Bài giảng Khoa học tự nhiên 8 - Chủ đề 7: Cơ thể người - Tiết 85-87, Bài 28: Hệ vận động ở người

 Chủ đề 7
CƠ THỂ NGƯỜI Tiết: 85, 86, 87: Bài 28
HỆ VẬN ĐỘNG
 Ở NGƯỜI NỘI DUNG BÀI HỌC
I. SỰ PHÙ HỢP GIỮA CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA HỆ VẬN ĐỘNG
II. SỰ PHỐI HỢP HOẠT ĐỘNG CỦA CƠ – XƯƠNG – KHỚP
III. BẢO VỆ HỆ VẬN ĐỘNG
IV. THỰC HÀNH SƠ CỨU VÀ BĂNG BÓ CHO NGƯỜI BỊ GÃY XƯƠNG I. SỰ PHÙ HỢP GIỮA CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA HỆ VẬN ĐỘNG
 Quan sát hình và cho biết hệ vận động gồm những cơ quan nào?
 - Xương có chức năng vận động, nâng 
- Cơ vân là cơ bám đỡ cơ thể, bảo vệ các nội quan, sinh ra 
vào xương, hoạt các tế bào máu, dự trữ và cân bằng 
động theo ý muốn, chất khoáng
có chức năng vận 
 - Khớp là bộ phận kết nối các xương 
động, dự trữ và sinh trong cơ thể với nhau, giữ vai trò hỗ 
nhiệt trợ cho các chuyển động của cơ thể I. SỰ PHÙ HỢP GIỮA CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA HỆ VẬN ĐỘNG
 1. Cấu tạo của xương phù hợp với chức năng
 Sự phù hợp giữa cấu tạo và chức năng được thể hiện ở
Thành phần hóa học Hình dạng Cấu trúc
Thành phần hóa học của xương người gồm: nước, chất hữu cơ và chất 
vô cơ
 - Chất hữu cơ gồm protein (chủ yếu là collagen), lipid và sacccharide, 
 đảm bảo cho xương có tính đàn hồi
 - Chất vô cơ chủ yếu là muối calcium, muối phosphate đảm bảo cho 
 xương có tính rắn chắc I. SỰ PHÙ HỢP GIỮA CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA HỆ VẬN ĐỘNG
 1. Cấu tạo của xương phù hợp với chức năng
 Sự phù hợp giữa cấu tạo và chức năng được thể hiện ở
Thành phần hóa học Hình dạng Cấu trúc
Ở mỗi vị trí, hình dạng của xương phù hợp với chức năng mà xương đó 
đảm nhiệm
 Hộp sọ gồm các xương dẹt phù hợp với 
 chức năng bảo vệ I. SỰ PHÙ HỢP GIỮA CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA HỆ VẬN ĐỘNG
 1. Cấu tạo của xương phù hợp với chức năng
 Sự phù hợp giữa cấu tạo và chức năng được thể hiện ở
Thành phần hóa học Hình dạng Cấu trúc
Ở mỗi vị trí, hình dạng của xương phù hợp với chức năng mà xương đó 
đảm nhiệm
 Cổ tay, cổ chân gồm các 
 xương ngắn phù hợp với các 
 cử động linh hoạt I. SỰ PHÙ HỢP GIỮA CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA HỆ VẬN ĐỘNG
 1. Cấu tạo của xương phù hợp với chức năng
Quan sát hình, cho biết sự phù 
hợp giữa cấu tạo và chức năng 
của xương đùi I. SỰ PHÙ HỢP GIỮA CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA HỆ VẬN ĐỘNG
 1. Cấu tạo của xương phù hợp với chức năng
 Sự phù hợp giữa cấu tạo và chức năng được thể hiện ở
Thành phần hóa học Hình dạng Cấu trúc
Đặc điểm cấu trúc của xương phù hợp với chức năng
 Tính vững chắc của xương đùi được thể hiện: ở đầu xương có mô 
 xương xốp gồm các tế bào xương tạo thành các nan xương sắp xếp 
 theo hình vòng cung có tác dụng phân tán lực tác động: phần thân 
 xương có mô xương cứng gồm các tế bào xương sắp xếp đồng tâm 
 làm tăng khả năng chịu lực của xương I. SỰ PHÙ HỢP GIỮA CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA HỆ VẬN ĐỘNG
 1. Cấu tạo của xương phù hợp với chức năng
1. Thành phần hóa học của xương động vật cũng tương tự xương người. 
Thực hiện thí nghiệm với ba chiếc xương đùi ếch như sau:
 Xương 1: để nguyên
 Xương 2: ngâm trong dung dịch HCl 10% khoảng 15 phút
 Xương 3: đốt lên ngọn lửa đèn cồn cho đến khi không còn thấy khói bay 
 lên
 Tiến hành thí nghiệm, sau đó uốn cong xương, bóp nhẹ đầu xương 
 và quan sát hiện tượng. Kết quả thí nghiệm thể hiện ở bảng I. SỰ PHÙ HỢP GIỮA CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA HỆ VẬN ĐỘNG
 1. Cấu tạo của xương phù hợp với chức năng
 Hiện tượng Xương 1 Xương 2 Xương 3
Có thể uốn cong xương Không Có Không
Xương vỡ vụn khi bóp nhẹ vào đầu 
 Không Không Có
xương
 Vận dụng kiến thức về phản ứng của acid, phản ứng cháy và thành 
 phần hóa học của xương, giải thích kết quả thí nghiệm I. SỰ PHÙ HỢP GIỮA CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA HỆ VẬN ĐỘNG
 2. Cấu tạo của khớp phù hợp với chức năng
Nêu tên, vị trí một khớp trong cơ thể. Cho biết khớp đó thuộc loại khớp 
gì và chức năng của nó
 a) Khớp bất động 
 Khớp ở hộp sọ I. SỰ PHÙ HỢP GIỮA CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA HỆ VẬN ĐỘNG
 2. Cấu tạo của khớp phù hợp với chức năng
 Nêu tên, vị trí một khớp trong cơ thể. Cho biết khớp đó thuộc loại khớp 
 gì và chức năng của nó
 a) Khớp bất động 
Khớp giữa xương sườn và 
 xương ức I. SỰ PHÙ HỢP GIỮA CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA HỆ VẬN ĐỘNG
 2. Cấu tạo của khớp phù hợp với chức năng
Nêu tên, vị trí một khớp trong cơ thể. Cho biết khớp đó thuộc loại khớp 
gì và chức năng của nó
 b) Khớp động 
 Khớp gối I. SỰ PHÙ HỢP GIỮA CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA HỆ VẬN ĐỘNG
 2. Cấu tạo của khớp phù hợp với chức năng
Nêu tên, vị trí một khớp trong cơ thể. Cho biết khớp đó thuộc loại khớp 
gì và chức năng của nó
 c) Khớp bán động
 Khớp giữa các
 đốt sống I. SỰ PHÙ HỢP GIỮA CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA HỆ VẬN ĐỘNG
 2. Cấu tạo của khớp phù hợp với chức năng
Mỗi loại khớp cho phép các xương hoạt động ở các mức độ khác nhau 
phù hợp với chức năng
 - Các xương ở hộp sọ liên kết với nhau bằng khớp bất động phù hợp 
 với chức năng bảo vệ não, cơ quan thị giác, thính giác, 
 - Các xương đốt sống liên kết với nhau bằng khớp bán động nên cột 
 sống có thể cử động ở mức độ nhất định và bảo vệ tủy sống
 - Các xương ở đầu gối liên kết với nhau bằng khớp động nên cử 
 động một các dễ dàng I. SỰ PHÙ HỢP GIỮA CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA HỆ VẬN ĐỘNG
 3. Cấu tạo của cơ vân phù hợp với chức năng
Quan sát hình, nêu cấu tạo của một bắp cơ. 
Từ đó, chỉ ra sự phù hợp giữa cấu tạo và chức 
năng của cơ trong vận động I. SỰ PHÙ HỢP GIỮA CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA HỆ VẬN ĐỘNG
 3. Cấu tạo của cơ vân phù hợp với chức năng
- Trong bắp cơ, các tơ cơ nằm song song theo 
chiều dọc của sợi cơ
- Tơ cơ có khả năng thay đổi chiều dài và đường 
kính của bắp cơ
- Mỗi động tác vận động có sự phối hợp hoạt 
động của nhiều cơ II. SỰ PHỐI HỢP HOẠT ĐỘNG CỦA CƠ – XƯƠNG – KHỚP
 Quan sát hình và dựa vào nguyên tắc đòn bẩy, cho biết cơ, xương, khớp 
 phối hợp với nhau như thế nào khi ta co cơ II. SỰ PHỐI HỢP HOẠT ĐỘNG CỦA CƠ – XƯƠNG – KHỚP
- Nhờ sự điều khiển của hệ 
thần kinh, cơ co dãn, phối 
hợp cùng sự hoạt động của 
các khớp làm xương chuyển 
động
- Sự sắp xếp của xương, khớp, cơ hình thành nên cấu trúc có dạng 
đòn bẩy. Trong đó, khớp hình thành nên điểm tựa, sự co cơ tạo nên 
lực kéo làm xương di chuyển tạo sự vận động của cơ thể