Bài giảng Khoa học tự nhiên 8 - Bài 34: Hệ hô hấp ở người

 KHỞI ĐỘNG: 
TRẢ LỜI ĐÚNG MỖI CÂU HỎI SẼ ĐƯỢC NHẬN QUÀ Cơ quan thực hiện việc trao đổi khí giữa cơ thể và môi trường 
bên ngoài được gọi là gì?
 Đáp án: Cơ quan hô hấp.
 MỘT CHIẾC KẸO MÚT Cơ quan hô hấp gồm:
Đáp án: Mũi, khí quản, phế quản và hai lá phổi
 MỘT CHIẾC BÚT BI Vai trò chính của hệ hô hấp trong cơ thể?
Đáp án: Giúp cơ thể lấy khí oxygen từ môi trường và thải 
khí carbondioxyde ra khỏi cơ thể.
 MỘT LỜI KHEN Kể tên ba bệnh viêm đường hô hấp thường gặp?
Đáp án: viêm họng, viêm phế quản, viêm phổi
 MỘT TRÀNG PHÁO TAY * Con người tồn tại và hoạt động được là nhờ có nguồn năng 
lượng sinh ra từ quá trình hô hấp tế bào. 
=> Quá trình đó cần sử dụng khí O2 và thải ra khí CO2. 
? Việc lấy khí O2 từ môi trường và thải khí CO2 ra khỏi cơ 
thể được thực hiện như thế nào? Nhiệm vụ học tập
 ⃰ Quan sát hình ảnh và kiến 
 thức SGK.
 * Thực hiện theo nhóm và hoàn 
 thành phiếu học tập số 1.
 ⃰ Thời gian: 10 phút. PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
 TÌM HIỂU CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA CÁC CƠ QUAN HÔ HẤP
 Cơ quan của hệ hô hấp Đặc điểm Chức năng
Mũi
Họng
Thanh quản
Khí quản
Phế quản và tiểu phế 
quản
Phế nang NHIỆM VỤ 1
Cơ quan của 
 Chức năng
 hệ hô hấp Đặc điểm
 Mũi - Có nhiều lông mũi, lớp niêm mạc tiết chất Ngăn bụi, làm ẩm, làm ấm không khí vào 
 nhầy và lớp mao mạch dày đặc. phổi.
 Họng Có tuyến amidan, nơi tập trung của các tế bào Tiêu diệt vi khuẩn trong không khí trước khi 
 lympho vào phổi
Thanh quản Có nắp thanh quản Cử động đậy kín đường hô hấp khi nuốt 
 thức ăn.
 Khí quản Có lớp niêm mạc tiết chất nhầy với nhiều lông Dẫn khí, đẩy các vật lạ ra khỏi đường hô 
 rung chuyển động liên tục. hấp.
Phế quản và Có dạng ống, phân nhánh nhiều Dẫn khí vào phổi đến phế nang.
tiểu phế quản 
 Phế nang Có mao mạch dày đặc Nơi diễn ra quá trình trao đổi khí. BÀI 34: HỆ HÔ HẤP Ở NGƯỜI
I. Cấu tạo và chức năng của hệ hô hấp
1. Cấu tạo của hệ hô hấp
 - Hệ hô hấp ở người gồm đường dẫn khí và cơ quan trao đổi khí.
 - Đường dẫn khí bao gồm: mũi (có lớp niêm mạc tiết chất nhầy, lông mũi và mao mạch 
 dày đặc), họng, thanh quản (có nắp thanh quản), khí quản (có lớp niêm mạc tiết chất 
 nhầy với nhiều lòng rung chuyển động liên tục), phế quản và tiểu phế quản dẫn khí 
 vào phổi rồi đến phé nang.
 - Cơ quan trao đổi khí là hai lá phổi gồm nhiều phế nang (là nơi diễn ra quá trình trao 
 đổi khí) được bao bọc bởi hệ thống mạch máu dày đặc giúp quá trình trao đổi khi diễn 
 ra dễ dàng. Khi hít vào và thở ra, lồng ngực thay đổi như thế nào?
Đáp án: phồng lên, xẹp xuống Quan sát hình dưới đây và mô tả đường đi của các loại khí mà em đã biết?
Không khí (mang oxygen) đi vào từ mũi, đi qua khí quản vào hai lá phổi trái 
và phải. Ngược lại khi thở không khí (mang carbon dioxide) từ phổi trả lại 
qua khí quản và thở ra từ mũi. Nhiệm vụ học tập
 ⃰ Quan sát hình ảnh và kiến thức 
 SGK.
 * Thực hiện theo nhóm và hoàn 
 thành phiếu học tập số 2.
 ⃰ Thời gian: 5 phút. NHIỆM VỤ 2
a. Mô tả sự thay đổi của cơ 
hoành và cơ liên sường ngoài 
trong trường hợp: Hít vào và thở 
ra.
b. Sự trao đổi khí ở phổi và tế 
bào diễn ra theo cơ chế nào?
c. Sự phối hợp hoạt động của các 
cơ quan trong hệ hô hấp diễn ra 
như thế nào? PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
a. Mô tả sự thay đổi của cơ hoành và cơ liên sường ngoài trong trường hợp:
• Khi hít vào: cơ liên sường ngoài co xương ức, xương sườn chuyển động lên trên và ra hai bên; 
 cơ hoành co lồng ngực nở rộng xuống dưới thể tích tăng.
• Khi thở ra cơ liên sường ngoài dãn xương ức, xương sườn hạ xuống; cơ hoành dãn thể tích 
 lồng ngực giảm.
b. Sự trao đổi khí ở phổi và tế bào diễn ra theo:
• Cơ chế khuếch tán 
+ Trao đổi khí ở phổi gồm sự khuếch tán của O2 từ không khí ở phế nang vào máu và của CO2 từ 
máu vào không khí phế nang.
+ Trao đổi khí ở tế bào gồm sự khuếch tán của O2 từ máu vào tế bào của CO2 từ tế bào vào máu.
c. Sự phối hợp hoạt động của các cơ quan trong hệ hô hấp diễn ra:
• Mỗi cơ quan thực hiện một chức năng nhất định nhưng kết hợp lại sẽ đảm bảo chức năng của hệ 
 hô hấp. BÀI 34: HỆ HÔ HẤP Ở NGƯỜI
I. Cấu tạo và chức năng của hệ hô hấp
2. Chức năng của hệ hô hấp
- Đường dẫn khí dẫn khí ra và vào phổi, ngăn bụi, làm ẩm, làm ấm không khí vào phổi và bảo 
vệ phổi khỏi tác nhân có hại từ môi trường.
- Phổi thực hiện chức năng trao đổi khí giữa môi trường ngoài và máu trong mao mạch phổi.
- Sự phối hợp của đường dẫn khí và phổi đảm bảo chức năng lưu thông và trao đổi khí của hệ 
hô hấp.
- Sự phối hợp chức năng của các cơ quan trong hệ hô hấp:
- Cử động hô hấp (hít vào, thở ra) làm tăng hoặc giảm thể tích lồng ngực để thông khí vào phổi.
- Phổi và các tế bào trong cơ thể trao đổi khí theo cơ chế khuếch tán. Con người tồn tại và hoạt động được là nhờ có nguồn năng lượng sinh ra từ quá trình hô hấp tế 
 bào. Quá trình đó cần sử dụng khí O2 và thải ra khí CO2. 
 Vậy việc lấy khí O2 từ môi trường và thải khí CO2 ra khỏi cơ thể được thực hiện như thế nào?
Việc lấy khí O2 từ môi trường và thải khí CO2 ra khỏi cơ thể được thực hiện nhờ hệ hô hấp: 
- Khi hít vào, không khí đi qua khoang mũi tới họng, thanh quản, khí quản, phế quản để vào phổi. 
Tại phổi, 
Oxygen khuếch tán vào máu để đến cung cấp cho các tế bào trong cơ thể, còn carbon dioxide được 
các tế bào thải ra từ máu sẽ được khuếch tán vào phổi. 
- Khi thở ra, không khí mang nhiều khí carbon dioxyde từ phổi đến phế quản, khí quản, thanh quản, 
họng rồi tới mũi và được đưa ra môi trường ngoài qua động tác thở ra. Vì sao hít thở không khí trong lành có lợi cho sức khỏe?
 Đáp án:
 + Ngăn ngừa oxi hóa
 + Giảm Stress
 + Kích thích hệ miễn dịch, giảm dị ứng, hen suyễn hoặc các tình trạng hô hấp
 + Cơ thể khỏe khoắn và tràn đầy năng lượng
 + Loại bỏ độc tố tích tụ trong cơ thể.
 + Cải thiện sức khỏe và tâm trạng.