Tài liệu bồi dưỡng giáo viên sử dụng SGK Tiếng Việt 2 (Cánh diều)

 TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN SỬ DỤNG 
SÁCH GIÁO KHOA TIẾNG VIỆT 2 
 CÁNH DIỀU Mục lục
 PHẦN 1. GIỚI THIỆU TỔNG QUÁT 
 VỀ SÁCH TIẾNG VIỆT 2 CÁNH DIỀU | 3
 I. Đội ngũ tác giả | 3
 II. Những vấn đề chung | 4
 PHẦN 2. CÁC KIỂU BÀI HỌC VÀ CÁCH DẠY | 9
 I. Bài đọc | 9
 II. Bài viết | 13
 III. Nói và nghe | 17
 IV. Tự đánh giá | 19
 V. Bài ôn tập | 20
 PHẦN 3. MỘT SỐ GIÁO ÁN THAM KHẢO | 22
 Bài 2: Thời gian của em | 22
 Bài 24: Những người bạn nhỏ | 27
Bài 23, 24: Thế giới loài chim + những người bạn nhỏ | 32
 PHẦN 4. CÁC TÀI LIỆU BỔ TRỢ, THAM KHẢO | 33
 I. Hệ thống các tài liệu bổ trợ, tham khảo | 33
 II. Sách giáo khoa điện tử | 33
 III. Sách giáo viên | 34
 IV. Các tài liệu bổ trợ | 35
 V. Các tài liệu tham khảo | 36 SÁCH GIÁO KHOA TIẾNG VIỆT 2 - CÁNH DIỀU
 GIỚI THIỆU TỔNG QUÁT VỀ 
 SÁCH TIẾNG VIỆT 2 CÁNH DIỀU
I. ĐỘI NGŨ TÁC GIẢ
 Tổng chủ biên: Trần 
 GS.TS. Nguyễn Minh Thuyết Mạnh Hưởng
 Hoàng Đặng Nguyễn 
 Lê Hữu Tỉnh Hòa Bình Kim Nga Khánh Hà
 Nguyễn Nguyễn Hoàng Thị Trần 
 Thị Tố Ninh Thị Bích Hà Minh Hương Bích Thuỷ
 3 TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN
II. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG • Tích cực hóa hoạt động học tập của 
 người học để HS phát triển toàn 
 1. Quan điểm tiếp cận của SGK diện về phẩm chất và năng lực một 
 Tiếng Việt 2 cách vững chắc.
SGK Tiếng Việt 2 trong bộ SGK Cánh 1.2. Tiếp cận đối tượng
Diều (sau đây gọi là SGK Tiếng Việt 
2) thể hiện Chương trình giáo dục Tiếp cận đối tượng là lựa chọn, tổ 
phổ thông (GDPT) năm 2018 với quan chức nội dung học tập và các hoạt 
điểm tiếp cận như sau: động học tập cho phù hợp với tâm 
 sinh lí và trình độ nhận thức của HS; 
1.1. Tiếp cận mục tiêu cụ thể là:
Tiếp cận mục tiêu là lấy mục tiêu giáo • HS là người nói tiếng Việt, do đó, 
dục của Chương trình GDPT làm căn 
 nhiệm vụ trọng tâm của môn Tiếng 
cứ để lựa chọn, tổ chức nội dung học 
 Việt là hình thành và phát triển các 
tập và hoạt động học tập của HS; cụ 
 kĩ năng đọc, viết, nói và nghe ở 
thể là:
 mức độ cao hơn (từ giao tiếp thông 
• Lấy việc rèn luyện các kĩ năng thường đến giao tiếp văn hóa). 
 ngôn ngữ (Đọc, Viết, Nói và nghe) 
 • HS còn nhỏ tuổi, do đó SGK Tiếng 
 làm trục phát triển của cuốn sách 
 để phục vụ mục tiêu phát triển các Việt 2 rất chú ý đến tính vừa sức và 
 năng lực đặc thù (năng lực ngôn tâm lí lứa tuổi. VD: chưa tổ chức các 
 ngữ và văn học). tiết học Luyện từ và câu riêng mà 
 dạy kiến thức qua các hoạt động 
• Thống nhất nội dung rèn luyện các 
 đọc, viết, nói và nghe; tăng cường 
 kĩ năng ngôn ngữ trong mỗi bài học 
 các trò chơi học tập, chú trọng 
 theo chủ đề, chủ điểm để phục vụ 
 kênh hình (nhiều tranh ảnh, sơ đồ, 
 mục tiêu bồi dưỡng kiến thức, kĩ 
 màu sắc đẹp,...).
 năng sống và các phẩm chất yêu 
 nước, nhân ái, chăm chỉ, trung • HS là đối tượng rất đa dạng, cho 
 thực, trách nhiệm. nên SGK Tiếng Việt 2 thiết kế nội 
4 SÁCH GIÁO KHOA TIẾNG VIỆT 2 - CÁNH DIỀU
 dung mở, để thực hiện giáo dục mỗi lớp. Ở mỗi lớp, mỗi chủ đề được 
 phân hóa, nhằm đáp ứng nhiều đối triển khai thành một cụm bài (unit); 
 tượng HS và phù hợp với nhiều điều mỗi chủ điểm được triển khai thành 
 kiện dạy - học khác nhau. VD: có 2 hoặc 3 bài học (lesson).
 nhiều bài tập lựa chọn trong các 
 Theo quan điểm lấy học sinh làm 
 hoạt động đọc, viết, nói và nghe để 
 nhân vật trung tâm, các chủ đề của 
 GV và HS chọn theo đặc điểm, điều 
 bộ SGK Tiếng Việt tiểu học bắt đầu 
 kiện của mỗi lớp và khả năng, sở 
 từ nhân vật HỌC SINH (TÔI) và phát 
 thích của mỗi HS; có “phần mềm” 
 triển theo mối quan hệ giữa nhân 
 gồm hơn 100 tiết Tự đọc sách báo, 
 Góc sáng tạo, Ôn tập để GV linh vật trung tâm ấy với môi trường 
 hoạt sử dụng thời gian dạy học. xung quanh: 
 2. Cấu trúc của sách và của các bài 
 học trong SGK Tiếng Việt 2
2.1. Cấu trúc của sách 
 Bộ SGK Tiếng Việt tiểu học được 
thiết kế theo mô hình tích hợp, lấy 
hệ thống chủ đề - chủ điểm làm chỗ 
dựa để phát triển năng lực ngôn ngữ 
và văn học (các kĩ năng đọc, viết, nói, 
nghe), các năng lực chung và các 
phẩm chất chủ yếu cho HS. 
Chủ đề (topic) được hiểu là những 
đề tài lớn, có tính khái quát cao, lặp 
lại ở tất cả các lớp. Còn chủ điểm Để SGK gần gũi, thân thiện, phù 
(theme) là những đề tài nhánh, cụ hợp với nhận thức của HS lớp 2, các 
thể hóa chủ đề, được lựa chọn và chủ đề, chủ điểm và bài học trong 
sắp xếp ở các lớp phù hợp với trình SGK Tiếng Việt 2 được bố trí cụ thể 
độ nhận thức và tâm lí của học sinh như sau:
 5 TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN
 Chủ đề Chủ điểm Chủ điểm
 1. Thiếu nhi 2. Bạn bè
 EM LÀ BÚP • Bài 1: Cuộc sống quanh em • Bài 3: Bạn bè của em
 MĂNG NON • Bài 2: Thời gian của em • Bài 4: Em yêu bạn bè
 1. Mái trường 2. Thầy cô
 • Bài 5: Ngôi nhà thứ hai • Bài 7: Thầy cô của em
 • Bài 6: Em yêu trường em • Bài 8: Em yêu thầy cô
 EM ĐI HỌC 3. Em là học sinh
 • Bài 10: Vui đến trường
 • Bài 11: Học chăm, học giỏi
 1. Ông bà 2. Cha mẹ
 • Bài 12: Vòng tay yêu thương • Bài 14: Công cha nghĩa mẹ
 • Bài 13: Yêu kính ông bà • Bài 15 Con cái thảo hiền
 EM Ở NHÀ 3. Anh chị em 4. Vật nuôi
 • Bài 16: Anh em thuận hòa • Bài 19: Bạn trong nhà
 • Bài 17: Chị ngã em nâng • Bài 20: Gắn bó với con người
 1. Cây cối 2. Chim chóc
 • Bài 21: Lá phổi xanh • Bài 23: Thế giới loài chim
 EM YÊU • Bài 22: Chuyện cây, chuyện người • Bài 24: Những người bạn nhỏ
 THIÊN NHIÊN 3. Muông thú 4. Thời tiết
 • Bài 25: Thế giới rừng xanh • Bài 28: Các mùa trong năm
 • Bài 26: Muôn loài chung sống • Bài 29: Con người với thiên nhiên
 EM YÊU 1. Quê hương 2. Đất nước
 TỔ QUỐC • Bài 30: Quê hương của em • Bài 32: Người Việt Nam
 VIỆT NAM • Bài 31: Em yêu quê hương • Bài 33: Những người quanh em
 • Bài 34: Thiếu nhi đất Việt
 3. Cấu trúc của bài học 3. Đọc hiểu: 2 tiết 
Mỗi bài học được học trong 1 tuần 4. Nghe và nói: 1 tiết
(10 tiết). 5. Viết (Tập làm văn): 1 tiết
Bài học thứ nhất (số thứ tự lẻ) ở mỗi 6. Tự đọc sách báo: 2 tiết
chủ điểm gồm các nội dung sau: Bài học thứ hai (số thứ tự chẵn) ở mỗi 
 chủ điểm gồm các nội dung sau: 
1. Đọc hiểu: 2 tiết 
2. Viết (Chính tả, Tập viết): 2 tiết 1. Đọc hiểu: 2 tiết 
6 SÁCH GIÁO KHOA TIẾNG VIỆT 2 - CÁNH DIỀU
2. Viết (Chính tả, Tập viết): 2 tiết hiện một số hoạt động hoặc chia sẻ 
3. Đọc hiểu: 2 tiết những điều đã trải nghiệm liên quan 
4. Nghe và nói: 1 tiết đến bài học để chuẩn bị cho bài học. 
 SGK chỉ hướng dẫn hoạt động Chia 
5. Viết (Tập làm văn): 1 tiết
 sẻ về chủ điểm ở tiết học mở đầu 
6. Góc sáng tạo (Hoạt động trải 
 mỗi bài học. GV nên coi đây là gợi 
 nghiệm): 1,5 tiết 
 ý tham khảo và có thể tổ chức khởi 
7. Tự đánh giá: 0,5 tiết động theo cách khác, miễn là hoạt 
Giữa và cuối mỗi học kì (ở các tuần 9, động đó giúp HS chia sẻ những điều 
18, 27, 35) có một bài Ôn tập. đã trải nghiệm liên quan đến bài học 
 để chuẩn bị cho bài học. Đồng thời, 
 4. Hoạt động của HS ở mỗi bài học đối với mỗi hoạt động đọc, viết, nói 
Bài học trong SGK Tiếng Việt 2 được và nghe trong bài học, GV cũng có 
thiết kế theo mô hình hoạt động. Mỗi thể bắt đầu bằng cách tổ chức một 
bài học gồm 4 loại hoạt động: Khởi hoạt động khởi động phù hợp. 
động, Khám phá, Luyện tập và Vận 
 2. Khám phá: Hoạt động này đặt HS 
dụng. Tuy nhiên, một bài học (1 tuần) 
 trước yêu cầu xử lí tình huống (tình 
gồm nhiều nội dung: Đọc, Viết chính 
 huống mới hoặc tình huống đã gặp 
tả, Tập viết, Tập làm văn, Góc sáng 
 nhưng có nhiệm vụ mới) để giúp 
tạo, Nói và nghe, Tự đánh giá, Ôn tập. 
 các em có những hiểu biết và kinh 
Không nhất thiết là việc thực hiện 
 nghiệm mới. Một bài học không 
mỗi nội dung này đều phải bao gồm 
 phải chỉ có một hoạt động khám 
đủ 4 loại hoạt động. Mặt khác, trong 
 phá mà mỗi hoạt động đọc, viết, nói 
một bài học cũng như trong mỗi nội 
 và nghe trong bài học đều có thể 
dung học tập, các loại hoạt động có 
 có những bài tập giúp HS khám phá 
thể xen kẽ nhau, chứ không nhất 
 kiến thức mới. VD: tiếp xúc với mỗi 
thiết chỉ theo một thứ tự nhất định. 
 bài đọc, HS đều được hướng dẫn 
Có thể hình dung như sau: đọc hiểu bằng các câu hỏi; ở mỗi 
 tiết tập viết, HS đều được hướng 
1. Khởi động (Chia sẻ): Nội dung của 
 dẫn để biết cách viết một chữ hoa; 
 hoạt động này là tổ chức cho HS thực 
 đó đều là các hoạt động khám phá..
 7 TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN
3. Luyện tập: Hoạt động này đặt HS bảng tổng kết giúp HS tự đánh giá 
 vào những tình huống và nhiệm vụ những điều đã biết, những việc đã 
 tương tự tình huống, nhiệm vụ mới làm được trong chủ điểm đó. GV 
 học để giúp các em củng cố kiến hướng dẫn HS tự đọc và đánh dấu 
 thức, rèn luyện kĩ năng thực hành. vào bảng tổng kết (in trong vở bài 
 Trong hoạt động đọc, HS được tập để HS không viết vào SGK). GV 
 hướng dẫn luyện tập thông qua các có thể dựa vào bảng tổng kết này 
 bài tập ở mục Luyện tập sau mỗi văn để ra bài tập đánh giá HS. Cha mẹ 
 bản đọc hiểu và luyện tập thông qua HS cũng có thể dựa vào bảng tổng 
 các tiết Tự đọc sách báo. Trong hoạt kết này để biết yêu cầu của mỗi chủ 
 động viết, HS được hướng dẫn luyện điểm học tập, qua đó đánh giá xem 
 tập thông qua các bài tập viết đoạn con đạt được ở mức nào. 
 văn. Trong hoạt động nói và nghe, 
 Nói tóm lại là mỗi bài học bắt đầu 
 HS được hướng dẫn luyện tập thông 
 từ kinh nghiệm sống đã có của HS, 
 qua các bài tập kể chuyện, thảo luận.
 hướng dẫn HS tích lũy kinh nghiệm 
4. Vận dụng: Nội dung của hoạt động mới rồi đem những kinh nghiệm mới 
 này là ứng dụng những điều đã học ấy ứng dụng vào đời sống. Quy trình 
 để nhận thức, phát hiện và giải này phù hợp với đặc điểm của năng 
 quyết những tình huống có thực lực là gắn với yêu cầu giải quyết các 
 trong đời sống. Trong tất cả các vấn đề trong cuộc sống và cũng phù 
 hoạt động đọc, viết, nói và nghe hợp với quy luật nhận thức mà V.I. Lê-
 đều có những câu hỏi giúp HS liên nin đã tổng kết: “Từ trực quan sinh 
 hệ với bản thân và cuộc sống. Cuối động đến tư duy trừu tượng, và từ tư 
 mỗi chủ điểm học tập, sách Tiếng duy trừu tượng đến thực tiễn – đó là 
 Việt 2 đều tổ chức một hoạt động con đường biện chứng của sự nhận 
 gọi là Góc sáng tạo. Đó là hoạt động thức chân lí, của sự nhận thức thực 
 khơi dậy tiềm năng sáng tạo và giúp tại khách quan”1. 
 HS vận dụng toàn bộ những điều đã 
 học trong chủ điểm vào cuộc sống.
5. Tự đánh giá: Cuối mỗi chủ điểm 
 1. Dẫn theo Từ điển triết học. Nxb Tiến bộ, Mát-
 học tập, sách Tiếng Việt 2 có một xcơ-va, 1989, tr.179.
8 SÁCH GIÁO KHOA TIẾNG VIỆT 2 - CÁNH DIỀU
 CÁC KIỂU BÀI HỌC 
 VÀ CÁCH DẠY
I. BÀI ĐỌC và một số kĩ năng sống (làm quen với 
 môi trường xã hội và tự nhiên). 
A. TỔNG QUAN
 2.2. Tự đọc sách báo
 1. Thời lượng: 
 Rèn luyện kĩ năng đọc, trang bị kiến 
 1.1. Bài đọc chính: 2 tiết / bài đọc; 2 
 thức về văn học, tiếng Việt, kiến thức 
bài đọc / tuần (gọi là Bài đọc 1, Bài 
 và một số kĩ năng sống (làm quen với 
đọc 2).
 sách báo, thư viện; lựa chọn sách báo; 
 1.2. Tự đọc sách báo: 2 tiết / hoạt hình thành thói quen đọc sách báo). 
động / tuần thứ 1 của một chủ điểm.
 3. Cấu trúc 
 2. Mục tiêu: 3.1. Bài đọc 
2.1. Bài đọc chính
 3.1.1. Tên bài đọc: Tên gốc của văn 
Rèn luyện kĩ năng đọc, trang bị kiến bản đọc (VD: Mùa thu của em là tên 
thức về văn học, tiếng Việt, kiến thức gốc bài thơ của Quang Huy) hoặc tên 
 9 TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN
trích đoạn do tác giả SGK đặt (VD: B. CÁCH DẠY BÀI ĐỌC
Mít làm thơ là tên trích đoạn truyện 1. Hoạt động khởi động và giới thiệu 
Những cuộc phiêu lưu của Mít Đặc và bài 
các bạn – Приключения Незнайки и 
 • Đối với các bài đọc mở đầu một chủ 
его друзей của Nikolai Nosov).
 điểm, GV tổ chức cho HS thực hiện 
3.1.2. Các hoạt động nhiệm vụ nêu ở phần Chia sẻ bằng 
 các biện pháp dạy học khác nhau. 
• Đọc thành tiếng: Đọc thành tiếng 
 câu, đoạn văn và toàn bộ văn bản. • Đối với các bài đọc khác, GV gắn/
 chiếu lên bảng/màn hình tranh 
• Đọc hiểu: trả lời các câu hỏi đọc 
 ảnh minh hoạ/video; giới thiệu tên 
 hiểu (3 – 4 câu).
 bài đọc. Mời HS nói tên những sự 
• Luyện tập: làm bài tập để hiểu rõ vật trong tranh ảnh; đoán nội dung 
 hơn bài đọc và hình thành kiến câu chuyện, bài thơ, bài văn.
 thức, rèn luyện kĩ năng sử dụng 
 • GV giới thiệu bài đọc, tạo hứng thú 
 tiếng Việt.
 cho HS.
3.2. Tự đọc sách báo
 2. Hoạt động đọc thành tiếng
3.2.1. Tên hoạt động: Tên đề tài của 
 • GV đọc mẫu 1 lượt.
văn bản đọc (VD: Đọc sách báo viết 
về thầy cô). Đề tài của văn bản đọc • GV tổ chức cho HS đọc thành tiếng: 
phù hợp với chủ điểm của cụm bài đọc trong nhóm, đọc nối tiếp trước 
học trong SGK. lớp, đọc đồng thanh theo nhóm, 
 đọc đồng thanh cả lớp,...
3.2.2. Các hoạt động 
 • GV đọc mẫu thêm 1 lượt.
• HS tự đọc sách và ghi chép thông 
 tin đơn giản về văn bản đọc theo 3. Hoạt động tìm hiểu bài
 yêu cầu nêu trong SGK hoặc yêu 
 • GV tổ chức cho HS trả lời các câu 
 cầu của GV.
 hỏi đọc hiểu bằng nhiều biện pháp 
• HS kể lại hoặc đọc lại một phần dạy học khác nhau (làm việc độc 
 hoặc toàn bộ văn bản đã đọc. lập; đóng vai phỏng vấn; thảo luận 
10 SÁCH GIÁO KHOA TIẾNG VIỆT 2 - CÁNH DIỀU
 nhóm theo kĩ thuật mảnh ghép, bị; kiểm tra sự chuẩn bị chung của 
 khăn trải bàn, phòng tranh,...). cả lớp.
• GV tổ chức cho HS báo cáo kết quả. • GV giới thiệu câu chuyện in trong 
 SGK và cho học sinh biết nếu không 
 4. Hoạt động luyện tập mang sách báo đến lớp, các em có 
• GV tổ chức cho HS làm các bài thể đọc câu chuyện này. 
 luyện tập bằng nhiều biện pháp 
 dạy học khác nhau (làm việc độc 2. Tổ chức cho HS làm việc
 lập; đóng vai phỏng vấn; thảo luận • GV tạo không khí yên tĩnh cho HS 
 nhóm theo kĩ thuật mảnh ghép, tự đọc và ghi chép đến hết tiết 1. 
 khăn trải bàn, phòng tranh,...). Đối với HS một số vùng còn gặp 
 khó khăn trong học tập, GV có thể 
• GV tổ chức cho HS báo cáo kết quả.
 cho miễn thực hiện yêu cầu ghi 
 chép trong học kì I. Nhắc HS đọc 
 5. Hoạt động tổng kết 
 kĩ để có thể tự tin đọc lại to, rõ 
• GV tổ chức cho HS đọc lại toàn bài 
 trước lớp. 
 bằng nhiều biện pháp dạy học khác 
 nhau (ô cửa bí mật, bắt thăm,...). • GV đến từng bàn để giúp đỡ HS chọn 
 bài đọc và hiểu nghĩa các từ khó.
• GV nhận xét về 2 tiết học, khen ngợi 
 HS, dặn dò những điều cần thiết. • GV giúp HS giải quyết các tình 
 huống khó, VD: 
C. CÁCH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TỰ 
 + HS không mang sách, báo đến 
ĐỌC SÁCH BÁO
 lớp: GV yêu cầu các em đọc văn 
 1. Giao nhiệm vụ cho HS bản được cung cấp sẵn làm ví dụ 
• GV mời 1, 2 HS đọc tên hoạt động trong SGK (có kí hiệu M).
 (VD: Đọc sách báo viết về thầy cô) + HS mang quyển sách, bài báo 
 và yêu cầu 1 của SGK. không phù hợp với chủ điểm: GV 
• GV mời 2, 3 HS đọc tên quyển sách, yêu cầu các em đọc văn bản được 
 tờ báo, bài đọc mà các em chuẩn cung cấp sẵn làm ví dụ trong SGK 
 (có kí hiệu M) hoặc cho phép các 
 11 TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN
 em đọc quyển sách, bài báo đã • Đây là kiểu bài tự học cho nên GV 
 mang đến, đồng thời nhắc các em cần rèn luyện cho HS chủ động trong 
 lần sau chú ý mang sách, báo có toàn bộ các hoạt động: từ việc chuẩn 
 nội dung phù hợp với chủ điểm. bị sách báo mang đến lớp, giữ trật tự, 
 chăm chú đọc sách, chia sẻ nội dung 
 + HS đã đọc nhiều lần quyển sách 
 đọc với bạn, lựa chọn sách, trả sách 
 hoặc bài báo mà các em mang 
 ở thư viện, GV cần bảo đảm không 
 đến lớp: GV yêu cầu các em đọc 
 khí yên lặng và thời lượng đủ cho HS 
 văn bản được cung cấp sẵn làm ví 
 đọc được ít nhất một câu chuyện 
 dụ trong SGK (có kí hiệu M) hoặc 
 hoặc một bài thơ, bài báo, bài văn 
 tạm thời trao đổi sách, báo với bạn 
 trong giờ đọc sách báo.
 trong lớp để đọc văn bản mới. 
 • Quyển sách, bài báo HS mang đến 
 3. Tổ chức cho HS báo cáo kết quả lớp có thể là quyển sách, bài báo 
• HS kể hoặc đọc lại cho bạn cùng các em yêu thích, đã đọc nhiều lần 
 nhóm nghe một phần hoặc toàn ở nhà, nếu tiếp tục đọc ở lớp thì 
 bộ câu chuyện, bài thơ, bài báo đã điều đó không có tác dụng phát 
 đọc và nội dung ghi chép của mình triển kĩ năng đọc, đồng thời có thể 
 (nếu có). gây nhàm chán. Vì vậy, GV có thể 
 đề nghị HS đổi sách cho bạn để đọc 
• HS kể hoặc đọc lại cho cả lớp nghe 
 cuốn sách, bài báo mới, tạo hứng 
 một phần hoặc toàn bộ câu chuyện, 
 thú cho HS, đồng thời có tác dụng 
 bài thơ, bài báo đã đọc và nội dung 
 tích cực hơn đối với việc phát triển 
 ghi chép của mình (nếu có). 
 kĩ năng đọc.
• GV nhận xét, khen ngợi HS, dặn HS 
 • Một số gia đình có thể chưa có thói 
 về nhà kể hoặc đọc lại cho người 
 quen mua sách cho con. Lường 
 thân nghe một phần hoặc toàn bộ 
 trước khó khăn này, tác giả SGK 
 câu chuyện, bài thơ, bài báo đã 
 đã cung cấp sẵn ở mỗi bài Tự đọc 
 đọc và nội dung ghi chép của mình 
 sách báo một văn bản đọc với tư 
 (nếu có). 
 cách ví dụ. Vì vậy, nếu HS không có 
Khi dạy kiểu bài này, GV cần lưu ý: sách mang đến lớp, GV hướng dẫn 
12 SÁCH GIÁO KHOA TIẾNG VIỆT 2 - CÁNH DIỀU
 HS đọc văn bản này. Đây là những 2.2. Góc sáng tạo: Rèn luyện tư duy 
 văn bản được chọn lọc, có nội dung sáng tạo và kĩ năng vận dụng những 
 hấp dẫn và có tác dụng bồi dưỡng điều đã học vào thực tế dưới hình 
 tư tưởng, tình cảm, kiến thức và kĩ thức viết, vẽ, sưu tầm tài liệu và trưng 
 năng sống cho các em. Vì vậy, kể cả bày sản phẩm. 
 trong trường hợp tất cả HS đều có 
 sách báo mang đến lớp, GV vẫn nên 3. Cấu trúc 
 giao cho 1 - 2 HS đọc những văn bản 3.1. Bài viết chính
 ấy, sau đó đọc lại cho cả lớp nghe. 
 3.1.1. Tên bài viết: Tên nội dung chính 
• Tùy điều kiện của nhà trường và tả (VD: Nghe - viết Mưa bóng mây), 
 tình hình thời tiết, giờ Tự đọc sách tập viết (VD: Chữ ) hoặc tập làm 
 báo có thể được thực hiện trong văn (VD: Viết, vẽ về thiên nhiên).
 hoặc ngoài lớp học (ở sân trường, 
 vườn hoa của trường,..). 3.1.2. Các hoạt động
 • Viết chính tả: 
II. BÀI VIẾT + Chính tả đoạn, bài: Tập chép 
 (nhìn viết), nghe viết một đoạn 
A. TỔNG QUAN
 văn ngắn.
 Thời lượng: 
 1. + Chính tả âm, vần: Tìm chữ, dấu 
1.1. Bài viết chính: 1 tiết / bài viết; 2 thanh hoặc vần phù hợp với chỗ 
bài viết / tuần (gọi là Bài viết 1, Bài trống để khắc phục lỗi chính tả, 
viết 2). đặc biệt là lỗi chính tả do đặc 
 điểm phát âm của phương ngữ.
1.2. Góc sáng tạo: 60 phút / hoạt 
động/ tuần thứ 2 của một chủ điểm. • Tập viết: Viết chữ viết hoa, từ ngữ 
 và câu ứng dụng. 
 2. Mục tiêu: 
 • Tập làm văn: Viết đoạn văn hoặc 
 : Rèn luyện kĩ năng 
2.1. Bài viết chính văn bản ngắn theo yêu cầu, kết hợp 
viết chữ, viết chính tả, viết đoạn văn 
 tranh ảnh. 
và văn bản ngắn. 
 13 TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN
3.2. Góc sáng tạo: chữ viết hoa được in chấm mờ để 
 tô; từ bài thứ 6, HS tự viết chữ viết 
3.2.1. Tên hoạt động: Tên đề tài của 
 hoa theo dấu chấm chỉ định điểm 
hoạt động sáng tạo (VD: Ngày hội 
 đặt bút trên dòng kẻ. Nếu HS dùng 
quê hương).
 vở ô li thông thường thì tự viết chữ 
3.2.2. Các hoạt động viết hoa (chưa cần đúng mẫu) hoặc 
 viết chữ in hoa đầu câu. 
• Tạo lập các văn bản đa phương 
 thức (viết kết hợp vẽ tranh, cắt dán • GV đọc chậm 1 lượt, HS soát lại bài, 
 tranh ảnh, làm sản phẩm thủ công). sửa lỗi.
• Tổ chức trưng bày sản phẩm 1.3. Tổ chức cho HS báo cáo kết quả 
 hoặc thực hiện các hoạt động trải thực hiện nhiệm vụ
 nghiệm khác.
 • GV chiếu một vài bài viết của HS lên 
 màn hình, hướng dẫn HS nhận xét.
B. CÁCH DẠY CHÍNH TẢ
 • GV đánh giá theo hướng động viên 
 1. Tập chép kết quả tốt hoặc sự tiến bộ của HS.
1.1. Giao nhiệm vụ cho HS
 2. Nghe - viết 
• GV đọc 1 lượt bài tập chép; HS (một 
 2.1. Giao nhiệm vụ cho HS
 vài em, cả lớp) đọc lại. 
 • GV đọc 1 lượt bài nghe - viết. 
• GV hướng dẫn HS hiểu nội dung 
 bài tập chép (từ ngữ khó, ý nghĩa • GV hướng dẫn HS hiểu nội dung 
 của bài,...). bài nghe - viết (từ ngữ khó, ý nghĩa 
 của bài,...).
• GV cho HS đọc (nếu cần thì cho 
 viết) những tiếng dễ viết sai. • GV cho HS viết những tiếng dễ 
 viết sai.
1.2. Tổ chức cho HS thực hiện nhiệm vụ
 2.2. Tổ chức cho HS thực hiện nhiệm vụ
• HS nhìn mẫu, chép bài. Nếu HS 
 dùng vở Luyện viết thì 5 bài đầu có • GV đọc, HS viết; mỗi lần đọc 1 cụm 
 từ 3 lần
14 SÁCH GIÁO KHOA TIẾNG VIỆT 2 - CÁNH DIỀU
• HS viết bài vào vở Luyện viết hoặc chọn chữ nào: ng hay ngh?” mà chỉ 
 vở ô li. Yêu cầu viết chữ hoa như đã cần ghi số thứ tự bài tập và kết quả: 
 nêu ở mục 2.1. 2. ngủ, nghỉ, ngã.
• GV đọc chậm 1 lượt, HS soát lại bài, • GV theo dõi, hướng dẫn HS. 
 sửa lỗi.
 3.3. Tổ chức cho HS báo cáo kết quả 
2.3. Tổ chức cho HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ
thực hiện nhiệm vụ
 • GV hướng dẫn HS chữa bài tập 
• GV chiếu một vài bài viết của HS lên bằng nhiều hình thức khác nhau, 
 màn hình, hướng dẫn HS nhận xét. VD: mời một vài HS chữa bài trên 
 bảng lớp (hoặc trên màn hình nếu 
• GV đánh giá theo hướng động viên 
 sử dụng SGK điện tử hoặc phương 
 kết quả tốt hoặc sự tiến bộ của HS.
 tiện công nghệ thông tin); tổ chức 
 thi giải bài tập giữa các nhóm,...
 3. Điền chữ, điền vần, điền tiếng
 • Sau mỗi lần chữa bài, GV cho lớp 
3.1. Giao nhiệm vụ cho HS
 nhận xét, đánh giá và nêu nhận 
• GV mời 1, 2 HS đọc bài tập. xét, đánh giá của GV theo hướng 
 động viên kết quả tốt hoặc sự tiến 
• GV có thể mời 1, 2 HS làm mẫu 
 bộ của HS.
 trước lớp.
3.2. Tổ chức cho HS thực hiện nhiệm vụ C. CÁCH DẠY TẬP VIẾT
• HS làm bài trong vở Luyện viết. Vở 1. Hướng dẫn viết chữ hoa 
 Luyện viết đã in sẵn đề bài và có chỗ • GV cho HS quan sát mẫu chữ, hướng 
 trống cho HS viết. Trong trường dẫn nhận xét về đặc điểm, cấu tạo 
 hợp HS không dùng vở Luyện viết chữ (chiều cao, độ rộng, các nét). 
 mà dùng vở ô li thông thường thì 
 • GV chỉ dẫn cách viết (không yêu 
 không cần chép đề bài, chỉ cần viết 
 cầu HS nhắc lại)
 số thứ tự bài tập và ghi vắn tắt kết 
 quả. VD, để làm bài tập 2 bài 27, HS • HS viết hoa vào bảng con.
 không cần chép lại câu lệnh “2. Em 
 15 TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN
• HS viết chữ hoa vào vở Luyện viết • GV tổ chức cho HS đọc, trả lời câu 
 (hoặc vở ô li). hỏi (nhanh) 
 • GV tổ chức cho HS viết vào vở Bài 
 2. Hướng dẫn viết câu ứng dụng
 tập Tiếng Việt 2 hoặc vở ô li. Đây là 
• GV cho HS đọc câu ứng dụng. trọng tâm của bài, cần được dành 
• GV hướng dẫn HS quan sát và nhiều thời gian. 
 nhận xét:
 2.2. Đối với các bài tập làm văn gồm 2 
 + Độ cao của các chữ cái nhiệm vụ nói và viết 
 + Cách đặt dấu thanh, cách nối • GV tổ chức cho HS nói theo yêu 
 nét, cách để khoảng cách giữa cầu (nhanh) 
 các tiếng,...
 • GV tổ chức cho HS viết (trọng tâm 
• HS viết câu ứng dụng vào vở Luyện của bài, cần dành nhiều thời gian). 
 viết (hoặc vở ô li).
 3. Tổ chức cho HS báo cáo kết quả
 3. GV đánh giá khoảng 5 - 7 bài; nêu 
nhận xét để cả lớp rút kinh nghiệm, • GV mời một vài HS đọc bài làm.
động viên kết quả tốt hoặc sự tiến bộ • GV mời cả lớp nhận xét bài làm của 
của HS. bạn (nên hướng dẫn các em tìm ra 
 những điểm tốt trong bài của bạn).
D. CÁCH DẠY TẬP LÀM VĂN
 • GV đánh giá theo hướng động viên 
 1. Giao nhiệm vụ cho HS
 kết quả tốt hoặc sự tiến bộ của HS.
• GV mời 1, 2 HS đọc đề bài, xác định 
 yêu cầu của bài tập. E. CÁCH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GÓC 
• GV mời 1, 2 HS làm mẫu, nếu cần. SÁNG TẠO
 1. Giao nhiệm vụ cho HS
 2. Tổ chức cho HS thực hiện 
 • GV mời 1, 2 HS đọc BT và gợi ý 
 nhiệm vụ 
 • GV mời 1, 2 HS làm mẫu
2.1. Đối với các bài tập làm văn gồm 2 
nhiệm vụ đọc và viết 
16 SÁCH GIÁO KHOA TIẾNG VIỆT 2 - CÁNH DIỀU
 2. Tổ chức cho HS thực hiện 3. Cấu trúc 
 nhiệm vụ
 3.1. Tên bài nghe - nói: Tên hoạt động 
• HS thực hiện nhiệm vụ: làm bài nghe - nói (VD: Quan sát và nói về vật 
 (vào vở Bài tập Tiếng Việt 2 hoặc nuôi; Trao đổi ý kiến).
 giấy rời để có thể trưng bày và lưu 
 lại); thực hiện một số hoạt động 3.2. Các hoạt động
 khác (giới thiệu và chơi một số trò 
 • Nghe và kể lại một mẩu chuyện. 
 chơi dân gian; làm và giới thiệu 
 món ăn quê hương, ). • Kể hoặc phân vai đọc lại câu chuyện 
 đã học ở tiết Đọc.
• GV theo dõi, hướng dẫn HS làm bài.
 • Nghe và chia sẻ cảm nhận về nội 
 3. Tổ chức cho HS báo cáo kết quả dung một bài hát. 
 thực hiện nhiệm vụ
 • Quan sát và nói theo đề tài.
• GV tổ chức cho HS báo cáo kết quả 
 • Nói theo đề tài cho trước hoặc tự 
 thực hiện nhiệm vụ bằng các hình 
 chọn.
 thức trưng bày, giới thiệu, bình 
 chọn sản phẩm phù hợp với mỗi 
 B. CÁCH DẠY
 hoạt động sáng tạo. 
 1. Nghe và kể lại một mẩu chuyện
• GV đánh giá theo hướng động viên 
 kết quả tốt hoặc sự tiến bộ của HS. 1.1. Hoạt động Khởi động và giới thiệu bài 
 • Quan sát và phỏng đoán (khai 
III. NÓI VÀ NGHE thác kênh hình): GV gắn/chiếu lên 
 bảng/màn hình tranh minh hoạ/
A. TỔNG QUAN
 video; giới thiệu tên truyện. Mời HS 
 1. Thời lượng: 
 nói tên các nhân vật trong tranh; 
1 tiết / bài nghe - nói / tuần (gọi là Kể đoán nội dung câu chuyện.
chuyện hoặc Trao đổi). 
 • GV giới thiệu câu chuyện, tạo hứng 
 2. Mục tiêu: thú cho HS.
Rèn kĩ năng nghe và nói.
 17 TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN
1.2. Hoạt động Khám phá và luyện tập + 1 HS tự kể toàn bộ câu chuyện 
 theo tranh.
• HS nghe thầy cô kể chuyện/hoặc 
 xem video (3 lần) Đối với các lớp có trình độ khá, GV có 
 thể tổ chức cho HS kể chuyện phân 
 + Lần 1: GV kể không chỉ tranh, HS 
 vai, trong đó GV (hoặc 1 HS giỏi) vào 
 nghe toàn bộ câu chuyện.
 vai người dẫn chuyện.
 + Lần 2: GV vừa chỉ từng tranh vừa 
 • HS tìm hiểu ý nghĩa, lời khuyên bổ 
 kể thật chậm, HS nghe và quan 
 ích của câu chuyện, nói điều các 
 sát tranh.
 em hiểu ra qua câu chuyện, với sự 
 + Kể lần 3 (như lần 2) để HS một giúp đỡ của thầy cô.
 lần nữa khắc sâu nội dung câu 
 • GV đánh giá theo hướng động viên 
 chuyện.
 kết quả tốt hoặc sự tiến bộ của HS.
• HS trả lời câu hỏi theo tranh
 1.3. Hoạt động vận dụng
 + Mỗi HS trả lời câu hỏi theo 1 
 tranh. Với mỗi câu hỏi, GV có thể HS về nhà kể cho người thân nghe 
 mời 2 - 3 HS tiếp nối nhau trả câu chuyện mới học và nghe người 
 lời. Ý kiến của các em có thể lặp thân kể những chuyện tương tự.
 lại. GV hướng dẫn HS trả lời câu 
 hỏi đầy đủ, thành câu. 2. Các hoạt động khác
 + Mỗi HS trả lời các câu hỏi theo Việc tổ chức các hoạt động khác (kể 
 2 tranh. lại hoặc phân vai đọc lại câu chuyện 
 dã học; nghe và chia sẻ cảm nhận về 
 + 1 - 2 HS trả lời các câu hỏi dưới 
 nội dung một bài hát; quan sát và nói 
 tất cả các tranh.
 theo đề tài; nói theo đề tài cho trước 
• HS kể chuyện theo tranh (GV không hoặc tự chọn) được thực hiện theo 
 nêu câu hỏi) các bước sau:
 + Mỗi HS nhìn 1 tranh, tự kể chuyện.
 2.1. Giao nhiệm vụ cho HS
 + HS kể chuyện theo tranh bất kì 
 • GV mời 1, 2 HS đọc nhiệm vụ ở BT.
 (trò chơi bốc thăm hoặc Ô cửa sổ).
18 SÁCH GIÁO KHOA TIẾNG VIỆT 2 - CÁNH DIỀU
• GV mời 1, 2 HS làm mẫu một phần 2. Mục tiêu: 
 BT, nếu cần.
 Rèn kĩ năng tự đánh giá để tự điều chỉnh.
2.2. Tổ chức cho HS thực hiện nhiệm vụ
 3. Cấu trúc 
• HS làm việc độc lập hoặc làm việc 
 3.1. Tên hoạt động: Tự đánh giá.
 theo nhóm để thực hiện nhiệm vụ
• GV theo dõi, hướng dẫn HS làm BT; 3.2. Các hoạt động
 giải đáp thắc mắc cho HS, nếu cần. • Tổng kết những điều đã biết sau 2 
 (hoặc 3) bài học thuộc 1 chủ điểm.
2.3. Tổ chức cho HS báo cáo kết quả 
thực hiện nhiệm vụ • Tổng kết những điều đã làm được sau 
 2 (hoặc 3) bài học thuộc 1 chủ điểm.
• GV mời HS báo cáo kết quả thực 
 hiện nhiệm vụ bằng nhiều hình 
 B. CÁCH DẠY
 thức khác nhau; mời HS trong lớp 
 1. Giao nhiệm vụ cho HS 
 nêu nhận xét (nên hướng dẫn các 
 em tìm ra những điểm tốt trong bài • GV mời 1, 2 HS đọc bảng tổng kết. 
 của bạn). • GV mời 1, 2 HS đánh dấu vào bảng 
• GV khen ngợi những HS đã thực tổng kết. 
 hiện tốt; nhắc HS chia sẻ với người • Bảng tổng kết gồm 2 cột; nội dung 
 thân về câu chuyện, bài hát hoặc 2 cột có quan hệ với nhau theo 
 bài làm mà các em đã kể hoặc đã từng cặp, VD: HS “biết từ chỉ đặc 
 nghe, đã làm. điểm” (nêu ở cột trái: Đã biết những 
 gì?) nên biết “sử dụng từ chỉ đặc 
 điểm” (nêu ở cột phải: Đã làm được 
IV. TỰ ĐÁNH GIÁ
 những gì?). Vì vậy, khi đọc, các em 
A. TỔNG QUAN cần đọc lần lượt từ dòng a ở cột 
 1. Thời lượng: trái (Đã biết những gì?) sang dòng 
 a ở cột phải (Đã làm được những 
10 phút / hoạt động / tuần thứ 2 
 gì?); tiếp đến, đọc các dòng khác 
(hoặc tuần cuối) của chủ điểm. 
 theo cách tương tự.
 19 TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN
• Việc này chỉ cần thực hiện ở 2, 3 lần 3.2. Các hoạt động
 tự đánh giá đầu tiên; khi HS đã quen 
 3.2.1. Kiểm tra kĩ năng đọc thành tiếng 
 thì để tự các em đọc và đánh dấu. 
 và học thuộc lòng: Thực hiện từ tiết 1 
 đến tiết 8; cứ 2 tiết kiểm tra khoảng 
 2. Tổ chức cho HS thực hiện 
 nhiệm vụ 10 HS.
• HS đánh dấu + / - (hoặc dấu ) vào 3.2.2. Luyện tập đọc hiểu và viết: Thực 
 các dòng thích hợp trong bảng tự hiện từ tiết 1 đến tiết 8; cứ 2 tiết đọc 
 đánh giá ở vở Bài tập (hoặc phiếu 1 văn bản và làm bài tập để chuẩn bị 
 học tập). cho bài kiểm tra các kĩ năng đọc hiểu 
 và viết.
• GV theo dõi, hướng dẫn đánh dấu.
 3.2.3. Làm bài kiểm tra các kĩ năng 
 3. Tổ chức cho HS báo cáo kết quả đọc hiểu và viết: Thực hiện trong các 
 thực hiện nhiệm vụ tiết 9, 10. GV ra đề theo hướng dẫn 
• HS để trang vở BT đã đánh dấu lên của Vụ Giáo dục Tiểu học, tham khảo 
 mặt bàn. đề trong SGK.
• GV dùng máy chiếu qua đầu a) Kiểm tra kĩ năng đọc hiểu: 
 (overhad) chiếu kết quả làm bài của • Văn bản đọc hiểu (có độ dài tương 
 1, 2 HS; nhận xét, biểu dương HS. tự độ dài của văn bản trong SGK).
 • Các câu hỏi, bài tập: kết hợp trắc 
V. BÀI ÔN TẬP nghiệm khách quan và tự luận.
A. TỔNG QUAN b) Kiểm tra kĩ năng viết:
 Thời lượng: 10 tiết / bài (bố trí vào 
 1. • Chính tả nghe - viết (đoạn văn có độ 
các tuần 9, 18, 27 và 35). 
 dài tương tự đoạn văn trong SGK).
 Mục tiêu: Ôn tập, đánh giá.
 2. • Tập làm văn: viết 4 – 5 câu theo đề 
 3. Cấu trúc tài phù hợp với các chủ điểm đã học.
3.1. Tên bài: Ôn tập giữa (cuối) học kì, 
Ôn tập cuối năm.
20