Đề tài Chương trình và năng lực Khoa học môn Khoa học tự nhiên

 CHƯƠNG TRÌNH VÀ NĂNG LỰC 
 KHOA HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
Môn KHTN là một môn học bắt buộc trong 
chương trình THCS; là cầu nối giữa môn Tự 
nhiên và Xã hội, Khoa học của cấp Tiểu học 
với các môn Vật lí, Hoá học và Sinh học của 
cấp trung học phổ thông. Đây là môn học tích 
hợp các kiến thức về Vật lí, Hoá học, Sinh 
học. CHƯƠNG TRÌNH VÀ NĂNG LỰC 
 KHOA HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
1. CHỦ ĐỀ KHOA HỌC CHỦ YẾU CỦA MÔN KHTN
 a) Chất và sự biến đổi của chất.
 b) Vật sống.
 c) Năng lượng và sự biến đổi.
 d) Trái đất và bầu trời. CHƯƠNG TRÌNH VÀ NĂNG LỰC 
 KHOA HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
2. CÁC NGUYÊN LÝ CHUNG CỦA KHOA HỌC TRONG MÔN KHTN
 a) Tính cấu trúc.
 b) Sự đa dạng.
 c) Sự tương tác.
 d) Tính hệ thống.
 e) Sự vận động và biến đổi. CHƯƠNG TRÌNH VÀ NĂNG LỰC 
 KHOA HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
3. CÁC NĂNG LỰC THÀNH PHẦN CỦA MÔN KHTN 
 a) Nhận thứ khoa học tự nhiên.
 b) Tìm hiểu tự nhiên.
 c) Vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học. 1. Nhận thức khoa học tự nhiên
Biểu hiện:
- Nhận biết, kể tên, phát biểu, nêu các sự vật, hiện tượng, khái niệm, quy 
luật, quá trình của tự nhiên.
- Trình bày các sự vật, hiện tượng; vai trò của các sự vật hiện tượng và 
các quá trình tự nhiên bằng các hình thức biểu đạt ngôn ngữ như nói, 
viết, công thức, biểu đồ, sơ đồ.
- Phân loại các sự vật hiện tượng, qua trình tự nhiên theo các tiêu chí 
khác nhau.
- Phân tích đặc điểm của một sự vật hiện tượng, quá trình tự nhiên theo 
một logic nhất định.
- So sánh, lựa chọn các sự vật hiện tượng, quá trình tự nhiên theo tiêu 
chí nhất định.
- Lập dàn ý, tìm từ khóa, trình bày các văn bản khoa học về khoa học tự 
nhiên, kết nối thông tin theo logic có ý nghĩa.
- Giải thích mối quan hệ giữa các sự vật hiện tượng (quan hệ nguyên 
nhân- kết quả, cấu tạo - chức năng, ...).
- Nhận ra điểm sai và chỉnh sửa điểm sai đó. Thảo luận đưa ra những 
nhận định có tính phê phán liên quan tới chủ đề. 2. Tìm hiểu thế giới tự nhiên
Thực hiện được các kĩ năng tìm hiểu thế giới tự nhiên. Chứng 
minh được các vấn đề trong thực tiễn bằng các dẫn chứng khoa 
học.
* Đề xuất vấn đề, đặt câu hỏi cho vấn đề.
- Nhận ra và đặt câu hỏi liên quan đến vấn đề.
- Phân tích bối cảnh để đề xuất được vấn đề nhờ kết nối tri thức và 
kinh nghiệm đã có và dùng ngôn ngữ của mình để biểu đạt vấn đề 
đã đề xuất.
* Đưa ra phán đoán và xây dựng giải thuyết
- Phân tích vấn đề để nêu được các phán đoán.
- Xây dựng và phát triển giải thuyết cần tìm hiểu. * Lập kế hoạch thực hiện
- xây dựng được khung logic nội dung tìm hiểu.
- Lựa chọn được phương pháp thích hợp ( quan sát, thực nghiệm, điều tra, 
phỏng vấn, hồi cứu tư liệu...)
- Lập được kế hoạch triển khai tìm hiểu.
* Thực hiện kế hoạch
- Thu thập, lưu giữ dữ liệu từ kết quả tổng quan, thực nghiệm, điều tra.
- Đánh giá kết quả dựa trên phân tích, xử lý các dữ liệu bằng các tham số thống 
kê đơn giản.
- So sánh kết quả với lý thuyết, giải thích, rút ra kết luận và điều chỉnh khi cần 
thiết.
*Viết, trình bày báo cáo và thảo luận
- Sử dụng ngôn ngữ, hình vẽ, sơ đồ, biểu bảng để biểu đạt quá trình và kết quả 
tìm hiểu .
- Viết được báo cáo sau quy trình tìm hiểu.
- Hợp tác được với đối tác bằng thái độ lắng nghe tích cực và tôn trọng quan 
điểm, ý kiến đánh giá do người khác đưa ra để tiếp thu tích cực và giải trình, 
phản biện, bảo vệ kết quả tìm hiểu một cách thuyết phục.
*Ra quyết định và đề xuất ý kiến
- Đưa ra được quyết định và đề xuất được ý kiến xử lý cho vấn đề đã tìm hiểu. 3. Vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học
Vận dụng kiến thức kỹ năng về khoa học tự nhiên 
vào thực tế để:
- Nhận ra, giải thích được vấn đề thực tiễn dựa 
trên kiến thức khoa học tự nhiên.
- Dựa trên hiểu biết và các cứ liệu điều tra, nêu 
được các giải pháp và thực hiện được một số giải 
pháp để bảo vệ tự nhiên, thích ứng với biến đổi 
khí hậu, có hành vi, thái độ hợp lí nhằm phát triển 
bền vững. * Ví dụ minh họa: Xác định các biểu hiện của năng 
 lực thành phần dựa vào yêu cầy cần đạt (YCCĐ): 
 Trong nội dung “Trái đất và bầu trời” môn KHTN 6
 Yêu cầu cần đạt Năng lực thành phần
– Giải thích được một cách * Năng lực nhận thức KHTN
định tính và sơ lược: từ Trái 
Đất thấy Mặt Trời mọc và 
lặn hằng ngày. 
– Nêu được Mặt Trời và sao 
là các thiên thể phát sáng; 
Mặt Trăng, các hành tinh và 
sao chổi phản xạ ánh sáng 
Mặt Trời. * Ví dụ minh họa: Xác định các biểu hiện của năng 
 lực thành phần dựa vào yêu cầy cần đạt (YCCĐ): 
 Trong nội dung “Trái đất và bầu trời” môn KHTN 6
 Yêu cầu cần đạt Năng lực thành phần
- Trình bày và vận dụng được một * Năng lực tìm hiểu tự nhiên
số phương pháp và kĩ năng trong 
học tập môn Khoa học tự nhiên: 
+ Phương pháp tìm hiểu tự nhiên; 
+ Thực hiện được các kĩ năng tiến 
trình: quan sát, phân loại, liên kết, 
đo, dự báo;
+ Sử dụng được một số dụng cụ đo 
(trong nội dung môn Khoa học tự 
nhiên 7);
+ Làm được báo cáo, thuyết trình. * Ví dụ minh họa: Xác định các biểu hiện của năng 
 lực thành phần dựa vào yêu cầy cần đạt (YCCĐ): 
 Trong nội dung “Trái đất và bầu trời” môn KHTN 6
 Yêu cầu cần đạt Năng lực thành phần
– Thiết kế mô hình thực tế * Năng lực vận dụng kiến 
(hoặc vẽ hình) để giải thích thức, kỹ năng đã học.
được một số hình dạng nhìn 
thấy của Mặt Trăng trong 
Tuần Trăng. 
– Mô tả được sơ lược cấu 
trúc của hệ Mặt Trời, nêu 
được các hành tinh cách Mặt 
Trời các khoảng cách khác 
nhau và có chu kì quay khác 
nhau. 3. Phân chia các YCCĐ theo các hoạt động dạy học
 Yêu cầu cần đạt trong chương trình giáo dục 
 phổ thông là kết quả mà học sinh cần đạt được 
 về phẩm chất, về năng lực sau mỗi lớp học, cấp 
 học và mỗi hoạt động giáo dục ở mỗi lớp học, 
 cấp học lại có những yêu cầu riêng đối với học 
 sinh cần phải đạt được. 3. Phân chia các YCCĐ theo các hoạt động dạy học.
Ví dụ: có thể chia một số YCCĐ trong trương trình KHTN lớp 6, 7 như sau: 3. Phân chia các YCCĐ theo các hoạt động dạy học.
Ví dụ: có thể chia một số YCCĐ trong trương trình KHTN lớp 6, 7 như sau: 4. Định hướng một số phương pháp và 
 kỹ thuật dạy học môn KHTN. 4. Định hướng một số phương pháp và 
 kỹ thuật dạy học môn KHTN. KẾT THÚC