Bài giảng GDCD 8 (Kết nối tri thức) - Bài 5: Bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên

 BÀI 5: 
 BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
VÀ TÀI NGYÊN THIÊN NHIÊN 0
 Em hãy kể một số hoạt động góp phần bảo vệ môi 
 trường và tài nguyên thiên nhiên mà em biết. 
MỞ ĐẦU1
 Cùng chung sức 
 làm sạch môi 
 trường sống Em hãy kể một số hoạt động góp phần bảo vệ môi trường và tài 
nguyên thiên nhiên mà em biết. 
 Đổi rác lấy cây để 
 góp phần bảo vệ môi 
 trường Em hãy kể một số hoạt động góp phần bảo vệ môi trường và tài 
nguyên thiên nhiên mà em biết. 
 Cùng chung 
 sức làm sạch 
 môi trường 
 sống Em hãy kể một số hoạt động góp phần bảo vệ môi trường và tài 
nguyên thiên nhiên mà em biết. 
 Tuyên truyền 
 nâng cao 
 nhận thức về 
 môi trường 0 1. Sự cần thiết phải bảo vệ môi trường và tài nguyên 
 thiên nhiên 
KHÁM PHÁ2 Em hãy đọc thông tin dưới đây và trả lời câu hỏi. 
 a) Môi trường bị ô nhiễm đã ảnh hưởng tới động, thực 
 vật và con người như thế nào? Em hãy lấy thêm ví dụ 
 minh chứng cho việc ảnh hưởng của ô nhiễm môi 
 trường tới đời sống và sản xuất của con người. Báo cáo hiện trạng môi trường Quốc gia giai đoạn 2016 – 2020 đã chỉ ra những ảnh hưởng to 
lớn của ô nhiễm môi trường đối với sức khoẻ con người. Báo cáo Gánh nặng Bệnh tật Toàn 
cầu (IMHE, 2017) đã chỉ ra các yếu tố nguy cơ gây tử vong và tàn tật tại Việt Nam, trong đó ô 
nhiễm môi trường không khí đứng thứ 6, tăng 1 bậc so với năm 2007, đứng sau các nguyên 
nhân như cao huyết áp, đường huyết, hút thuốc và sử dụng rượu bia. Theo cập nhật mới nhất 
năm 2019, ô nhiễm không khí đã tăng thêm 1 bậc lên thứ 5 trong bảng xếp hạng về nguy cơ 
gây tử vong và bệnh tật tại Việt Nam (IMHE, 2019). 
Ô nhiễm không khí, đặc biệt là ô nhiễm bụi mịn, đang trở thành vấn đề của các quốc gia đang 
phát triển như Việt Nam. Việc phơi nhiễm với hàm lượng bụi cao trong không khí, đặc biệt là 
bụi mịn, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh như nhiễm khuẩn cấp tính đường hô hấp dưới, đột 
qụy, đau tim, bệnh tắc nghẽn phổi mãn tính và ung thư phổi. Khi thải từ hoạt động giao thông 
và hoạt động công nghiệp chứa nhiều thành phần độc hại như CO, NO, có thể gây ung thư 
hoặc gây kích thích, một số chất độc khác còn có thể ngấm vào máu, gây ảnh hưởng nghiêm 
trọng tới sức khoẻ con người. Ảnh hưởng của ô nhiễm nguồn nước đối với sức khoẻ con 
người thông qua uống nước bị ô nhiễm hay ăn các loại rau quả, thuỷ hải sản được nuôi trồng 
trong nước bị ô nhiễm... gây nên một số bệnh như các bệnh về đường tiêu hoa, bệnh giun sán, 
các bệnh do muỗi truyền, các bệnh về mắt ngoài da. Ô nhiễm đất không chỉ ảnh hưởng đến 
sản xuất nông nghiệp và chất lượng nông sản mà còn ảnh hưởng tới sức khoẻ con người và 
động vật thông qua chuỗi thức ăn. Vì vậy để bảo vệ sức khoẻ của chúng ta và thế hệ tương lai, 
mỗi người cần có ý thức bảo vệ môi trường bằng những hành động cụ thể ẢNH HƯỞNG CỦA Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG ĐẾN CON NGƯỜI: 
 Ô nhiễm không khí làm tăng nguy cơ mắc các bệnh, 
 như: nhiễm khuẩn cấp tính đường hô hấp dưới, 
 đột quỵ, đau tim, bệnh tắc nghẽn phổi mãn tính và 
 ung thư phổi; 
 Đối với con 
 người: ô 
 Khí thải từ hoạt động giao thông và hoạt 
 nhiễm môi động công nghiệp... có thể gây ung thư 
 trường gây hoặc gây kích thích. 
 ảnh hưởng 
 đến sức khỏe, Ô nhiễm nguồn nước gây nên một số 
 thậm chí là bệnh như: các bệnh về đường tiêu hoá, 
 tính mạng của bệnh giun sán, các bệnh do muỗi truyền, 
 con người các bệnh về mắt, ngoài da,... 
 Ô nhiễm đất ảnh hưởng tới sức khoẻ con 
 người thông qua chuỗi thức ăn. ẢNH HƯỞNG CỦA Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG ĐẾN ĐỘNG THỰC VẬT
 Ô nhiễm môi trường đã làm suy thoái, hủy hoại môi trường 
 sống của các loài sinh vật; từ đó, gián tiếp làm suy giảm sự đa 
 dạng sinh vật và các hệ sinh thái. 
 Ô nhiễm môi trường còn ảnh hưởng tiêu cực đến sự sinh trưởng và 
 phát triển của các loài sinh vật, dẫn đến nhiều nguy cơ, như: các loài 
 sinh vật bị biến đổi gen, bị suy giảm chức năng sinh sản, gây nên 
 tình trạng chết hàng loạt các loài động, thực vật Theo em, việc bảo vệ môi trường 
 cần thiết như thế nào đối với cuộc 
 sống của người dân và mỗi quốc 
 gia? 
Bảo vệ môi trường sẽ giúp cho môi trường trong lành, Bảo vệ môi trường 
sạch đẹp, bảo đảm cân bằng sinh thái; ngăn chặn, là bảo vệ cuộc 
khắc phục các hậu quả xấu do con người và thiên sống của chính 
nhiên gây ra. chúng ta. Sự cần thiết phải bảo vệ tài nguyên thiên nhiên
 Em hãy đọc thông tin dưới đây và trả lời câu hỏi. 
 Theo Tổ chức Nông Lương Liên hợp quốc (FAO), rừng có 5 vai trò chính gồm nuôi dưỡng đất 
 lưu trữ các bon, cung cấp thực phẩm lành mạnh cho hàng triệu người điều tiết nước và là nhà 
 của khoảng 80% các giống loại sống trên cạn. Quản lí rừng bền vững kết hợp sử dụng hợp lí 
 các nguồn tài nguyên từ rừng là cách tốt nhất chống lại sự biến đổi khí hậu và đóng góp vào 
 sự thịnh vượng, hạnh phúc của các thế hệ hiện tại và tương lai. Ở Việt Nam, chất lượng rừng 
 tự nhiên vẫn chưa cao, rừng phòng hộ chưa phát huy đầy đủ chức năng, tỉ lệ cây xanh/người 
 dân đô thị và nhiều khu vực nông thôn vào còn thấp, tại các đô thị lớn của Việt Nam tỉ lệ cây 
 xanh/người ở mức từ 2 – 5m người, bằng 15 đến 1/10 so với thế giới. Việc phục hồi và quản lý 
 rừng bền vững không chỉ giúp giải quyết các vấn đề liên quan đến biến đổi khí hậu và đa dạng 
 sinh học, mà còn mang đến tiềm năng sản xuất hàng hoá và dịch vụ để phát triển bền vững, 
 thúc đẩy hoạt động kinh tế, tạo việc làm và cải thiện cuộc sống. Về sử dụng đất, thay đổi sử 
 dụng đất và lâm nghiệp dự kiến đóng góp việc giảm nhẹ phát thải khí nhà kính từ 9,3 – 21,2 
 triệu tấn CO, thông qua các giải pháp bảo vệ, bảo tồn và sử dụng bền vững rừng và đất lâm 
 nghiệp trồng rừng, phát triển rừng, khoanh nuôi phục hồi rừng tự nhiên,...
 Em hãy cho biết tài nguyên rừng có ý nghĩa như thế nào 
 đối với cuộc sống của con người. + Cung cấp ô-xy, giữ không khí trong lành. Modern PowerPoint Presentation
+ Điều tiết nước, phòng chống lũ lụt, xói mòn và 
sạt lở đất. 
+ Bảo vệ độ phì nhiêu và bồi dưỡng tiềm 
năng của tài nguyên đất. 
+ Cung cấp nguồn gỗ, củi, cho các hoạt 
động phát triển kinh tế của con người. 
+ Các loài động, thực vật trong rừng cũng là 
một nguồn cung cấp thực phẩm, dược phẩm có 
giá trị cao và cung cấp nguồn gen quý để nghiên 
cứu khoa học, 
Tài nguyên rừng cũng góp phần phát triển hoạt động du 
lịch sinh thái, du lịch thám hiểm, của con người. Theo em, việc bảo vệ và khai thác hợp lí 
tài nguyên thiên nhiên có ý nghĩa như 
thế nào đối với cuộc sống của người 
dân và sự phát triển của mỗi quốc gia? 
Việc bảo vệ và khai thác hợp 
lí tài nguyên thiên nhiên giúp 
đảm bảo cho sự phát triển 
bền vững của con người và 
đất nước ở hiện tại và cả 
tương lai. SỰ CẦN THIẾT PHẢI BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN 
 Vai trò của môi Ý nghĩa của bảo vệ môi 
 trường và tài trường và tài nguyên thiên 
 nguyên thiên nhiên 01 01 nhiên
Môi trường và tài nguyên Bảo vệ môi trường sẽ giúp cho 
thiên nhiên có tầm quan môi trường trong lành, sạch đẹp, 
trọng đặc biệt đối với đời bảo đảm cân bằng sinh thái, 
sống của con người, là cơ ngăn chặn, khắc phục các hậu 
sở để phát triển kinh tế, văn quả xấu do con người và thiên 
hóa, xã hội tạo cho con nhiên gây ra. Bảo vệ tài nguyên 
người phương tiện sinh thiên nhiên sẽ giúp cho nguồn 
sống, phát triển trí tuệ, đạo tài nguyên thiên nhiên không bị 
đức, tinh thần. cạn kiệt 2. Quy định cơ bản của pháp luật về bảo vệ môi trường
 Căn cứ vào các quy định của pháp luật, em hãy cho biết trong 
 các bức tranh trên, chủ thể nào thực hiện đúng, chủ thể nào vi 
 phạm các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường. Vì sao? Phân loại và vứt rác Đổ chất thải chưa qua Xe tải làm rơi, chất thải 
đúng nơi quy định => xử lí ra môi trường => vi ra môi trường => vi 
đây là hành động phạm Luật bảo vệ môi phạm Luật bảo vệ môi 
đúng với quy định của trường năm 2020. Đây là trường năm 2020. Đây là 
pháp luật. Chúng ta hình vi đáng lên án và hình vi đáng lên án và 
cần khuyến khích và cần phải xử lí nghiêm cần phải xử lí nghiêm 
học tập theo hành theo quy định của pháp theo quy định của pháp 
động này. luật luật Hãy kể thêm một số quy định của pháp 
luật về bảo vệ môi trường mà em biết. 2. Quy định cơ bản của pháp luật về bảo vệ tài nguyên thiên nhiên
 Dựa vào thông tin 1, em hãy cho biết các chủ thể ở trường hợp 2 sau đã thực 
 hiện đúng hay chưa đúng các quy định của pháp luật về bảo vệ tài nguyên 
 thiên nhiên. Vì sao? 
 Từ khi công ty T về khu vực làng chài X khai thác cát trái phép, môi trường nơi đây bị 
 ảnh hưởng nghiêm trọng, cuộc sống của người dẫn gặp nhiều khó khăn Tài nguyên cát 
 nơi đây ngày một cạn kiệt sông bị lệch dòng chảy, xói mòn, sạt lở, gây sút lún, diện tích 
 canh tác và nuôi trồng thuỷ sản bị thu hẹp. Đêm đêm, tiếng ồn lớn từ máy khai thác cát 
 khiến nhiều người bị mất ngủ, Trước thực trạng đó. Hải và một số người dân trong làng 
 chài đã tố cáo hành vi của Công ty T. Chính quyền đã xử lí sai phạm của Công ty T theo 
 đúng quy định của pháp luật. 
 + Công ty T đã thực hiện hoạt động khai thác cát + Hải và người dân làng chài X 
 trái phép khiến môi trường sống của người dân đã thu thập chứng cứ và tố cáo 
 làng chài X bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Đây là những sai phạm của công ty T. 
 hành vi vi phạm quy định của pháp luật (khoản 5 Hành vi của anh Hải và người 
 điều 9 Luật Tài nguyên nước năm 2012, sửa đổi dân trong làng chài là đúng pháp 
 bổ sung năm 2018). luật, đáng được khuyến khích. Dựa vào thông tin 1, em hãy cho biết các chủ thể ở hai bức tranh đã thực hiện 
 đúng hay chưa đúng các quy định của pháp luật về bảo vệ tài nguyên thiên 
 nhiên. Vì sao? 
 Nhân vật trong bức ảnh đang thực hiện 
Các nhân vật trong ảnh đã thực hiện 
 hành vi săn bắt thú rừng. Hành vi này 
hoạt động trồng và chăm sóc cây xanh. 
 đã vi phạm khoản 3 điều 9 Luật lâm 
Đây là hành động phù hợp với quy định 
 nghiệp năm 2017. Đây là hành vi đáng 
của pháp luật, chúng ta cần khuyến 
 lên án và bị xử lí theo quy định của 
khích và học tập theo. 
 pháp luật. b) Hãy kể thêm một số quy định của pháp luật về bảo vệ tài nguyên 
thiên nhiên mà em biết. 
 Nghiêm cấm thực hiện hành vi: 
 sử dụng chất, hóa chất cấm, chất 
 độc, chất nổ, xung điện, dòng 
 điện, phương pháp, phương tiện, 
 ngư cụ khai thác có tính chất hủy 
 diệt, tận diệt để khai thác nguồn 
 lợi thủy sản.