt kim nam châm lại gần dây dẫn chưa có dòng điện chạy qua, khi kim nam 
châm đã đứng cân bằng, kim nam châm nằm dọc theo hướng nào (Vị trí 1)?
 + Khi đưa kim nam châm lại gần dây dẫn có cho dòng điện chạy qua, khi kim nam 
 châm đã đứng cân bằng, kim nam châm nằm dọc theo hướng nào (Vị trí 2)?
 + Xoay cho kim nam châm lệch khỏi hướng vừa xác định, buông tay. Khi đã đứng 
 cân bằng trở lại, kim nam châm còn chỉ hướng như ở vị trí nào? PHIẾU HỌC TẬP 2
+ Khi đặt kim nam châm lại gần dây dẫn chưa có dòng điện 
chạy qua, khi kim nam châm đã đứng cân bằng, kim nam 
châm nằm dọc theo hướng nào (Vị trí 1)?
TL: Khi đã đứng cân bằng, kim nam châm nằm dọc theo 
hướng (Vị trí 1) Bắc – Nam.
+ Khi đưa kim nam châm lại gần dây dẫn có cho dòng điện 
chạy qua, khi kim nam châm đã đứng cân bằng, kim nam 
châm nằm dọc theo hướng nào (Vị trí 2)?
TL: Khi đã đứng cân bằng, kim nam châm lệch so với vị trí 1 
(Vị trí 2).
+ Xoay cho kim nam châm lệch khỏi hướng vừa xác định, 
buông tay. Khi đã đứng cân bằng trở lại, kim nam châm còn 
chỉ hướng như ở vị trí nào?
TL: Khi đã đứng cân bằng, kim nam châm ở vị trí 2. Kết luận: Khi đặt kim nam châm lại gần thanh nam châm hoặc dây dẫn có 
dòng điện chạy qua kim nam châm bị lệch so với vị trí ban đầu. Không gian 
bao quanh nam châm và dây dẫn mang dòng điện gọi là từ trường. KHOANH TRÒN VÀO ĐÁP ÁN ĐÚNG TRONG CÁC CÂU SAU
Câu 1. Người ta dùng dụng cụ nào để nhận biết sự tồn tại của từ trường?
 A. Nhiệt kế. 
 B. Đồng hồ.
 C. Kim nam châm có trục quay.
 D. Cân.
Câu 2. Xung quanh vật nào sau đây có từ trường?
A. Bóng đèn điện đang sáng.
B. Cuộn dây đổng nằm trên kệ.
C. Thanh sắt hàng rào.
D. Bóng đèn để trên giá. HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
4.1. Học bài cũ: Nêu được xung 
quanh nam châm hoặc dây dẫn có 
dòng điện có từ trường.
4.2. Chuẩn bị bài mới: Chuẩn bị mỗi 
nhóm 1 nam châm, 1 ít bột mạt sắt, 1 
hộp nhựa (tấm nhựa), bút dạ, đọc 
trước phần II. Từ phổ.
 TRẦN LÊ HẠNH - THCS N.V.S 11 PHIẾU HỌC TẬP 3
 Rắc đều mạt sắt lên tấm nhựa trong, 
phẳng. Đặt tấm nhựa này lên một thanh 
nam châm rồi gõ nhẹ. Quan sát hình 
ảnh mạt sắt vừa được tạo thành trên 
tấm nhựa?
Trả lời câu hỏi:
1. Khi chưa đặt lên nam châm các mạt sắt sắp xếp như thế nào?
2. Các mạt sắt xung quanh nam châm được sắp xếp như thế nào?
3. Nhận xét mật độ các đường mạt sắt gần và xa nam châm? N S
ᾄ Các mạt sắt được sắp xếp như khi chúng ta rắc vào. 
ᾄ Các mạt sắt được sắp xếp thành những đường cong nối từ cực này sang 
cực kia của nam châm. 
ᾄ Càng ra xa nam châm, các đường mạt sắt càng thưa dần. 2. Kết luận
 N S
 - Hình ảnh các đường mạt sắt xung quanh nam châm được gọi là từ phổ.
 - Từ phổ là hình ảnh trực quan về từ trường.
 - Có thể thu từ phổ bằng cách rắc mạt sắt đặt trong từ trường và gõ nhẹ. Ta có thể quan sát từ phổ của một nam châm
 bằng cách rải các 
 vụn nhôm vào trong từ trường của nam châm.
 vụn sắt vào trong từ trường của nam châm
 vụn nhựa vào trong từ trường của nam châm
 vụn bất kì vào trong từ trường của nam châm Chọn phát biểu sai khi mô tả từ phổ của một
 nam châm thẳng. 
 Các mạt sắt xung quanh nam châm được sắp xếp
 thành những đường cong
 Các đường cong này nối từ cực này sang cực kia 
 của thanh nam châm.
 Dùng mạt sắt hay mạt nhôm thì từ phổ đều có
 dạng như nhau.
Các mạt sắt được sắp xếp dày hơn ở hai cực 
của nam châm. Câu 3. Khi quan sát từ phổ, ta sẽ biết được những điều gi?
 Trả lời:
 Khi quan sát từ phổ, ta sẽ biết được:
 -Vùng có từ trường.
 - Hình dạng nam châm.
 -Vùng có từ trường mạnh hay yếu. MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ TỪ PHỔ
Vành mũ giải ngân hà trên tia hồng ngoại Quả trứng tinh vân
 Từ phổ sao hoả Những “chiếc nhẫn” của sao thổ HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
4.1. Học bài cũ: Nêu được từ phổ là 
hình ảnh trực quan của từ trường.
4.2. Chuẩn bị bài mới: Chuẩn bị mỗi 
nhóm 1 nam châm, 1 ít bột mạt sắt, 1 
hộp nhựa (tấm nhựa), bút dạ, đọc 
trước phần III. Đường sức từ.
 TRẦN LÊ HẠNH - THCS N.V.S 19 PHIẾU HỌC TẬP 4
 N S
 Dùng bút tô dọc theo các đường mạt sắt nối từ cực nọ sang cực kia của 
 nam châm trên tấm nhựa