Biện pháp tạo hứng thú khi viết văn tả cảnh cho học sinh lớp 5

 MỤC LỤC 
 Tên đề mục Trang 
I. PHẦN MỞ ĐẦU 1 
1. Lý do chọn biện pháp 1 
2. Mục đích nghiên cứu 2 
3. Nhiệm vụ nghiên cứu 2 
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2 
5. Phương pháp nghiên cứu 2 
II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 3 
1. Cơ sở lí luận 3 
2. Cơ sở thực tiễn 4 
3. Các biện pháp 7 
III. KẾT QUẢ VÀ ỨNG DỤNG 20 
IV. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 21 
Tài liệu tham khảo 24 
 1 
I. PHẦN MỞ ĐẦU 
1. Lí do chọn biện pháp 
 Như chúng ta đã biết, "hứng thú" có vai trò vô cùng quan trọng trong cuộc sống. 
Đối với việc học cũng vậy, bồi dưỡng hứng thú học tập là rất cần thiết. Một điều 
khẳng định rằng, hứng thú không tự nhiên nảy sinh và khi nảy sinh nếu không được 
nuôi dưỡng cũng sẽ dễ dàng mất đi. 
 Con người có phản xạ nếu đã thích điều gì thì sẽ luôn để tâm và quan tâm đến 
nó. Việc học cũng vậy. Với các môn học mình yêu thích chắc chắn khi học bạn phải 
luôn có cảm hứng và thích thú, những bài tập khó cũng luôn cố gắng để tìm ra cách 
giải. Nhưng với môn học mình không yêu thích thì chắc chắn đó là điều rất nhàm 
chán, cụ thể là chỉ cần tới giờ môn học đó sẽ cảm thấy nặng nề và áp lực. Phân môn 
Tập làm văn đang bị hầu hết các học sinh cảm thấy như vậy. 
 Tập làm văn lớp 5 gồm nhiều thể loại nhưng trong đó văn tả cảnh chiếm một vị 
trí rất quan trọng. Mục đích của việc dạy văn tả cảnh là giúp học sinh có thói quen 
quan sát, biết phát hiện những điều mới mẻ, thú vị về thế giới xung quanh, biết truyền 
những rung cảm của mình vào đối tượng miêu tả, biết sử dụng những từ ngữ có giá 
trị biểu cảm, những câu văn sáng rõ về nội dung, chân thật về tình cảm mà không 
sáo rỗng. Những bài văn tả cảnh hay là những bài văn mà người đọc thấy hiện ra 
trước mắt mình cảnh vật cụ thể, sống động như nó vẫn tồn tại trong thực tế cuộc 
sống. Như vậy có thể xem văn tả cảnh là một bức tranh về sự vật và ngôn từ. Song 
để tả đúng thực tế, để có bài văn hay và sáng tạo, học sinh phải viết được đoạn văn 
hay, để có đoạn văn hay thì phải có câu văn hay. Những kĩ năng đó đều xuất phát từ 
sự hứng thú và yêu thích môn học của học sinh. Thực tế, tôi đã sử dụng nhiều phương 
pháp dạy học để tạo hứng thú cho học sinh viết văn tả cảnh nhưng hiệu quả chưa cao. 
Điều này làm tôi rất băn khoăn và trăn trở. Tôi nhận thấy việc tạo hứng thú khi viết 
văn tả cảnh cho học sinh để có bài văn hay, sinh động, sáng tạo và đầy cảm xúc là 2 
một việc làm rất cần thiết đối với mỗi giáo viên. Từ những suy nghĩ trên tôi đã chọn 
cho mình đề tài “Biện pháp tạo hứng thú khi viết văn tả cảnh cho học sinh lớp 5”. 
2. Mục đích nghiên cứu 
 Mục đích nghiên cứu của đề tài nhằm đưa ra biện pháp tạo hứng thú khi viết 
văn tả cảnh cho học sinh lớp 5. Từ đó áp dụng, nhân rộng để nâng cao chất lượng 
viết văn tả cảnh cho học sinh khối 5 và học sinh trường bạn. 
3. Nhiệm vụ nghiên cứu 
Nghiên cứu để làm rõ các nội dung: 
 - Thực trạng viết văn tả cảnh của học sinh lớp 5. 
 - Yêu cầu về viết văn tả cảnh đối với học sinh lớp 5. 
 - Vai trò của việc viết được văn tả cảnh cho học sinh lớp 5. 
 - Biện pháp để rèn viết văn tả cảnh cho học sinh lớp 5 
 - Tiến hành khảo sát thực tết để rút ra bài học kinh nghiệm về việc viết văn tả 
cảnh cho học sinh lớp 5. 
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 
Đối tượng nghiên cứu: 
 - Chương trình phân môn Tập làm văn lớp 5, nội dung: tả cảnh. 
 - Thực trạng viết văn tả cảnh của học sinh lớp 5. 
 - Một số biện pháp tạo hứng thú cho học sinh để nâng cao chất lượng viết văn 
tả cảnh cho học sinh lớp 5. 
 Phạm vi nghiên cứu: 
 - Học sinh lớp 5. 
5. Phương pháp nghiên cứu 
5.1 Phương pháp quan sát. 
5.2 Phương pháp điều tra 
5.3 Phương pháp phân tích, tổng hợp và so sánh. 
 3 
II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 
1. Cơ sở lí luận 
 Như chúng ta đã biết trong chương trình lớp 5, văn tả cảnh chiếm một phần 
nội dung cơ bản. Từ ngôn ngữ và hình ảnh giúp người đọc người nghe dễ hình dung 
ra sự vật sự việc đang được nhắc đến một cách trọn vẹn nhất. Chính vì thế, ngôn ngữ 
trong văn tả cảnh vô cùng quan trọng. Nó xuất phát từ hứng thú của người viết, từ 
tâm hồn của người viết để có những câu văn hay, những áng văn sinh động, gợi tả 
gợi cảm trong lòng người đọc. 
 Văn tả cảnh là loại văn dùng lời với những hình ảnh cảm xúc làm cho người 
đọc, người nghe có thể hình dung được rõ nét và cụ thể về một cảnh vật nào đó xung 
quanh cuộc sống chúng ta. Văn tả cảnh là một văn bản nghệ thuật có sử dụng ngôn 
ngữ văn chương để miêu tả sự vật hiện tượng một cách cụ thể sinh động. Bất kì sự 
vật, hiện tượng nào trong thực tế cuộc sống cũng có thể miêu tả được. Bằng những 
cảm xúc, suy nghĩ khác nhau của mỗi người, mỗi sự vật hiện tượng lại được miêu tả 
với cách thể hiện rất riêng. Đối tượng của bài văn miêu tả là những cảnh vật quen 
thuộc gần gũi xung quanh cuộc sống như: rừng cây, con đường, khu vườn, cánh 
đồng... Khi viết bài văn tả cảnh người viết cần có suy nghĩ, cảm xúc tập trung vào 
những nét tiêu biểu của cảnh vật đó. Để có bài văn sinh động, hấp dẫn truyền được 
cảm hứng cho người đọc, người nghe khi viết cần lồng việc tả người, tả vật với những 
cung bậc cảm xúc khác nhau. Khi viết bài văn miêu tả, người viết cần sử dụng ngôn 
ngữ chính xác, cụ thể giàu hình ảnh và có nét riêng. Chính vì vậy, người viết cần có 
hiểu biết về phương pháp làm văn, biết dùng từ, biết vận dụng các biện pháp nghệ 
thuật linh hoạt. 4 
2. Cơ sở thực tiễn 
2.1. Thuận lợi 
*Về phía học sinh 
 - Học sinh lớp 5 nhận thức nhanh hơn học sinh các lớp dưới, đa số các em ngoan, 
biết lắng nghe. 
 - Học sinh ở vùng nông thôn nên các em rất gần gũi với tự nhiên của thiên nhiên: 
con đường, cánh đồng, dòng sông, đồi núi, .... 
* Về phía phụ huynh 
 - Phần lớn phụ huynh đều quan tâm tới việc học của con em mình. 
 - Luôn sẵn sàng kết hợp với nhà trường trong việc giáo dục các em học sinh. 
 - Tạo mọi điều kiện tốt nhất cho việc học của các em học sinh. 
* Về phía giáo viên 
 - Là giáo viên trẻ tuổi nhiệt huyết với công tác giảng dạy. 
 - Nỗ lực học tập và rèn luyện để nâng cao chuyên môn nghiệp vụ. 
* Về phía nhà trường 
 - Nhà trường đầu tư cơ sở vật chất đầy đủ phục vụ việc học. 
 - Ban giám hiệu nhà thường xuyên dự giờ, thăm lớp rút kinh nghiệm từng tiết 
dạy. 
2.2. Khó khăn 
* Về phía học sinh 
 - Học sinh chưa biết bộc lộ cảm xúc trong quá trình miêu tả, còn tự ti trong cách 
bộc lộ quan điểm cá nhân, lời văn thiếu sáng tạo, chưa viết được câu văn có hình 
ảnh, chưa biết sử dụng biện pháp tu từ đã học vào việc viết văn. 
 - Học sinh chưa có thói quen đọc sách báo để tìm tòi tài liệu để làm giàu vốn từ 
của mình, còn sử dụng mạng internet không phục vụ cho học tập nên vốn từ của các 
em chưa phong phú, chưa hiểu hết nghĩa của từ nên việc vận dụng vào bài làm còn 
nhiều sai sót. 5 
 - Các em chưa nắm chắc những kiến thức về kiểu bài, một số học sinh chưa 
phân biệt được văn kể khác với văn tả. 
 - Các em chưa có được kĩ năng lập dàn ý, phát triển ý, xây dựng đoạn văn. Cơ 
bản học sinh chưa biết liên kết đoạn thành bài. 
* Về phía phụ huynh 
 - Còn có phụ huynh đi làm xa, không có thời gian quan tâm đến việc học của con, 
để con ở nhà với ông bà nên việc quan tâm và hướng dẫn học ở nhà còn gặp khó khăn. 
* Về phía giáo viên 
 - Chưa có biện pháp hữu hiệu để tạo hứng thú khi viết văn tả cảnh cho học sinh. 
 - Chưa đầu tư về thời gian, về nội dung và phương pháp cho dạng văn tả cảnh. 
 - Chưa linh động thời gian đối với một tiết học và không gian học tập cũng là 
những nguyên nhân ảnh hưởng đến sự hứng thú, sáng tạo của học sinh. Mặt khác, 
chưa động viên kịp thời để các em có hứng thú sáng tạo trong giờ tập làm văn. 
2.3. Thực trạng 
 Thực trạng viết văn tả cảnh của học sinh lớp 5 còn nhiều hạn chế. Thực tế, bài 
văn của các em viết còn sơ sài, trong bài văn không có các hình ảnh nhân hóa, so 
sánh. Qua các sự vật hoặc người được tả các em chưa biết bộc lộ tình cảm, cảm xúc 
của mình. 
 Thực tế là nhận thức về viết văn tả cảnh của các em không đồng đều. Khi viết 
bài các em còn viết cẩu thả, nhìn thấy gì viết đó, qua loa và sơ sài. Bố cục bài văn 
chưa rõ ràng và đầy đủ. Từ những lí do trên học sinh còn ngại, sợ khi đến giờ viết 
văn, đặc biệt là văn tả cảnh. 6 
Một bài văn của học sinh lớp 5 khi chưa áp dụng biện pháp 7 
 Ngay sau khi dạy bài văn tả cảnh đầu tiên, tôi đã tiến hành khảo sát sự hứng thú 
 khi viết văn tả cảnh của học sinh lớp 5 với yêu cầu sau: "Em hãy viết đoạn văn tả 
 cảnh một buổi sáng trên cánh đồng" 
 *Kết quả như sau: 
 Hứng thú khi Bước đầu có hứng thú khi Không có hứng Ghi 
Số HS viết văn viết văn thú khi viết văn chú 
 SL % SL % SL % 
 21 3 14,28 5 23,8 13 61,92 
 Với kết quả khảo sát như trên, tôi hết sức lo lắng vì tỷ lệ học sinh không có 
 hứng thú khi viết văn chiếm tỉ lệ cao. Học sinh viết văn có cảm xúc và sáng tạo rất 
 ít. Với kinh nghiệm tích lũy được qua giảng dạy, tôi quyết định tìm nguyên nhân, 
 phân tích để tìm ra các biện pháp tạo hứng thú, sáng tạo khi viết văn tả cảnh cho 
 học sinh lớp tôi theo hướng phát triển năng lực, phẩm chất cho người học. 
 3. Các biện pháp 
 Biện pháp 1: Tạo điều kiện cho học sinh quan sát thực tế, xây dựng không gian 
 sáng tạo, tạo tâm thế thoải mái để cảm nhận cái đẹp của cảnh vật quan sát được. 
 Tạo điều kiện cho học sinh được quan sát thực tế, xây dựng "không gian 
 sáng tạo", tạo tâm thế thoải mái để cảm nhận cái đẹp của cảnh vật quan sát được là 
 một nhiệm vụ vô cùng quan trọng. Nếu giờ tập làm văn các em chỉ ở trong lớp học, 
 trong một không gian nhất định nào đó sẽ làm trì hoãn trí tưởng tượng của các em và 
 tạo ra không khí học rất căng thẳng. Vì vậy, ở nhiều tiết học, tôi đã sử dụng không 
 gian ngoài trời và dành đủ thời gian để cho các em thỏa sức sáng tạo theo mạch cảm 
 xúc. Bên cạnh việc tác động vào nội dung và phương pháp, hình thức tổ chức dạy 
 học, việc thiết lập một không gian sáng tạo là một việc làm hết sức cần thiết. 
 Trước mỗi đề văn, tôi thường giao cho các em đề về nhà để các em quan sát 
 trước cảnh định tả ví dụ đề bài: tả cánh đồng, tả dòng sông, tả con đường, ... 8 
 Ví dụ: Khi tả cảnh sân trường tôi cho học sinh được ra sân quan sát thực tế rồi 
các em sẽ ghi chép lại những gì quan sát được. Sau đó, đến giờ viết văn, các em chỉ 
việc hệ thống và viết lại bằng câu từ của mình thành một bài văn mang đậm dấu ấn 
của mỗi cá nhân. 
 Học sinh ra sân quan sát thực tế rồi các em ghi chép lại những gì quan sát 
 được. 9 
 Ví dụ: Khi viết bài văn với chủ đề “ Tả cây xanh”, tôi sẽ cho học sinh được quan 
sát trực tiếp các loại cây xanh trong sân trường, vườn trường. Để từ đó các em đã chủ 
động tự quan sát, miêu tả bằng lời văn của mình. 
 Học sinh rất thích thú khi được quan sát cây xanh trong trường và ghi lại 
 những đặc điểm chính của cây. 
 Qua việc quan sát, các em rất hứng thú và có tâm thế thoải mái để cảm nhận cái 
đẹp của cảnh vật quan sát được. Từ cái nhìn tinh tế và vốn từ giàu cảm xúc thẩm mĩ, 
giúp cho việc học phân môn Tập làm văn của các em học sinh tốt hơn và đặc biệt là 
viết bài văn tả cảnh. 
Biện pháp 2: Thay đổi linh hoạt không gian để tạo hứng thú cho học sinh viết 
văn tả cảnh 
* Đối với đề bài những chủ để gần gũi với học sinh 
 Trước hết, tôi luôn cố gắng làm cho các em hào hứng, tạo cơ hội cho các em 
thoải mái chia sẻ về cảnh vật xung quanh. Từ đó, các em sẽ tự nói lên cảm nhận, cảm 
xúc, điều em thấy khi đến đó hay quan sát rồi miêu tả bằng ngôn từ, hình ảnh của 
mình. 10 
 Đối với học sinh của trường tôi, các em sống hoàn toàn ở một huyện miền núi. 
Nên tôi thường ra đề bài phù hợp với thực tế địa phương ( Ví dụ: Tả cánh đồng quê 
em, Tả dòng sông nơi em sống, ...). Theo tôi có thể như vậy sẽ hạn chế học sinh phát 
huy trí tưởng tượng của mình, nhưng khi ra đề bài cho các em, tôi luôn tạo cho các 
em quyền lựa chọn bằng cách ra nhiều đề bài mở để các đối tượng trong lớp đều có 
thể lựa chọn đề bài phù hợp với mình. 
 Ví dụ: Khi ra đề bài tả cảnh cho các em làm bài kiểm tra viết, tôi chọn đề bài 
sau: Tả một cảnh đẹp ở quê hương của em. 
 Đề bài trên là một dạng đề mở, các em có nhiều lựa chọn đối tượng miêu tả cho 
mình. Từ đó các em có thể phát huy được hết khả năng sáng tạo của mình. 
* Đối với đề bài những chủ để không gần gũi với học sinh 
 Do đặc điểm cư trú của học sinh trường tôi là ở vùng nông thôn, nên khi các em 
gặp đề miêu tả về một đối tượng xa lạ (ví dụ: Tả một khu vui chơi, giải trí mà em 
thích hoặc tả một khu trung tâm thương mại) sẽ quá sức với các em. Vì đó là đối 
tượng các em không được quan sát trực tiếp, các em không biết các đặc điểm, đặc 
trưng của sự vật đó, vì thế sẽ rất khó để các em có hứng thú miêu tả. Nhận thấy học 
sinh có khó khăn như vậy, với mỗi đối tượng miêu tả đó tôi thường cho các em quan 
sát qua hình ảnh, video hoặc lời kể để các em có một cái nhìn sinh động về đối tượng. 
 Sau khi quan sát, tôi cho các em chia sẻ với bạn về những điều vừa quan sát 
được cũng như chia sẻ những hiểu biết của bản thân để cùng tìm ra được những nét 
đặc trưng, cơ bản nhất của đối tượng định tả. Từ đó, giúp các em hình dung ra đối 
tượng và cảm thấy dễ dàng khi miêu tả đối tượng. 
Biện pháp 3. Làm giàu vốn từ, trí tưởng tượng cho học sinh, tích lũy các hình 
ảnh văn học. 
 Để các em có vốn từ phong phú, đa dạng, cần tổ chức cho học sinh quan sát 
thực tế, quan sát tranh ảnh trên tivi, mạng internet, tạo thói quen đọc sách cho các 
em. 11 
 Tôi hướng dẫn học sinh quan sát tranh ảnh, các video trực quan sinh động về đối 
 tượng định tả qua ti vi trong các tiết học tập làm văn. 
 Tham khảo các bài văn hay, câu chuyện hay để biến cái hay cái đẹp bằng ngôn 
ngữ của riêng mình. Ngoài ra, các em cũng được trau dồi vốn từ ở phân môn luyện 
từ và câu. Tôi rất chú trọng hướng dẫn học sinh luyện viết câu văn hay, tập diễn đạt 
bằng những câu văn hay giàu hình ảnh gợi tả, gợi cảm. Thực tế trong chương trình 
tiểu học, câu là đơn vị tạo nên đoạn văn, bài văn hay. Tôi thường xuyên ôn tập các 
biện pháp tu từ và cho học sinh. Trong các tiết luyện từ và câu tôi đã cho học sinh 
đặt câu với các từ cho trước bằng cách thêm các bộ phận chủ ngữ và vị ngữ, sử dụng 
các biện pháp nghệ thuật so sánh, nhân hóa, điệp từ ...khi viết câu để giúp các em có 
vốn từ đa dạng và phong phú vì đó là giá trị của câu văn, là linh hồn của bài văn, tạo 
nên dấu ấn riêng cho bài văn của mình. 12 
 Hàng tuần vào các buổi chiều, học sinh được vào thư viện đọc sách, truyện. 
Ngoài ra các em còn được nhà trường cho mượn mang về nhà để đọc. Thư viện là 
địa chỉ đáng tin cậy của tất cả các em học sinh, khi đến đây các em được tự mình lựa 
chọn những cuốn sách mà mình yêu thích và đam mê. Từ những cuốn sách nhỏ giúp 
các em tiếp thu nhiều điều hay, mở mang vốn từ của mình. Khi thấy những câu thơ, 
câu văn và những từ ngữ hình ảnh đẹp mà học sinh yêu thích các em đã ghi chép lại 
vào sổ tay để làm tư liệu tham khảo khi làm tập làm văn. Khi được tham gia các hoạt 
động học tập các em rất thoải mái, tự nhiên và hứng thú. 
 Các em rất hứng thú khi thường xuyên tham gia đọc sách, truyện trong thư viện 
 nhà trường để làm giàu vốn từ. 
Biện pháp 4: Hướng dẫn các em học tập theo nhóm cộng tác để có hứng thú khi 
viết bài văn tả cảnh. 
 Ngay từ đầu năm học tôi đã điều tra và phân loại học sinh, từ đó tôi đã tìm hiểu 
kĩ về học sinh để nắm chắc đặc điểm tâm sinh lí từng đối tượng học sinh. Nhận thấy 
các em chưa có phương pháp học hiệu quả, chưa biết cộng tác với bạn để giải quyết 13 
vấn đề. Từ đó tôi chủ động xây dựng kế hoạch, biện pháp dạy học phù hợp với từng 
đối tượng. 
 Đối với việc học tập theo nhóm cộng tác. Ở bước học cá nhân, tôi quan sát, 
bao quát lớp để phát hiện những học sinh gặp khó khăn lúng túng để giúp đỡ kịp 
thời. 
 Khi HS hoạt động nhóm, tôi quan sát các nhóm để đánh giá cách hoạt động 
của các nhóm, tránh để học sinh làm hộ bạn. 
 Trong quá trình học sinh chia sẻ trước lớp, tôi động viên các em tham gia chia 
sẻ bài của bạn, hướng các em vào những cách làm hay nhất. 
 Ví dụ: Đề bài viết một đoạn văn tả con đường từ nhà em tới trường, khi học 
sinh viết xong tôi yêu cầu học sinh trao đổi chia sẻ về cách viết đoạn văn. Tôi nhận 
thấy từng em rất chú ý khi làm bài, những bạn hoàn thành bài đã chủ động trợ giúp 
những bạn chưa hoàn thành với tâm thế rất mạnh dạn, tự tin. Còn những bạn gặp khó 
khăn khi viết bài cũng sẵn sàng nhận sự hỗ trợ của bạn để hoàn chỉnh bài viết của 
mình. Khi chia sẻ trước lớp, các em biết nhận xét những ưu điểm đã làm được, và 
những điều bạn chưa làm được yêu cầu bạn bổ sung, sửa chữa. Với cách làm này học 
sinh rất hứng thú khi được trao đổi, chia sẻ, bày tỏ cùng bạn. Tôi hướng các em đọc 
bài của bạn rồi nhận xét cho nhau, bài của bạn hay chỗ nào, chưa hay chỗ nào để rút 
kinh nghiệm cho bài làm của mình được hay hơn. Tôi thường cho học sinh chỉ rõ câu 
văn hay, hình ảnh hay để cho cả lớp tham khảo từ đó động viên được những em làm 
bài hay và khơi dậy hứng thú cho những gặp khó khăn trong quá trình học tập. Từ 
đó, kết quả học tập của học sinh có nhiều chuyển biến rõ rệt. 
 Qua việc học tập theo nhóm cộng tác các em rất hứng thú và có được rất nhiều 
lợi ích, điều đó đã được chứng minh qua thực tế: những học sinh gặp khó khăn về 
nhận thức sẽ không bị lãng quên, không bị bỏ lại phía sau vì được bạn giúp đỡ cả về 
hiểu biết cùng phẩm chất tự tin, tự chủ cố gắng của cá nhân nhờ sự khích lệ, quan 
tâm và chia sẻ. Những em có nhận thức tốt hơn, giúp đỡ bạn gặp khó khăn sẽ hiểu 14 
bài sâu sắc hơn vì đã có cơ hội dạy lại cho bạn hiểu điều mình hiểu. Hơn thế, học 
sinh sẽ hình thành, phát triển những năng lực, phẩm chất tốt đẹp, con người luôn sẵn 
sàng học hỏi, yêu thương, giúp đỡ, chia sẻ cùng nhau. 
 Các em học sinh chủ động cộng tác, chia sẻ bài làm trong giờ tập làm văn. 
 15 
Biện pháp 5: Hướng dẫn học sinh lập dàn ý cụ thể cho riêng mình 
 Trước khi viết văn giáo viên cần chú trọng cho học sinh lập dàn ý. Để viết được 
bài văn tả cảnh hay giàu cảm xúc học sinh cần nắm chắc bố cục chặt chẽ của bài 
(Tìm hiểu bài; Lập dàn ý; Trình bày miệng; Viết thành bài văn hoàn chỉnh). 
 Tả cảnh là dùng lời văn có hình ảnh tái hiện ra trước mắt người đọc một bức 
tranh cụ thể về cảnh vật sinh động và giàu cảm xúc. Người tả phải nắm chắc được 
cảnh vật mình định tả có những nét gì nổi bật, đặc sắc và diễn tả lại bằng những từ 
ngữ giàu sức gợi cảm. Tả là phải cụ thể, chi tiết làm cho người nghe và người đọc 
như trông thấy trước mắt cảnh vật đó. 
 Sau khi giới thiệu và hướng dẫn cho học sinh về văn tả cảnh, tôi hướng dẫn các 
em phân loại đối tượng tả cảnh (Tả một buổi trong ngày/ Tả cánh đồng vào buổi 
sáng/ Tả một cơn mưa/ Tả cảnh sông nước) và thiết kế các dự án nhỏ. Các hoạt động 
dự án sẽ giúp các em xác định cảnh định tả, được hướng dẫn cách quan sát, ghi chép, 
tìm ý, lập dàn ý, sau đó xây dựng trọng tâm cho bài định viết, các em sẽ cảm thấy 
môn học nhẹ nhàng hơn và có sự hứng thú. 
 Ví dụ: Với mỗi một bài văn tả cảnh tôi thường đặt những câu hỏi gợi mở: Em 
nhìn thấy gì? Ở đâu? Cảnh vật đó như thế nào? Em cảm nhận được điều gì? Em nghĩ 
gì về khung cảnh này? Điều gì làm em nhớ nhất? .... 
 Khi trả lời được những câu hỏi này, tức là các em đã nắm được những đặc điểm 
nổi bật cần miêu tả của cảnh vật, tôi hướng dẫn các em sắp xếp lại thành dàn ý chi 
tiết cho bài viết của mình. Từ đó, các em dễ dàng hình thành bài văn miêu tả. 16 
 Học sinh tích cực, chủ động lập dàn ý cụ thể cho bài văn tả cảnh của mình. 
 Biện pháp 6: Tạo hứng thú khi thực hiện tiết Trả bài Tập làm văn. 
 Để nâng cao chất lượng của bài văn tả cảnh cũng như việc tạo hứng thú cho 
các em để học tốt phân môn Tập làm văn việc chấm, chữa bài và nhận xét, chia sẻ là 
việc làm rất cần thiết. Trong tiết trả bài tập làm văn giúp các em nhận biết được lỗi 
và sửa chữa lỗi, từ đó rút kinh nghiệm cho bài viết lần sau. Qua đó, học sinh có cơ 
hội học tập các bạn những cách viết văn hay, những bài viết giàu cảm xúc với những 
hình ảnh gợi tả, gợi cảm ấn tượng. Tuy nhiên, ở tiết học này một số giáo viên chưa 17 
coi trọng việc chấm, chữa bài, không chữa kĩ càng cho nên học sinh chưa nhận ra lỗi 
nên việc viết bài văn tả cảnh của học sinh chưa có nhiều tiến bộ. 
Khi tra bài cần lưu ý một số nội dung sau: 
- 100% bài viết của học sinh phải được chấm, chữa và rút kinh nghiệm. 
- Chữa từng lỗi nhỏ trong bài viết cho học sinh thật kĩ càng, cẩn thận. 
- Những lỗi về cách dùng từ, đặt câu; lỗi diễn đạt; lỗi chính tả; đều cho học sinh 
ghi lại vào sổ để sửa và ghi nhớ. 
 - Rèn học sinh có thói quen tự ghi lại các từ, các câu hay, đoạn văn hay để làm tư 
liệu khi viết văn. 
- Thống kê số lỗi, nhận xét ưu điểm, nhược điểm. 
- Chữa lỗi cho học sinh theo từng loại như đã thống kê khi chấm bài. 
- Tạo cơ hội cho các em chia sẻ những câu văn hay, đoạn văn hay để các bạn nghe 
và học tập. 
- Tạo cơ hội cho học sinh được trao đổi, thảo luận theo nhóm khi trả bài để học sinh 
tự phát hiện và sửa lỗi cho nhau. 
- Mỗi khi các em có tiến bộ trong bài viết của mình dù là tiến bộ nhỏ tôi đều khen 
ngợi các em kịp thời. Với những em có bài văn hay giàu cảm xúc, hình ảnh tôi đều 
đọc trước lớp và học sinh đều dành những tràng pháo tay để khen ngợi. 
- Đối với các em chậm tiến bộ, tôi không phê bình trước tập thể lớp. Khi bài văn của 
các em còn mắc nhiều lỗi hoặc bài văn chưa đạt yêu cầu tôi gặp riêng để góp ý và 
chia sẻ, chỉ ra những điều các em chưa làm được để giúp các em tiến bộ. 
 Với cách làm như trên, tôi thấy mình đã tạo được động lực cho học sinh vươn lên 
và tiến bộ. Mỗi khi đến giờ trả bài, các em không e ngại, rụt rè và chán nản thay vào 
đó là một tâm thế rất hứng thú và vui vẻ. Đây là điều mà tôi rất tâm đắc. 18 
Học sinh chia sẻ những câu văn hay, đoạn văn hay của mình để các bạn nghe và 
học tập. 
Biện pháp 7: Phối hợp với phụ huynh 
 Kết quả giáo dục có cao hay không một phần quan trọng phụ thuộc vào sự kết 
hợp giữa phụ huynh với giáo viên và nhà trường. Nhận thức được tầm quan trọng tôi 
luôn phối hợp với phụ huynh qua tất cả các kênh thông tin, đặc biệt là qua zalo. Tôi 
thường xuyên nhắn tin giao bài cho học sinh, chữa lỗi trực tiếp trên tin nhắn zalo. 
Qua đó, tôi còn gửi tới các em các kênh tài liệu video, bài văn hay mà tôi sưu tầm 
được. Hoặc các đoạn văn, bài văn hay của các em học sinh ở lớp để các em học sinh 
khác tham khảo. 
 Tôi thường trao đổi và động viên phụ huynh mua sách tham khảo cho học sinh. 
Nhờ phụ huynh tạo thời gian cho học sinh đọc sách, tham khảo các kênh thông tin vì 19 
đó là con đường làm giàu vốn từ cho học sinh, là cách gián tiếp để học sinh hứng thú 
trong việc tạo lập những đoạn văn, bài văn tả cảnh sinh động. 
 Hình ảnh trao đổi qua zalo với phụ huynh lớp tôi