Một số biện pháp nâng cao hiệu quả rèn đọc thông qua việc dạy Tập đọc cho học sinh lớp 2 theo Chương trình GDPT 2018

docx26 trang | Chia sẻ: Đào Đào | Ngày: 12/02/2026 | Lượt xem: 17 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Một số biện pháp nâng cao hiệu quả rèn đọc thông qua việc dạy Tập đọc cho học sinh lớp 2 theo Chương trình GDPT 2018, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn hãy click vào nút TẢi VỀ
 MỤC LỤC
 Tên đề mục Trang
 I. PHẦN MỞ ĐẦU 1
 1. Lý do chọn đề tài/ tên biện pháp 1
 2. Mục đích nghiên cứu 2
 3. Nhiệm vụ nghiên cứu 3
 4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 3
 5. Phương pháp nghiên cứu 3
 II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 4
 1. Cơ sở lí luận 4
 2. Cơ sở thực tiễn 5
 2.1. Thuận lợi 5
 2.2. Khó khăn 6
 2.3. Thực trạng 6
 2.4. Nguyên nhân 7
 3. Các biện pháp 8
 III. KẾT QUẢ VÀ ỨNG DỤNG 19
 1. Kết quả 19
 2. Ứng dụng 20 IV. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 20
 1. Kết luận 20
 2. Kiến nghị 21
 Tài liệu tham khảo 23
I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
 Để nâng cao chất lượng giảng dạy trong nhà trường nói chung và bậc Tiểu học nói riêng, 
hiện nay vấn đề đổi mới cách giảng dạy là mối quan tâm chung của toàn xã hội. Đã có 
rất nhiều cách giảng dạy mới được đưa vào trường học. Chính sự đổi mới phương pháp 
giáo dục bậc Tiểu học sẽ góp phần quan trọng cho việc thực hiện mục tiêu của giáo dục 
phổ thông, đó là: “Giáo dục phổ thông nhằm phát triển toàn diện cho người học về đạo 
đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ, kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng 
động và sáng tạo; hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa và trách 
nhiệm công dân; chuẩn bị cho người học tiếp tục học chương trình giáo dục đại học, giáo 
dục nghề nghiệp hoặc tham gia lao động, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.” (Điều 29, Luật 
Giáo dục 2019) Xu hướng chung của sự đổi mới phương pháp dạy học ở bậc Tiểu học là làm sao để giáo 
viên không chỉ là người truyền thụ kiến thức, mà còn là người tổ chức, định hướng cho 
học sinh hoạt động, để học sinh huy động vốn hiểu biết, kinh nghiệm của bản thân vào 
việc chiếm lĩnh tri thức mới. Làm sao cho giáo viên giảng ít nhưng thường xuyên làm 
việc với từng học sinh, học sinh hoạt động tích cực nhiều hơn, học sinh được chủ động 
với nhiệm vụ học tập vừa sức được giao. Ngoài ra, khi đứng trên bục giảng luôn gặp 
những vấn đề và tình huống thật phong phú, đa dạng, đòi hỏi phải có cách xử lý, giải 
quyết sáng tạo. Trong phạm vi môn Tiếng Việt ở Tiểu học, nhiều câu hỏi về nội dung 
kiến thức và phương pháp giảng dạy được đặt ra từ thực tế lên lớp, đòi hỏi mỗi giáo 
viên phải tìm lời giải đáp nhằm phục vụ yêu cầu giảng dạy.
 Xuất phát từ mục đích đó mà trong từng môn học, tiết học, cần phải biết vận dụng, 
kết hợp, đưa vào phương pháp dạy học sao cho phù hợp. Đây là vấn đề thiết thực hưởng 
ứng cuộc vận động sâu rộng trong toàn ngành về đổi mới phương pháp dạy học ở các 
trường Tiểu học.
 Trong giai đoạn hiện nay, đọc là một kỹ năng quan trọng đối với tất cả học sinh tiểu 
học nói chung và học sinh lớp 2 nói riêng. Đặc biệt, học sinh lớp 2 đang là những đối 
tượng trực tiếp theo học Chương trình giáo dục phổ thông (GDPT) 2018, một chương 
trình học có những thay đổi tích cực và được thiết kế theo hướng mở. 
 Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đã đặt kỹ năng đọc lên hàng đầu trong 4 kỹ 
năng cần chú trọng trang bị, đó là: “Đọc, viết, nói và nghe”. Vì đọc tốt sẽ giúp các em có 
tinh thần tự giác trong học tập, là con đường giúp các em tích cực, ham học và khám 
phá, đọc tạo động cơ và hứng thú trong việc học tập của các em học sinh sau này. Hơn 
thế, quá trình đi học ở cả bậc phổ thông nói chung là quá trình học sinh tiếp cận và hiểu 
tri thức, kinh nghiệm mang tính phổ thông của nhân loại. Để làm được điều này các em 
cần có một công cụ sắc bén đủ để tiếp cận kho tri thức kinh nghiệm khổng lồ ấy. Công 
cụ đó chính là đọc. Vì vậy, mỗi học sinh cần rèn luyện, hình thành cho bản thân kỹ năng 
đọc tốt nhằm góp phần đạt kết quả cao hơn trong quá trình thu nhận kiến thức ở trường 
học và con đường khám phá thế giới xung quanh. Là một giáo viên giảng dạy ở lớp 2, tôi rất băn khoăn và trăn trở. Làm thế nào để giúp 
các em thực hiện được mục tiêu đã đề ra? Yêu cầu cần đạt mà Chương trình giáo dục 
phổ thông 2018 hướng tới? Bản thân tôi luôn cố gắng để tìm ra những giải pháp nâng 
cao chất lượng học tập cho học sinh của lớp mình. Chính vì thế mà tôi chọn nghiên cứu 
và thực nghiệm đề tài “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả rèn đọc thông qua việc dạy 
Tập đọc cho học sinh lớp 2 theo Chương trình GDPT 2018” để cùng chia sẻ với đồng 
nghiệp trong giảng dạy.
2. Mục đích nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu của đề tài là:
 - Đánh giá đúng thực trạng chất lượng dạy học tại đơn vị, tìm và phân tích nguyên nhân 
nhân dẫn đến thực trạng.
 - Giúp học sinh đọc đúng, đọc hay, đọc thành thạo và hiểu nội dung các văn bản.
 - Góp phần nâng cao hiệu quả rèn đọc thông qua việc dạy Tập đọc cho học sinh lớp 2 
theo chương trình Chương trình giáo dục phổ thông 2018 nói riêng và dạy học Tiếng 
Việt ở trường Tiểu học nói chung.
 - Đổi mới phương pháp dạy học. 
3. Nhiệm vụ nghiên cứu
Nghiên cứu để nâng cao hiệu quả rèn đọc thông qua việc dạy Tập đọc cho học sinh lớp 
2 theo Chương trình GDPT 2018. Đưa ra biện pháp giúp học sinh đọc tốt.
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
 Đối tượng nghiên cứu:
 - Nội dung, chương trình sách Tiếng Việt lớp 2, bộ sách Cánh Diều, đặc biệt là nội dung 
tiết Tập đọc và một số tài liệu tham khảo.
 - Một số biện pháp nâng cao hiệu quả rèn đọc thông qua việc dạy Tập đọc cho học 
sinh lớp 2.
 Phạm vi nghiên cứu: - Học sinh lớp 2B và học sinh khối 2 trong trường Tiểu học đang giảng dạy.
5. Phương pháp nghiên cứu
 - Phương pháp điều tra quan sát: Tìm hiểu thực trạng chất lượng dạy học ở trường 
Tiểu học đang giảng dạy, đặc biệt là thực trạng đọc của học sinh lớp 2B, năm học 2022 
-2023.
 - Phương pháp thống kê.
 - Phương pháp thực nghiệm: Làm thử và rút kinh nghiệm. 
 - Phương pháp tổng kết kinh nghiệm.
II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
1. Cơ sở lý luận
 “Đọc là một dạng hoạt động ngôn ngữ, là quá trình chuyển dạng thức chữ viết sang 
lời nói có âm thanh và thông hiểu nó (ứng với các hình thức đọc thành tiếng), là quá 
trình chuyển trực tiếp từ hình thức chữ viết thành các đơn vị nghĩa không có âm thanh 
(ứng với đọc thầm).” (M.R. Lơvốp). Định nghĩa này thể hiện một quan niệm đầy đủ về 
đọc. Đó là quá trình giải mã hai bậc từ chữ đến âm thanh và từ âm thanh tới nghĩa. Như 
vậy, đọc là phát âm thành tiếng và thông hiểu những gì được đọc.
 Trong trường Tiểu học, đọc là một hoạt động thực hành. Nhiệm vụ quan trọng nhất 
của nó là hình thành năng lực đọc cho học sinh. Năng lực đọc được tạo nên từ các kĩ 
năng, cũng là các yêu cầu về chất lượng của “đọc” đó là: đọc đúng, đọc nhanh (trôi chảy, 
mạch lạc), đọc có ý thức (đọc hiểu), đọc hay (đọc diễn cảm). Chúng được rèn luyện đồng 
thời và hỗ trợ cùng nhau. Sự hoàn thiện một trong những kỹ năng này sẽ có tác động 
tích cực đến những kỹ năng khác. Năng lực đọc gồm 4 yêu cầu chất lượng đọc: đọc đúng, đọc nhanh (trôi chảy, mạch 
lạc), đọc có ý thức (đọc hiểu), đọc hay (đọc diễn cảm). Bốn yêu cầu này có mối quan hệ 
chặt chẽ với nhau. Dạy đọc nhằm giáo dục lòng ham đọc sách của các em. Việc dạy đọc 
sẽ bồi dưỡng tâm hướng thiện, yêu cái đẹp, thông qua đó giáo dục tư tưởng đạo đức 
cho học sinh. Có một số em đọc chậm, còn đánh vần từng chữ nên các em rất thụ động, 
e dè không có hứng thú trong học tập. 
 Đọc đúng là tiền đề của đọc nhanh, cũng như cho phép thông hiểu nội dung văn 
bản. Ngược lại, nếu không hiểu điều mình đang đọc thì không thể đọc lưu loát, trôi chảy. 
Nhiều khi, khó mà nói được rạch ròi kỹ năng nào làm cơ sở cho kỹ năng nào. Nhờ đọc 
đúng mà hiểu đúng hay chính nhờ hiểu đúng mà đọc được đúng. Vì vậy, trong dạy đọc, 
giáo viên không thể xem nhẹ yếu tố nào. Nhiệm vụ nữa của dạy đọc là giáo dục lòng 
ham đọc sách, hình thành phương pháp và thói quen làm việc với văn bản, làm việc với 
sách cho học sinh. Làm cho sách trở thành một sự tôn sùng ngự trị trong nhà trường, 
đó là một trong những điều kiện để trường học thật sự trở thành trung tâm văn hoá. 
Nói cách khác, thông qua việc dạy đọc, giáo viên phải làm cho học sinh thích đọc và thấy 
được rằng khả năng đọc là lợi ích cho các em trong cả cuộc đời, phải làm cho học sinh 
thấy đó là một trong những con đường đặc biệt để tạo cho mình một cuộc sống trí tuệ 
đầy đủ và phát triển.
 Tiết Tập đọc trong môn Tiếng Việt còn có nhiệm vụ đó là: Làm giàu kiến thức về 
ngôn ngữ, đời sống và kiến thức vừa học cho học sinh, phát triển ngôn ngữ và tư duy 
cho học sinh, giáo dục tư tưởng, đạo đức, tình cảm, thị hiếu thẩm mỹ cho học sinh.
2. Cơ sở thực tiễn
 Năm học 2022- 2023 tôi được giao nhiệm vụ chủ nhiệm và giảng dạy lớp 2B. Qua 
thực tế giảng dạy và đã cùng chia sẻ, thảo luận cùng đồng nghiệp, tôi thấy được:
 2.1. Thuận lợi
 2.1.1. Đối với giáo viên Nhà trường tổ chức sinh hoạt chuyên môn hàng tháng, tổ chức những buổi dạy theo 
chuyên đề thảo luận về chuyên môn. Từ đó rút ra những ý kiến hay, những đề xuất kinh 
nghiệm tốt áp dụng trong việc giảng dạy. Trong đó có nội dung rèn đọc cho học sinh lớp 
1, 2, 3.
 Bản thân đã được tập huấn chương trình lớp 2 theo Chương trình giáo dục phổ thông 
mới 2018 nên nắm rõ mục tiêu, quan điểm xây dựng chương trình. Do đó, tôi có sự chủ 
động trong việc lựa chọn các phương pháp, hình thức rèn đọc phù hợp đối với học sinh.
 Khi nhà trường họp thống nhất lựa chọn bộ sách giáo khoa phù hợp để phục vụ công 
tác giảng dạy năm học, giáo viên đã được nghiên cứu kỹ và lựa chọn bộ sách Cánh Diều 
làm công cụ hỗ trợ để phục vụ mục tiêu giáo dục Tiếng Việt lớp 2 theo chương trình 
tổng thể.
Bản thân tôi có kỹ năng phát âm chuẩn nên có nhiều thuận lợi trong việc dạy đọc cho 
học sinh lớp 2. 
Bản thân luôn có ý thức trách nhiệm với học sinh, giảng dạy nhiệt tình, chữa bài nghiêm 
túc, khách quan, tỉ mỉ. 
Tôi luôn chủ động trong việc đổi mới phương pháp dạy học nên thường xuyên vận dụng 
một cách linh hoạt, sáng tạo trong các tiết học. 
 2.1.1. Đối với học sinh
Học sinh có đầy đủ sách giáo khoa (SGK) và đồ dùng học tập tối thiểu theo Chương trình 
GDPT 2018. 
Đa số các em đều ngoan, lễ phép và biết nghe lời. 
Nhiều em tiếp thu nhanh, có sự chủ động, mạnh dạn, tự tin trong học tập và biết chia 
sẻ, giúp đỡ bạn học tập.
 2.2. Khó khăn
 2.2.1. Đối với giáo viên Đây là năm thứ hai thực hiện Chương trình GDPT 2018 đối với khối lớp 2 nên vẫn 
cần có thời gian để nghiên cứu và trao đổi cùng đưa ra những điều chỉnh phù hợp với 
thực tế lớp học.
 2.2.2. Đối với học sinh
Một số em còn nhút nhát, rụt rè chưa mạnh dạn trong giao tiếp.
Một số em còn nói ngọng, phát âm chưa chuẩn và chưa thực sự chú ý đến lời nói trong 
giao tiếp hàng ngày.
Vốn từ của các em còn quá ít ỏi, việc hiểu nghĩa của từ còn hạn chế. 
Một số ít em, cơ quan phát âm chưa hoàn chỉnh nên gặp nhiều khó khăn trong khi nói, 
đọc. Các em đọc chưa tròn vành rõ tiếng.
Một số em, cách phát âm tùy tiện theo thói quen.
 2.3. Thực trạng
 Kết quả điều tra kỹ năng đọc của học sinh lớp 2B do tôi phụ trách trong đợt khảo 
sát chất lượng đầu năm học như sau:
 2.4. Nguyên nhân
 Học sinh tiểu học, đặc biệt là học sinh lớp 2, các em vừa chuyển hoạt động chủ đạo 
từ vui chơi sang học tập. Các em hiếu động, ham chơi, sự tập trung cho học tập và chú 
ý chưa cao. Tư duy của các em nặng về trực quan cụ thể, tư duy trừu tượng chưa phát 
triển. Do đó, giáo viên chủ động, linh hoạt sáng tạo trong quá trình tổ chức các hoạt 
động dạy học thì sẽ đạt hiệu quả. 
 Bên cạnh đó, ngay từ khi bước vào lớp Một, học sinh đã được học Tiếng Việt. Môn 
học này chiếm thời lượng lớn, thể hiện qua chương trình, thời khóa biểu nhằm đạt được 
mục tiêu của môn học, đó là Đọc, viết, nói và nghe. Ở lớp Một chủ yếu đọc hiểu được 
bài văn, bài thơ ngắn có nội dung đơn giản còn việc đọc trôi chảy, lưu loát, chưa đòi hỏi cao. Nhưng lên lớp 2 thì yêu cầu ngoài đọc đủ, đọc đúng còn phải đọc lưu loát, trôi chảy. 
Vì thế việc luyện kĩ năng đọc cho học sinh là rất cần thiết và quan trọng.
 Ngoài ra, những năm gần đây, những năm đầu áp dụng dạy- học theo Chương trình 
GDPT 2018, các em đã nghỉ dịch và học online trong thời gian khá dài. Khi đến thời gian 
thiết lập trạng thái “bình thường mới” nhiều em vẫn phải tiếp tục học trực tiếp kết hợp 
trực tuyến. Từ đó ảnh hưởng nhiều đến kỹ năng đọc của các em. Một nguyên nhân rất 
quan trọng nữa đó là thiếu sự quan tâm từ phụ huynh.
 Mặt khác, học sinh đọc bài một cách thụ động, thậm chí có những em đọc to, rõ ràng, 
nhưng khi được hỏi câu hỏi nội dung bài đọc thì các em còn lúng túng chưa trả lời được. 
Tốc độ đọc của các em còn chưa đạt yêu cầu, một số em còn phải đánh vần. 
 Chương trình GDPT 2018 hướng tới đồng thời đòi hỏi các em học sinh phải có khả 
năng đọc tốt hơn, kỹ năng đọc cao hơn. Do đó, với thực trạng của học sinh hiện nay thì 
còn một tỷ lệ nhỏ số học sinh chưa đảm bảo yêu cầu.
 Hiểu được nguyên nhân, tôi đã nghiên cứu và đưa ra “Một số biện pháp nâng cao 
hiệu quả rèn đọc thông qua việc dạy Tập đọc cho học sinh lớp 2 theo Chương trình 
GDPT 2018”. Tôi tiến hành thực hiện các biện pháp như sau:
3. Các biện pháp
3.1. Biện pháp thứ nhất: Khảo sát phân loại học sinh
 Việc trước tiên, ngay đầu năm học, tôi gặp gỡ với giáo viên chủ nhiệm năm lớp 1 để 
trao đổi để bước đầu nắm bắt được đặc điểm tâm sinh lý và khả năng đọc của từng em.
 Tiếp đó, tôi tiến hành kiểm tra các em về đọc thành tiếng và đọc hiểu kiến thức 
trong bài để nắm rõ từng đối tượng, từng nhóm học sinh. Từ đó, tôi phân loại học sinh, 
xác định biện pháp rèn luyện cho riêng từng em, từng nhóm. Cụ thể:
Nhóm thứ nhất: Gồm những em đọc to, rõ ràng, lưu loát. Những em này thường rất tự 
tin, mạnh dạn trình bày trước lớp, tích cực giúp bạn nên trong mỗi giờ học, tôi thường 
giao nhiệm vụ cao hơn như đọc diễn cảm hay đọc phân vai. Tôi lấy các em đó làm nhân 
tố điển hình để nêu gương cho các bạn trong lớp. Nhóm thứ hai: Gồm những em chưa thực hiện được xuất sắc các kỹ năng, năng lực, 
phẩm chất như các em của nhóm một. Có thể các em đọc to nhưng chưa lưu loát, hoặc 
đọc trôi chảy nhưng còn nhỏ . Cũng có thể kỹ năng đọc tốt nhưng thường nhút nhát 
hoặc ngại thể hiện nơi đông người.... Do đó, giáo viên cần có sự khích lệ và khen ngợi 
để các em bạo dạn thoát ra khỏi vòng an toàn.
Nhóm thứ ba: Gồm các em còn gặp khó khăn khi đọc bài. Các em còn phải đánh vần, 
đọc ê a kéo dài... thực sự nhút nhát, rụt rè trong mọi hoạt động, không dám thể hiện 
hành vi, lời nói trước đông người. Giáo viên cần quan tâm đặc biệt, dành thời gian, 
thường xuyên khích lệ động viên, tránh việc chê trách khiến các em càng tự ti, chán học. 
Với những em này, tôi đã sắp xếp ngồi cùng em đọc tốt để có sự hỗ trợ của bạn, giúp 
nhau tiến bộ.
3.2. Biện pháp thứ hai: Thành lập “Đôi bạn cùng tiến”, “Nhóm bạn cùng học”
Khi đã nắm được những thông tin ở giải pháp thứ nhất, tôi lập thành các “Đôi bạn cùng 
tiến”, “Nhóm bạn cùng học” trong các giờ Tập đọc. Trong mỗi đôi bạn, mỗi nhóm bạn 
đó sẽ có ít nhất một em thuộc nhóm thứ nhất (đã nêu ở trên). Các em đó được tôi 
khuyến khích thực hiện vai trò như một cô giáo, thầy giáo “tí hon” để chỉ bảo, hướng 
dẫn giúp bạn đọc bài. Tôi dành thời gian để bao quát, quan sát các nhóm, có cơ hội sát 
sao đến từng học sinh.
 “Đôi bạn cùng tiến” “Nhóm bạn cùng học”
3.3. Biện pháp thứ ba: Tạo Hứng thú học tập cho học sinh.
Hứng thú là một động lực rất lớn để người học có thể say mê, tự giác nghiên cứu và đạt 
hiệu quả cao trong quá trình học. Vì vậy, trong tiết học giáo viên cần khơi dậy hứng thú 
cho học sinh bằng nhiều cách. Một trong cách tạo hứng thú cho học sinh là giáo viên 
đổi mới hoạt động Khởi động cho mỗi tiết học. Chẳng hạn như, giáo viên sẽ chuẩn bị 
tranh ảnh và sưu tầm các câu thơ, ca dao, tục ngữ, hò vè, bài hát, vật thật để gợi mở, 
dẫn dắt vào bài một cách tự nhiên, gần gũi. Từ đó, không khí lớp học vui tươi, thoải mái 
giúp học sinh sẵn sàng tâm thế vui vẻ, hào hứng. Việc tiếp thu kiến thức mới hiệu quả. 
Giờ Tập đọc chắc chắn đạt hiệu quả cao nhất, đạt được mục tiêu tiết học.
 Cách khác, giáo viên giao nhiệm vụ và gợi ý cho học sinh về nhà tìm, sưu tầm tranh 
ảnh hoặc vật thật, thậm chí tự vẽ bức tranh có liên quan đến bài học để hôm sau mang 
lên chia sẻ trước lớp.
 Ví dụ, với bài đọc Cây xanh với con người (SGK Tiếng Việt 2, bộ Cánh Diều), học sinh 
chuẩn bị và mang đến lớp một cây xanh để chia sẻ với lớp về cây này. Đồ dùng trực quan Cây xanh (vật thật)
 Cũng là bài đọc ấy, giáo viên giao nhiệm vụ ở nhà cho học sinh tự sáng tạo nên một 
cây từ những nguyên vật liệu có sẵn (vật liệu tái chế) để phục vụ yêu cầu của bài đọc. 
Đồng thời, thông qua việc này giáo dục cho học sinh về ý thức bảo vệ môi trường. 
Đồ dùng trực quan Cành đào (nguyên liệu tái chế).
 Với bài Bà nội, bà ngoại (SGK Tiếng Việt 2, bộ Cánh Diều), học sinh mang ảnh bà 
hoặc vẽ về bà của mình đến lớp để chia sẻ. Tranh vẽ Chân dung bà ngoại 
 Qua việc học sinh được trực tiếp tham gia chuẩn bị đồ dùng trực quan, học sinh sẽ 
có sự háo hức mong chờ đến tiết học sau để được chia sẻ về câu chuyện của mình và 
được nghe các bạn chia sẻ. Để có thể chuẩn bị những tranh ảnh hoặc vật thật mang đến 
lớp đòi hỏi các em phải ở nhà đọc bài trước và tìm hiểu bài trước. Như vậy sẽ góp phần 
rèn kỹ năng đọc và hình thành cho em sự tự giác, phát triển năng lực tự chủ, tự học và 
giải quyết vấn đề sáng tạo. Đây cũng là một số hình thức để tổ chức cho hoạt động Chia 
sẻ về chủ điểm, hoạt động Khởi động thêm hấp dẫn mới lạ, thu hút, gây hứng thú hơn 
cho học sinh và tăng sự yêu thích của học sinh với môn học. Kỹ năng đọc của các em sẽ 
chắc chắn đạt hiệu quả cao hơn.
 Ngoài ra, giáo viên đọc mẫu là trực quan sinh động và gây hứng thú cho học sinh. 
Điều đó có tác dụng làm cho các em bắt chước theo. Khi đọc người giáo viên đọc đúng, 
đọc chuẩn (không đọc theo phương ngữ địa phương của bản thân mình hay của đại đa 
số học sinh cho các em dễ hiểu), đọc rõ ràng, trôi chảy, mạch lạc, ngắt nghỉ hơi đúng, 
nhấn giọng đúng những từ gợi tả, gợi cảm. Giáo viên cũng cần chú ý biểu lộ ngôn ngữ 
cơ thể (hành động, cử chỉ, nét mặt, thái độ...) của mình để làm nổi bật hình ảnh, tính cách của nhân vật tác giả thể hiện trong bài. Đó chính là con đường ngắn nhất để các 
em hình thành kỹ năng đọc đúng đọc hay, đọc diễn cảm.
3.4. Biện pháp thứ tư: Chuẩn bị kỹ càng, chu đáo cho giờ học
Giáo viên khi dạy đọc cho học sinh nên chú trọng đến các kĩ năng: 
- Đọc câu (đọc trơn kết hợp với luyện đọc từ khó, giải nghĩa từ)
- Đọc đoạn (đọc trơn)
- Đọc toàn bài (đọc trơn)
- Đọc ngắt nghỉ, nhấn giọng đúng (đọc diễn cảm)
Trong mỗi tiết Tập đọc, giáo viên cần linh hoạt thực hiện các khâu bước sao cho đảm 
bảo việc rèn kỹ năng đọc phù hợp với từng đối tượng học sinh. Ví dụ: Khi đọc câu (đọc 
trơn kết hợp với luyện đọc từ khó, giải nghĩa từ), cần chú trọng đến các em gặp khó 
khăn vì đây là bước đọc vỡ văn bản. Số lượng tiếng từ ít hơn so với khi đọc đoạn nên 
các em dễ dàng nhận ra lỗi đọc sai từ đó giáo viên kết hợp sửa lỗi phát âm cho cá nhân, 
nhóm, lớp (chú trọng những lỗi nhiều em đọc sai). Đây cũng là hoạt động cá nhân trong 
giờ Tập đọc. 
Bước đọc đoạn (đọc trơn), đọc toàn bài là sự kết hợp giữa hoạt động cá nhân, nhóm và 
cả lớp. Tôi xác định, qua bước này, học sinh được rèn năng lực tự học, hợp tác, chia sẻ, 
bày tỏ ý kiến, thể hiện năng lực bản thân. Nếu giáo viên chuẩn bị chu đáo bước này 
trong mỗi giờ học thì học sinh có cơ hội rèn kỹ năng đọc một cách tốt nhất. 
Đọc diễn cảm là kết quả của quá trình thực hiện các bước rèn đọc trước đó. Đây là cơ 
hội cho học sinh trình bày toàn bộ văn bản sau khi đã luyện đọc đúng, đọc ngắn nghỉ, 
nhấn giọng. Nó thể hiện mức độ cảm thụ của bản thân về bài tập đọc và đạt được kỹ 
năng đọc ở mức độ cao.
 - Đọc hiểu: Hoạt động Đọc hiểu ứng với rèn học sinh đọc thầm và đọc- hiểu nội dung văn bản. Đọc 
thầm tốt giúp học sinh có thể học tốt các môn học khác cũng như vận dụng hiểu biết 
văn bản vào thực tiễn. 
Trong thực tế, khi dạy kĩ năng đọc ở học sinh luôn diễn ra quá trình chuyển hoá từ đọc 
thành tiếng sang đọc thầm, chuyển từ đọc to sang đọc bằng mắt, từ ngôn ngữ bên ngoài 
chuyển hoá thành ngôn ngữ bên trong, đây là quá trình cần thiết. 
Đối với hoạt động Đọc hiểu, ta cần nắm được học sinh của mình khó hiểu những từ ngữ, 
câu, đoạn, nội dung nào trong bài đọc giáo viên xác định tính vừa sức khi dạy và có 
cách tháo gỡ những khó khăn đó. Nếu giáo viên đảm bảo các quy trình nói trên trong 
dạy kĩ năng đọc cho học sinh, bước đó được lặp lại 4 tiết tập đọc (2 bài đọc)/tuần thì 
học sinh sẽ nắm rõ và ghi nhớ cách học tập đọc. Các em hiểu và trả lời đúng ý các câu 
hỏi về nội dung văn bản. Khi nắm được nội dung bài, các em sẽ cảm nhận và thể hiện 
đọc văn bản một cách hiệu quả nhât. Đó cũng là mục tiêu cần đạt của việc dạy Tập đọc 
đối với học sinh lớp 2 theo Chương trình GDPT 2018.
3.5. Biện pháp thứ năm: Tổ chức trò chơi học tập
Trong Chương trình GDPT 2018, việc giảng dạy ứng dụng trò chơi trong dạy học rất quan 
trọng. Khi bắt đầu dạy chương trình GDPT 2018, Đảng, Nhà nước và Bộ rất quan tâm và 
đã đầu tư máy móc, trang thiết bị điện tử cho lớp học và giáo viên. Ngoài ra còn đầu tư 
nhiều đồ dùng cần thiết cho việc dạy để tạo hứng thú cho học sinh, nhằm giúp các em 
ham học và có cơ hội để tìm tòi, khám phá (tivi, tranh ảnh, vật thật, mô hình ...). Tôi đã 
phát huy việc những đồ dùng, trang thiết bị có sẵn. Ngoài ra tôi cũng chủ động sưu tầm, 
làm mới cải tiến một số đồ dùng sao cho phù hợp với thực tế của trường, lớp, địa 
phương.
Các trò chơi tôi thường áp dụng cho hoạt động Khởi động. Tôi lồng ghép các yêu cầu về 
đọc thành tiếng, đọc - hiểu hay giải nghĩa từ về những phần kiến thức của bài đọc tiết 
trước hoặc bài đọc tiết này vào các câu hỏi của trò chơi. Thông qua trò chơi này, học 
sinh vừa có thể ôn lại kiến thức cũ hoặc tiếp nhận thêm kiến thức mới một cách chủ 
động, mới mẻ và đầy hào hứng. Cùng một mục đích, giáo viên có thể thay đổi hình thức tổ chức trò chơi sao cho 
phù hợp với bài học hay tình hình lớp học cũng sẽ khiến học sinh hứng khởi, mong chờ 
hơn khi học tập. Chẳng hạn như, giáo viên tổ chức chơi theo đội để tạo không khí thi 
đua, tính tập thể, đoàn kết, gắn bó.... Hoặc là chơi cá nhân để tạo cơ hội cho nhiều đối 
tượng học sinh cùng có cơ hội để tham gia học tập, phát huy tính chủ động, linh hoạt, 
mạnh dạn, tự tin....
 Ví dụ, tôi áp dụng trò chơi học tập Ô cửa bí mật vào hoạt động Khởi động của bài 
đọc Một tiết học vui (SGK Tiếng Việt 2, bộ Cánh Diều). Với các câu hỏi để học sinh trả lời 
nhằm vừa củng cố kiến thức bài trước là bài Cô giáo lớp em, vừa dẫn dắt vào bài mới 
một cách đầy tò mò và thú vị như sau: 
Câu hỏi 1: Em hãy đọc diễn cảm bài thơ Cô giáo lớp em.
Câu hỏi 2: Từ Ghé có nghĩa là gì?
Câu hỏi 3: Các từ ngữ yêu thương, ngắm mãi nói lên tình cảm của học sinh đối với cô 
giáo như thế nào?
Câu hỏi 4: Bài thơ Cô giáo lớp em giúp em hiểu điều gì?
Bức tranh bí mật là bức tranh minh họa của bài đọc Một tiết học vui.
Trò chơi học tập “Ô cửa bí mật”
 Đây là phương pháp mà được tôi áp dụng xuyên suốt trong các tiết học. Tôi nhận 
thấy, học sinh cả lớp đều hứng thú và chú ý hơn qua các trò chơi. Từ đó, giúp các em có sự tập trung, lắng nghe từ các bạn, được tham gia học tập và có cơ hội thể hiện bản 
thân.
 3.6. Biện pháp thứ sáu: Giáo viên luôn luôn động viên, khuyến khích 
 Trong giờ học Tập đọc, tôi dành lời khen ngợi, nêu gương những em có giọng đọc 
diễn cảm, có vốn từ phong phú, trình bày tự tin, sáng tạo. Học sinh sẽ phấn khởi, vui, tự 
hào về bản thân. Các em tiếp tục phát huy năng lực bản thân. 
Với những học sinh còn gặp ít nhiều khó khăn trong khi đọc: đọc bé, đọc chưa lưu loát, 
đọc chậm tôi dành nhiều thời gian hơn quan tâm đến các em. Tôi khen ngợi, động 
viên những tiến bộ dù rất nhỏ để khích lệ sự cố gắng của các em. Từ đó các em có niềm 
tin, có thêm động lực để phấn đấu vươn lên. Đôi khi, tôi cũng chuẩn bị những phần quà 
nhỏ, có ý nghĩa thiết thực như bút chì, cục tẩy, thước kẻ, tấm thiệp hay những cuốn 
sách, truyện tranh phù hợp với lứa tuổi để tặng cho các em học sinh có nhiều cố gắng, 
có tiến bộ trong lớp . Điều này giúp động viên các em, làm cho các em thấy rằng mọi 
cố gắng của mình luôn được ghi nhận và trân trọng. Cũng thông qua phần thưởng sách, 
truyện hay báo, giáo viên tiếp tục khuyến khích học sinh tự đọc sách báo vì đọc sách 
báo cũng chính là hoạt động luyện đọc. Niềm vui của các em khi được nhận phần thưởng
3.7. Biện pháp thứ bảy: Chú trọng việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh 
trong quá trình dạy và học Tập đọc
Xác định được vai trò của việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh trong quá 
trình dạy và học Tập đọc, tôi đánh giá học sinh theo tiêu chí: vì sự tiến bộ của học sinh, 
sự cố gắng cả một quá trình học tập, giúp học sinh phát huy nhiều nhất khả năng của 
bản thân, tuyệt đối không chê trách một cách thái quá 
Tôi thường xuyên kiểm tra và ghi chép, theo dõi kết quả đọc bài để kịp thời đưa ra biện 
pháp hỗ trợ dạy Tập đọc một hữu hiệu nhất nhằm từng bước cải thiện, nâng cao chất 
lượng học tập của các em. 
Trong kiểm tra đánh giá học sinh, tôi luôn thể hiện sự nghiêm túc, công bằng và tôn 
trọng học sinh. Cách đặt vấn đề nhẹ nhàng, khéo léo không gây áp lực, sợ hãi cho các 
em. Đối với học sinh có khó khăn trong học tập, giáo viên cần quan tâm đặc biệt, sau đó giao các nhiệm vụ vừa sức như: đọc một khổ thơ, một đoạn ngắn, một lời nhân vật 
 và nhắc nhở các em cố gắng hết sức theo khả năng của mình rồi dần dần các em cảm 
nhận được niềm vui, say mê luyện đọc. Việc học sinh tự đánh giá lẫn nhau trong các giờ 
học, mọi lúc, mọi nơi không chỉ tạo cơ hội cho học sinh phát triển ngôn ngữ nói mà các 
em còn được bộc lộ ý kiến các nhân, nêu nhận xét góp phần đánh giá kết quả học tập 
của bạn.
 3.8. Biện pháp thứ tám: Thường xuyên trao đổi với cha mẹ học sinh về tình hình 
học tập của các em
Giáo viên cần đặc biệt quan tâm tới việc phối hợp giữa nhà trường - gia đình trong việc 
nâng cao chất lượng giáo dục. Tôi thường xuyên thông báo tình hình học tập của học 
sinh cho gia đình biết để phụ huynh quan tâm, theo sát, động viên các con qua việc gọi 
điện thoại, cũng có khi đến thăm gia đình học sinh, gặp gỡ trao đổi trực tiếp. Phụ huynh 
là người sẽ sát cánh bên giáo viên, thay giáo viên hỗ trợ các em khi học ở nhà. Đối với 
học sinh chậm tiến, khó khăn về việc kĩ năng đọc, giáo viên gặp và trao đổi với phụ 
huynh đưa ra kế hoạch giáo dục cụ thể giúp học sinh học tốt hơn, nâng dần chất 
lượng học tập của lớp. Đặc biệt, trong thời thời công nghệ số phát triển, việc trao đổi 
thông tin qua các phương tiện Zalo, Facebook rất thuận tiện. tôi cũng áp dụng biện 
pháp này trong việc trao đổi với phụ huynh. Trao đổi phối hợp với phụ huynh qua zalo
Ngoài ra, tôi còn đăng tải những video dạy Tập đọc lên YouTube cá nhân nhằm chia sẻ 
kiến thức, cách dạy đến phụ huynh để hỗ trợ phụ huynh cách hướng dẫn ôn tập thêm 
cho học sinh khi ở nhà.

File đính kèm:

  • docxmot_so_bien_phap_nang_cao_hieu_qua_ren_doc_thong_qua_viec_da.docx
Bài giảng liên quan